# AB Komisyonu’nun en sert Türkiye Raporu geliyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/ab-komisyonunun-en-sert-turkiye-raporu-geliyor-16504h/
- Yayımlanma: 2016-11-07T11:41:35+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

AB Komisyonu’nun bu çarşamba açıklayacağı İlerleme Raporu’nda Türkiye’ye yönelik
ağır eleştiriler yer aldı. Şu ana kadar yayınlanan en sert ve olumsuz İlerleme Raporu
halini alan belgede basın özgürlüğü ve yargı bağımsızlığı en yoğun eleştirilerin
yer aldığı alanlar olarak göze çarpıyor.

AB Komisyonu tarafından çarşamba günü açıklanacak olan İlerleme Raporu’nda Türkiye’ye
yönelik yoğun eleştiri var.  Belge, 15 Temmuz darbe girişimi sonrası gelişmeler 
de eklenince şu ana kadar yayımlanan en sert ve olumsuz İlerleme Raporu halini aldı.
Hürriyet’ten Güven Özalp’in haberine göre, darbe girişimi sonrası alınan önlemler,
basın özgürlüğü ve yargı bağımsızlığı en olumsuz eleştirilerin yer aldığı alanlar
olarak dikkat çekiyor. Taslak belgede öne çıkan bazı tespit ve vurgular şunlar:

**DARBE GİRİŞİMİ:** Darbe girişimi sonrasında Gülen hareketi ve darbe girişimine
dahil olma bağlantılı çok kapsamlı el çektirme, görevden alma ve tutuklamalar yaşandı.
Aralarında tutukluların kötü muameleye ve işkenceye maruz kaldığına yönelik iddiaların
da yer aldığı ciddi insan hakları ihlallerine ilişkin haberler var. Önlemlerin geniş
kapsamı ve kolektif niteliği çok ciddi soruların oluşmasına neden oldu. Gülen hareketiyle
bağlantıların belirlenmesi amacıyla uygulanan kriterlerin ve kanıtların muğlaklığı,
bireysel mesuliyetin şeffaf olmayan ve fark gözetmeksizin oluşturulması konusunda
ciddi endişeler var.

**OHAL:** Olağanüstü Hal (OHAL) kapsamında alınan önlemler Avrupa Konseyi’nin (AK)
incelemesi altında. Türkiye, AK İnsan Hakları Komiseri’nin Ekim 2016’daki tavsiyelerini
ele almalı. Türkiye, alınan her önlemin sadece durumun gerektirdiği ölçüde olmasını,
her durumda gereklilik ve orantılılığın sağlanmasını güvence altına almalı. Türkiye,
her durumda aralarında masumiyet karinesi, ceza sorumluluğunun bireyselliği, yasal
kesinlik, savunma hakkı, ve silahların eşitliğine tam saygının da aralarında bulunduğu
hukukun üstünlüğünün temel ilkelerinin bir kenara itilmemesine özel itina göstermelidir.

**YARGI:** Özellikle yargının bağımsızlığı konusunda gerileme yaşandı. Bu durum 
yargının genel işleyişi açısından belirgin bir sınama oluşturuyor. Yargının bağımsızlığını
tehdit etmesi ve Avrupa standartlarında olmaması nedeniyle yüksek mahkemelerin yapısında
ve kompozisyonunda yapılan geniş değişiklikler ciddi endişe kaynağı.

**İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ:** Ülke bu konuda ilk aşamalarda. İfade özgürlüğü alanında ciddi
gerileme yaşandı ve bu durum endişelerin artmasına neden oluyor. Geçen yapılan öneriler
dikkate alınmadı. Yasalar ve uygulama Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihadıyla
uyumlu değil. İfade özgürlüğü ciddi şekilde zorlanıyor. Gazetecilere, yazarlara 
ve sosyal medya kullanıcılarına yönelik süren ve yeni ceza davaları, akreditasyonların
iptali, çok sayıda medya organının kapatılması ciddi endişe kaynağı. Türkiye, gelecek
yıl, terörle mücadele operasyonlarında da olmak üzere, ifade özgürlüğüne yönelik
gereksiz kısıtlamalardan kaçınmalı.

**İNSAN HAKLARI:** Yasal çerçeve, insan hakları ve temel haklara saygı amaçlı, daha
iyileştirilmesi gereken, genel garantiler içeriyor. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi(
AİHS) ve AİHM içtihadından kaynaklanan hakların uygulanması henüz tam sağlanamadı.
Türkiye, AİHS’nin ihlalini önlemek için bir eylem planı kabul ederek sistemik sorunların
üstesinden gelmek için bazı adımlar attı. Bununla birlikte genel yaklaşım ve güçlü
denetim mekanizması eksikliği bu planın uygulanmasını ve etkisini engelliyor.

**TERÖRLE MÜCADELE:** Güneydoğu’da terörle mücadele kapsamında insan haklarına saygı
kötüleşti ve bu durum ciddi endişe konusu olmayı sürdürüyor. Terörle mücadele Türkiye’nin
meşru hakkı ancak terörle mücadele önlemlerinin orantılı olmasının sağlanması gerekiyor.
Bu önlemlerin tüm insan haklarına saygı çerçevesinde ve uluslararası yükümlülüklere
uygun olması gerekiyor.

** YOLSUZLUK:** Yolsuzlukla mücadele konusunda belli bir hazırlık düzeyi mevcut.
Geçen yıl bazı ilerlemeler kaydedildi. Yolsuzluk yaygın ve birçok alanda ciddi bir
sorun olmayı sürdürüyor. CUMHURBAŞKANI: Cumhurbaşkanı (Recep Tayyip Erdoğan) önemli
iç ve dış politika konularına aktif şekilde angaje olmayı sürdürdü. Başkanlık sistemine
geçiş tartışması arttı ve siyasi gündemde etki yarattı. Güneydoğu’daki kötüleşen
güvenlik durumu, özellikle 15 Temmuz sonrası Gülen hareketiyle yürütülen mücadele
hükümetin çalışması üzerinde güçlü etki yarattı.

**PARLAMENTO:** 15 Temmuz öncesi parlamento iddialı bir reform programı ve vize 
liberalizasyonu diyaloğu üzerinde yoğun bir gündemle çalıştı. Siyasi çekişme parlamentonun
çalışmalarını kuşatmayı sürdürdü. Bazı önemli yasalar uygun danışma süreci olmaksızın
Kabul edildi. Çok sayıda milletvekilinin dokunulmazlığının kaldırılmasına olanak
veren bir yasanın kabulü ciddi endişe konusu. Seçimler ve siyasi partilere ilişkin
yasal çerçevenin Avrupa standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi alanında ilerleme
sağlanamadı. Parlamento üyeleri için etik kurallar kabul edilmeli.