# 2022’de vergi gelirlerinde yüzde 103 artış yaşandı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/2022de-vergi-gelirlerinde-yuzde-103-artis-yasandi-93620h/
- Yayımlanma: 2022-12-30T17:13:00+03:00
- Yazar: Selim Soydan

2022 yılında makro ihtiyati tedbirler kapsamında [enflasyon](https://www.borsatek.com/yeni-asgari-ucret-karari-resmi-gazetede-93554h)
u frenlemeyi ve bütçe dengelerini korumayı hedefleyen [vergi](https://www.borsatek.com/fonu-5-yil-sermaye-olarak-tutana-vergi-avantaji-geliyor-90815h)
düzenlemeleri dikkat çekti.

Yıl boyunca öne çıkan vergi kararlarını anlatmadan önce bu yılın vergide tahsilat
peformansına değinelim.

En son açıklanan verilere göre ilk 11 ayda toplam vergi geliri 2 trilyon 147 milyar
lira gerçekleşirken bu oran geçen yıla göre yüzde 103,8’lik artışı ifade ediyor.

Ocak-Kasım dönemine göre tahsilatı oranı en fazla artan kurumlar vergisi olurken,
bu vergide yüzde 185,1 artışla 498,7 milyar liralık tahsilat gerçekleştirildi.

İlk 11 ayda ithalde alınan KDV yüzde 132,9 artışla 522,4 milyar liraya ulaşarak 
en yüksek tahsilat tutarına ulaşılan vergi türü oldu.

Bu yıl Özel Tüketim Vergisi’nde yüzde 98,1 artışla 367,3 milyar lira tahsilata ulaşılırken,
ÖTV gelirleri içerisinde matrah değişikliği etkisiyle motorlu taşıtlardan alınan
ÖTV 138,3 milyar lirayla 120,7’lik yüksek büyüme oranı yakaladı.

Bu yıl aralık ayına kadar gelir vergisinde ise yüzde 59 artışla 314.5 milyar liralık
tahsilat gerçekleşti.

İlk 11 ay itibariyle 15 vergi kaleminden 6’sında tahsilat artışı kasım itibariyle
yüzde 84,3 gerçekleşen yıllık tüketici enflasyonunun üzerine çıktı. Kurumlar vergisi,
ithalde alınan KDV, Özel Tüketim Vergisi, Kambiyo Vergisi, Dijital Hizmet Vergisi
ve Gümrük Vergisinde tahsilat oranları TÜİK tüketici enflasyonunu geride bıraktı.

Peki yıl boyunca öne çıkan bazıları tartışma konusu olan vergi düzenlemeleri neler
oldu?

### Enflasyon muhasebesinin 2023 sonuna ertelenmesi çok tartışıldı

7 Ocak’ta enflasyon muhasebesi uygulanmasına ilişkin tebliğ yayınlandı. Enflasyonun
yükselmesi nedeniyle 17 yıl sonra kalıcı olarak vergi mevzuatına konulan amortismana
tabi varlıkların yeniden değerlemeye tabi tutulmasına ilişkin düzenlemenin ardından
yayınlanan bu tebliğle nasıl uygulandığı anlatıldı. Ancak 14 Ocak’ta enflasyon muhasebesinin
geriye dönük de uygulanmak üzere 2023 sonuna ertelenmesini öngören düzenleme yapılınca
ilerleyen aylarda enflasyonun kalıcı olması üzerine iş dünyasından öz sermayenin
eridiğine dair şikayetler sıkça dile getirildi.

### Otomobilde iki kez matrah değişti

2022’nin en çok gündemde vergi düzenlemelerinden biri binek otomobillerde matrah
değişikliği oldu. Yüksek enflasyon ve kur artışının sonucu olarak artan fiyatlarla
otomobillerin büyük bölümü hızla yüksek vergi dilimine girince ilki 13 Ocak, ikincisi
de 24 Kasım’da olmak üzere iki kez matrah artışına gidildi.

Son Karara göre, yüzde 45 ÖTV oranı için esas alınan matrah eşiği 120 bin liradan
184 bin liraya, yüzde 50 ÖTV oranı için esas alınan matrah eşiği 150 bin liradan
220 bin liraya, yüzde 60 ÖTV oranı için esas alınan matrah eşiği 175 bin liradan
250 bin liraya, yüzde 70 ÖTV oranı için esas alınan matrah eşiği 200 bin liradan
280 bin liraya çıkarıldı.

