# ABD-Çin gerilimi tırmanıyor: Yazılım ihracatını kısıtlama planı masada

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/abd-cin-gerilimi-yazilim/
- Yayımlanma: 2025-10-22T23:22:47+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

ABD’li bir yetkili ve ABD makamlarından bilgi alan üç kişiye göre, Trump yönetimi,
Pekin’in son nadir toprak ihracatı kısıtlamalarına misilleme olarak, dizüstü bilgisayarlardan
jet motorlarına kadar Çin’e yapılan yazılım destekli ihracatın büyük bir kısmını
kısıtlamayı planlıyor. Bu yeni adım, zaten yüksek olan [ABD-Çin gerilimini ](https://www.borsatek.com/abdden-cine-yuzde-155-oraninda-gumruk-vergisi/)
daha da artırma potansiyeli taşıyor.

Bu plan, masadaki tek seçenek olmasa da, ABD yazılımı içeren veya ABD yazılımı kullanılarak
üretilen ürünlerin küresel sevkiyatını kısıtlayarak Çin’e “kritik yazılım” ihracatını
yasaklama yönündeki Trump’ın bu ayın başındaki tehdidini yerine getirecek.

10 Ekim’de Trump, sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda, 1 Kasım’a kadar Çin’in 
ABD’ye yönelik sevkiyatlarına %100 ek gümrük vergisi uygulayacağını ve “tüm kritik
yazılımlar” üzerinde yeni ihracat kontrolleri getireceğini belirtti. Kaynaklar, 
bu önlemin uygulamaya konulmayabileceğini de kaydetti.

Ancak iki kaynağa göre, bu tür kontrollerin değerlendiriliyor olması, Trump yönetiminin
Çin ile olan çatışmayı dramatik bir şekilde tırmandırmayı düşündüğünü gösteriyor
ve ABD-Çin geriliminin boyutunu gözler önüne seriyor. Bu durum, piyasalar üzerinde
de baskı yaratıyor.

## Yönetim içindeki tartışmalar ve ABD-Çin geriliminin küresel etkileri

![ABD-Çin gerilimi](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/10/ABD-Cin-
geriliminin-kuresel-etkileri-1024x585.webp)

Şu anda Yeni Amerikan Güvenliği Merkezi’nde görev yapan eski ticaret yetkilisi Emily
Kilcrease, “Açıkça görülüyor ki ABD bir koz arıyor ve biz yazılım konusunda gerçekten
iyiyiz, bu yüzden bu yönetimin bunu düşünmesi o kadar da şaşırtıcı değil,” dedi.
Ancak, bunun uygulanmasının son derece zor olacağını ve [ABD endüstrisi için ters etki](https://www.borsatek.com/abd-cin-iliskileri-gerilimi/)
yaratacağını belirtti.

ABD borsa endeksleri bu haber üzerine kısa süreli bir düşüş yaşadı. S&P 500 %0,8,
Nasdaq Bileşik endeksi ise %1,3 değer kaybetti, ancak daha sonra kayıplarını telafi
etti. Beyaz Saray ve Ticaret Bakanlığı yorum yapmaktan kaçındı.

Çin büyükelçiliğinin bir sözcüsü, değerlendirilen ABD önlemleri hakkında yorum yapmadı,
ancak Çin’in ABD’nin “tek taraflı uzun kol yargı yetkisi önlemleri”ne karşı olduğunu
söyledi ve ABD’nin yanlış gördüğü yolda ilerlemesi halinde “meşru hak ve çıkarlarını
korumak için kararlı önlemler alacağına” söz verdi. Bu açıklama, iki ülke arasındaki
ABD-Çin geriliminin tırmanma riskini bir kez daha ortaya koydu.

Kaynaklardan biri, yönetim yetkililerinin Çin’e baskı yapmak için bu önlemi açıklayabileceklerini,
ancak uygulamaya geçmeyeceklerini söyledi. Bu hamle, özellikle teknoloji ürünleri
için Çin ile küresel ticareti aksatabilir ve tam olarak uygulanırsa ABD ekonomisine
maliyet getirebilir.

## Gümrük vergileri ve diplomatik sinyaller

![ABD-Çin gerilimi](https://i2.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/10/Gumruk-
vergileri-ve-diplomatik-sinyaller-1024x585.webp)

Bu hamle, Biden yönetiminin 2022’de Moskova’ya uyguladığı ve ABD teknolojisi kullanılarak
üretilen ürünlerin Rusya’ya ihracatını kısıtlayan kuralları anımsatıyor.

Trump’ın [Truth Social’](https://truthsocial.com/@realDonaldTrump)daki paylaşımı,
daha önce duyurulan Xi Jinping ile Güney Kore’de yapılacak toplantıdan sadece üç
hafta önce ve Çin’in nadir toprak elementleri üzerindeki ihracat kontrollerini önemli
ölçüde genişletmesinden bir gün sonra geldi. Trump, paylaşımında ayrıca Çin’i, ürettiği
ürünler üzerinde “[büyük ölçekli ihracat kontrolleri](https://www.borsatek.com/gumruk-vergileri-trump-cin/)”
uygulamayı düşündüğü için suçladı.

![ABD-Çin gerilimi tırmanıyor: Yazılım ihracatını kısıtlama planı masada Borsatek](
https://i1.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/10/TRUMP-Xi-Jinping-3-1024x528.
webp)

Trump, tehditlerinin ardından Pekin’e karşı tutumunu yumuşatmış görünüyor ve 12 
Ekim’de “ABD Çin’e zarar vermek değil, yardım etmek istiyor!!!” şeklinde bir paylaşım
yaptı. Daha önceki yumuşama girişimlerine rağmen, ABD-Çin gerilimi ekonomik baskı
yoluyla devam etti.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent Cuma günü, bu ayın sonunda Güney Kore’de Trump ve
Xi arasında yapılacak toplantı öncesinde, bu hafta Malezya’da Çin Başbakan Yardımcısı
He Lifeng ile görüşmeyi beklediğini söyledi. Bu diplomatik çabalar, devam eden ABD-
Çin gerilimini hafifletme çabaları olarak yorumlandı.