# AB ile zor dönemeç: İhlal süreci başladı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/ab-ile-zor-donemec-ihlal-sureci-basladi-76106h/
- Yayımlanma: 2021-12-02T20:03:07+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Avrupa Konseyi, Türkiye’nin 4 yıldır cezaevinde tuttuğu [Osman Kavala](https://www.borsatek.com/dovizi-ziplatacak-yeni-risk-turkiye-avrupa-konseyinden-ihrac-edilebilir-75734h)‘
nın yargılandığı davada AİHS’i ihlal ettiği gerekçesiyle ‘ihlal sürecini’ başlatıp
başlatmamayı oylamak için toplandı. Türkiye’nin Avrupa ile demokrasi, hukukun üstünlüğü
ve insan hakları ile ilgili ilişkilerinde çok daha olumsuz bir sürecin başlangıcını
oluşturması açısından önem taşıyan toplantıdan ‘ihlal sürecinin başlatılması’ yönünde
karar alındı.

Komite, bugün yaptığı toplantıda, ihlal prosedürünü eylül ayındaki kararı çerçevesinde
verdi. Komite, eylül ayındaki toplantısında, 2 Aralık’ta Kavala’nın tahliye edilmemesi
halinde, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 46’ncı maddesi gereği [Türkiye](https://www.borsatek.com/avrupa-parlamentosundan-turkiyeye-osman-kavala-mesaji-73291h)
hakkında ‘ihlal prosedürü’ başlatma kararı almıştı.

### Türkiye için üyelikten atılmaya kadar gidecek zorlu süreç başlıyor

Türkiye’nin AİHM kararını uygulamaması gerekçesiyle başlatılan ihlal prosedürü, 
Komite’nin bir dizi uyarı ve kararının ardından geldi.

Karar’ın [haberine](https://www.karar.com/guncel-haberler/avrupa-birligi-turkiyeye-ihlal-sureci-baslatti-1641590)
göre, komite, Türkiye’yi kararın uygulanması için defalarca uyardı ve görüşünü bildirmesi
için süre tanıdı. Türkiye ise ihlale neden olan tutukluluk halinin 18 Şubat 2020
tarihinde sonlandığını ve Kavala’nın şu anda başka bir suçtan tutuklandığını savundu.

AİHM’in Kavala’nın serbest bırakılmasına dair kararı gerçekleşene kadar Türkiye,
Konsey’de giderek artan yaptırımlarla karşılaşacak. Bu yaptırımlar arasında Konsey’in
bazı organlarında Türkiye’nin oy hakkının elinden alınması, Konsey’deki atamalarda
uygulanan kotaların Türkiye’ye aleyhine kısıtlanması, diplomatik ilişkilerin alt
düzeye düşürülmesi gibi bir dizi önlem bulunuyor. Kararın, Türkiye-AB ilişkilerinde
de yeni bir kırılma noktası olması bekleniyor. Kavala hakkındaki AİHM kararının 
uygulanmamaya devam edilmesi halinde ise yaptırımlar, Türkiye’nin üyeliğinin askıya
alınması ya da üyelikten çıkarılmasına kadar ilerleyebilecek. Ancak bu süreci bugüne
kadar hiçbir üye devlet zorlamadı.

Avrupa Konseyi, 2010 senesinden bu yana Azerbaycan’a ihlal sürecini başlattı ve 
yaptırımları uygulamaya 2017’de başladı. Azerbaycan, muhalif İlgar Memmedov hakkındaki
suçlamaları düşürmek zorunda kaldı.

### Her aihm kararını ihlal, aynı yaptırıma tabii değil

AİHM, 10 Aralık 2019’ta açıkladığı Kavala kararında, “tutuklanmasının makul bir 
kuşkuya dayandığını gösteren somut veriler bulunmadığına” ve “tutuklanma kararının
Anayasa Mahkemesi önünde incelenmesinin çok uzun sürdüğüne” hükmetti.

Mahkeme, bu doğrultuda AİHS’nin özgürlük ve güvenlik hakkıyla ilgili 5’inci ve 18’
inci maddesinin ihlal edildiğini, yani Kavala’nın “susturulmak istendiğine” karar
verdi. Kararda ayrıca, Kavala’nın bir insan hakları savunucusu olarak susturulmasına
yönelik “gizli bir amaç güdüldüğü” belirtildi.

### AİHS’nin 18’inci maddesi

AİHS’nin 18’inci maddesi, yetkinin suiistimal edilmesini yasaklamayı öngörüyor ve
Sözleşme’de belirtilen hak ve özgürlüklerin yazıldıkları amaç dışında kullanılmalarının
engellenmesini hedefliyor.

Bazı üye ülkeler, özellikle dış politikalarını ilgilendiren bir dizi AİHM kararını
uygulamazken AİHM’in, 5’inci madde bağlantılı olarak 18’inci maddenin ihlali kararı
ise oldukça nadir.

Kavala davasından önce Rusya’ya karşı Goussinski, Ukrayna’ya karşı Timoşenko, Gürcistan’a
karşı Merabishvili ve Azerbaycan’a karşı Mammadov kararları var. Ancak Rusya, Ukrayna
ve Gürcistan ihlal süreci başlatılmadan AİHM kararının gereklerini yerine getirdi.
Azerbaycan ise AİHM’in 2014’te verdiği ihlal kararını 2020’de uyguladı.