### Araç ticaret yapanlara 30 milyon lira şartı

21 Ekim’de otomotivde sık fiyat artışlarının ticari rant alanı haline gelmesini 
engellemek amacıyla motorlu araç ticareti yapan mükelleflerin faaliyetlerini yerine
getirirken sebep olabilecekleri vergisel kayıpları karşılamak amacıyla 30 milyon
TL teminat yükümlülüğü getirildi. Bu yükümlülüğe uymayanlara özel usulsüzlük cezası
kesilecek.

### Kira artışına yüzde yüzde 25 sınırı

Ocak ayından sonra giderek hızlanan kira artışları üzerine 11 Haziran’da konut kiralarında,
kira artış oranının en fazla %25 olmasını düzenleyen 7409 Sayılı “Avukatlık Kanunu
ile Türk Borçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” yayımlandı. Sınırlama
Haziran 2023 sonuna kadar geçerli olacak.

### İlk kademeli vergi uygulanan varlık barışı

6’ncı Varlık Barışı düzenlemesi 1 Temmuz’da yasalaştı. 30 Haziran’da başvuru süresi
sona eren 5’nci Varlık Barışı sıfır vergi ile uygulanırken 31 Mart 2023’e kadar 
yapılabilecek yeni varlık barışı düzenlemesinde, yurt dışı başvurularda yüzde 1-
3 arasında kademeli vergi kesilecek. Yurt içinde ise vergi yüzde 3 olacak.

### Ücrette gelir vergi matrahları yeniden değerlemeye yakın oranda yükseltildi

Ücret gelirlerinin vergilendirilmesi de 2022’de gündeme gelen başlıklardan biri 
oldu. 27 Ekim’de ücret gelirlerinin vergilendirilmesine yönelik tebliğde düzenleme
yapıldı. Buna göre, hizmet erbabının aynı takvim yılı içinde işveren değişikliği
yaptığı durumlarda, talep etmesi ve işverenin de kabul etmesi halinde, yeni işverenin
eski işverendeki gelir vergisi matrahını dikkate alarak kümülatif matrah üzerinden
tevkifat yapılabilmesine imkan tanındı.

Ücretlerin vergilendirilmesi yüksek vergi dilimine bu yıl daha erken girilmesi nedeniyle
gelir kaybı yaşanması üzerine sıkça gündeme geldi. Ücret gelirlerine ilişkin vergi
matrahı düzenlemesi beklenirken, 2023 için yüzde 122,9’luk yeniden değerleme oranı
yüzde 4-5 altında olmak üzere ücrette matrah limitlerine yansıtıldı.

30 Aralık’ta yapılan açıklamayla gelir vergisi tarifesinin ilk dilimi 32 bin liradan
70 bin liraya, ikinci dilimi 70 bin liradan 150 bin liraya, üçüncü dilim 250 bin
liradan 550 bin liraya, dördüncü dilimi ise 880 bin liradan 1,9 milyon liraya yükseltildi.

### Sosyal içerik üretenlere vergi sınırı 880 bin lira

Kamuoyunda “YouTuber vergilemesi” olarak adlandırılan sosyal içerik üreticiliğiyle
mobil cihazlar için uygulama geliştiriciliğinden elde edilen kazançların istisna
edilmesi uygulamasının esasları 12 Ocak’taki düzenlemeyle belirlendi. Buna göre,
banka hesabına yatırılan stopaj öncesi tutar 2022’de 880 bin lirayı aşmadığı sürece
gelir vergisi beyannamesi verilmeyecek.

### İstanbul Finans Merkezi teşvik ve istisnaları yayımlandı

İstanbul Finans Merkezi Kanunu 28 Haziran’da Resmi Gazete’de yayınlandı. Kanunla,
İstanbul Finans Merkezi alanını, İstanbul Finans Merkezinin yönetilmesi ve işletilmesine
dair hükümler, İstanbul Finans Merkezinde gerçekleştirilen faaliyetler ve bu faaliyetlere
dair teşvik, indirim, istisna ve muafiyetler düzenlendi.
