# 12 bankaya tazminat davası yolu açıldı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/12-bankaya-tazminat-davasi-yolu-acildi-15160h/
- Yayımlanma: 2016-09-23T13:01:40+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Tüketici Hukuku Enstitüsü Başkanı Hakan Tokbaş, Rekabet Kurulu tarafından 12 bankanın
kartel oluşturduğuna yönelik verilen kararın, Danıştay tarafından da hukuka uygun
bulunduğunu ifade ederek, “Banka müşterisinin, 21 Ağustos 2007 ve 22 Eylül 2011 
arasında, 12 bankadan herhangi birisinden mevduat, kredi ve kredi kartı hizmeti 
almışsa, suni şekilde oluşturulan kartel faizi oranında zararı için 3 kat tazminat
davası açma hakkı bulunuyor” dedi.

Tokbaş, yaptığı açıklamada, Rekabet Kurulunun, 8 Mart 2013’te 12 bankanın mevduat,
kredi ve kredi kartı konularında birlikte fiyat tespit etmek amacıyla kartel oluşturduğunu
belirlediğini ifade ederek, bu tespit sonucunda Kurulun, 12 bankaya toplam 1 milyar
116 milyon 957 bin 468 lira idari para cezası kestiğini anımsattı.

Ankara 2. İdare Mahkemesinin, 2015 yılının başlarında Kurul kararını hukuka uygun
bularak, bankalarca açılan iptal davalarını reddettiğini aktaran Tokbaş, “Daha sonra
Danıştay 13. Dairesine, İdare Mahkemesinin kararının bozulması ve Kurul kararının
hukuka aykırı olduğuna karar verilmesi için temyiz başvuruları yapıldı. Kurul kararı
hukuka uygun bulunarak, Ankara 2. İdare Mahkemesinin verdiği karar Danıştay tarafından
onanmış oldu. Bu karar, Rekabet Kuruluna tebliğ edildi.” diye konuştu.

Danıştay tarafından hukuka uygun olarak verildiği belirtilen Rekabet Kurulunun “
kartel” kararının banka müşterileri lehine olduğunu vurgulayan Tokbaş, şöyle konuştu:

“Rekabet Kurulu, bu 12 bankanın 21 Ağustos 2007 ve 22 Eylül 2011 tarihleri arasında
kartel (uyumlu eylem/uzlaşma) oluşturduğunu tespit etmiştir. 12 bankanın kartel 
oluşturarak faiz oranlarını birlikte belirlemesi nedeniyle serbest piyasa koşulları
bozulmuş, faiz oranları artmıştır. Bu yüzden de o dönemde çekilen krediler ve kredi
kartlarına olağandan yüksek faiz, mevduatlara ise olağandan düşük faiz uygulanmıştır.
12 banka haksız kazanç elde ederken, banka müşterileri olan tüketiciler, tacirler
ve kamu kurumları mağdur edilmiştir.”

**Tazminat davası açma hakkı**

Tüketiciler, tacirler ve kamu kurumlarının bu bankalara karşı tazminat davası açma
hakkı doğduğuna dikkati çeken Tokbaş, “Banka müşterisi, 21 Ağustos 2007 ve 22 Eylül
2011 arasında, 12 bankadan herhangi birisinden mevduat, kredi ve kredi kartı hizmeti
almışsa, suni şekilde oluşturulan kartel faizi oranında zararı için 3 kat tazminat
davası açma hakkı bulunuyor.” şeklinde konuştu.

Tokbaş, 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 57. maddesinde, “Her kim
bu kanuna aykırı olan eylem, karar, sözleşme veya anlaşma ile rekabeti engeller,
bozar ya da kısıtlarsa yahut belirli bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim durumunu
kötüye kullanırsa, bundan zarar görenlerin her türlü zararını tazmine mecburdur”
ifadesi yer aldığını belirterek, 58. maddesinde ise “Rekabetin engellenmesi, bozulması
veya kısıtlanması sonucu bundan zarar görenler, ödedikleri bedelle, rekabet sınırlanmasaydı
ödemekte olacakları bedel arasındaki farkı zarar olarak talep edebilir. Ortaya çıkan
zarar, tarafların anlaşması ya da kararı veya ağır ihmalinin olduğu hallerden kaynaklanmaktaysa,
hakim, zarar görenlerin talebi üzerine, uğranılan maddi zararın ya da zarara neden
olanların elde ettiği veya elde etmesi muhtemel olan karların üç katı oranında tazminata
hükmedebilir.” denildiğini kaydetti.

Türkiye Bankalar Birliği verilerine göre, 2007-2011 yıllarında, 1 milyon 681 bin
795 kişinin konut, 934 bin 538 vatandaşın taşıt, 30 milyon 400 bin 254 kişinin ihtiyaç
kredisi kullandığına işaret eden Tokbaş, bu duruma göre mağdur sayısının 33 milyonun
üzerinde olduğunu söyledi. Bu kişilerin yüzde 5’inin bile dava açması durumunda 
bankaların önümüzdeki süreçte sadece bu konuda 1,5 milyon davayla uğraşacağını dile
getiren Tokbaş, açılacak davalarda, 12 bankanın tamamının davalı olarak gösterilmesini
önerdi.

**Tazminat alınması durumuna örnek**

Rekabet Kuruluna göre, konut kredilerinin faizlerinde suni olarak 15 baz puanlık(
0,15) bir faiz artırımı yaşandığını anlatan Tokbaş, şunları söyledi:

“200 bin lira 120 ay vadeli konut kredisi çekildiğini varsayalım. 15 baz puan ‘kartel
faizi’ kadar zarar hesabı yapılırsa, yüzde 1,0 faizle (serbest piyasa için kabul
ettiğimiz faiz oranı) çekilirse 344 bin 330 lira eder. Yüzde 1,15 faizle (kartelden
dolayı suni olarak belirlenen faiz oranı) çekilirse 369 bin 759 lira eder. Aradaki
fazladan alınan faizin 200 bin liralık 120 ay vadeli konut kredisine krediye yansıyan
tutarı, 25 bin 429 lira ediyor. İşte bu kartel faizinin oluşturduğu fark tutarının
3 katı oranında tazminat verileceği hesaplandığında, 200 bin lira kredi çeken bir
vatandaşın 76 bin 287 lira tazminat kazanabileceğini ifade edebiliriz.”

Taşıt kredisinde ise kartel faizinin ortalama 0,12 olduğunu vurgulayan Tokbaş, yaklaşık
80 bin liralık, 48 ay vadeli kredide kazanılacak miktarın 10 bin lira civarında 
olabileceğini ifade etti.

Bu konuda “çözüm kurulu” oluşturulmasını öneren Tokbaş, taleplerin, yargı yoluna
gitmeden çözülmesi gerektiğini söyledi.

Tüketici Sorunları Derneği (TÜSODER) Onursal Başkanı Aydın Ağaoğlu ise bankaların
tüketicilerden haksız kazanç sağladığının Rekabet Kurumu incelemesi ve Danıştay 
kararı ile sabit olduğuna işaret ederek, şunları kaydetti:

“Şu anda o dönemde kredi kullanmış tüketiciler dava yoluyla kendilerine fazladan
yansıtılmış tutarın 3 katının faiziyle ödenmesini talep edebilirler. Ancak milyonlarca
kişinin tüketici mahkemeleri ve hakem heyetlerine bir anda başvurması sistemde tıkanıklığa,
zaman ve emek israfına neden olacağından, bu işin kaynağında çözülmesi gerekir. 
BDDK, devreye girmeli ve bankalara bir talimat göndererek fazladan ödenen bedellerin
3 katını tüketicilere iadesini sağlamalıdır.”