# ABD’de dizel ihracatını sınırlama arayışı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/abd-dizel-ihracati-kisitlama/
- Yayımlanma: 2026-09-25T00:29:52+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

ABD Enerji Bakanı Chris Wright, son günlerde ülkenin büyük rafineri şirketlerinin
üst düzey yöneticileriyle temasa geçerek [dizel](https://www.borsatek.com/trumptan-cine-boeing-tehdidi/)
ihracatına gönüllü kısıtlama konusunda destek arayışına girdi. Konuya yakın üç kişinin
aktardığına göre adım, ABD Başkanı Trump yönetiminin kısa vadeli bir ihracat yasağına
alternatif arayışının parçası. Girişim, yükselen yakıt fiyatlarının enflasyonu yukarı
çektiği ve Kasım ara seçimleri öncesinde ekonominin geneline yayılmaya başladığı
bir dönemde Beyaz Saray’ın elindeki seçeneklerin sınırlı olduğunu gösteriyor.

## Dizel fiyatlarındaki artış siyasi baskı yaratıyor

[Dizel](https://www.borsatek.com/abd-enflasyon-agustos-2026/) ihracatını kısıtlama
girişimi, bu yıl yüksek kâr elde eden rafineri şirketlerinin hissedarlarıyla olası
bir çatışma riski taşıyor. ABD Başkanı Trump yönetimi dizel fiyatlarını düşürmek
için siyasi baskı altında bulunuyor. Ancak ihracat yasağı gibi daha sert önlemler
rafineri operasyonlarını aksatabilir ve diğer yakıtların fiyatını yükseltebilir.
Bu nedenle yetkililer, başka alanlarda yeni sorunlar yaratmadan iç piyasadaki dizel
arzını artıracak yollar arıyor. ABD, dünyanın en büyük dizel ihracatçısı konumunda
bulunuyor.

ABD Başkanı Trump, geçen salı günü dizel ihracatının kısıtlanmasını desteklediğini
açıkladı. Açıklama, üst düzey yetkilileri şaşırttı ve alternatif önlem arayışını
başlattı. New York’ta konuşan Wright, ihracat yasağının kötü bir fikir olduğunu 
belirterek gönüllü bir girişimi tercih ettiğini söyledi, ancak somut ayrıntı paylaşmadı.
Görüşmelere yakın kişiler, Wright’ın temas kurduğu şirketlerin isimlerini açıklamadı.
Yönetimin ne tür gönüllü kısıntılar talep ettiği ya da böyle bir düzenlemenin nasıl
denetleneceği de netlik kazanmadı. Güçlü talep ve rekor ihracat gelirlerinden yararlanan
sektörün talebi nasıl karşıladığı da belirsizliğini koruyor.

![Rafineri](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/12/petrol-rafinerisi-
alacakaranlikta-romantizm.webp)

[ABD Enerji Bakanlığı](https://www.whitehouse.gov/) Sözcüsü Ben Dietderich, rafinerileri
gönüllü ihracat kısıtlamasına yönlendirme çabasıyla ilgili soru üzerine, “Bakan 
Wright dahil Trump yönetimi, Amerikan halkı için enerji maliyetlerini düşürmeye 
yardımcı olacak çeşitli seçenekleri değerlendirmek üzere yakın çalışmaya devam ediyor”
değerlendirmesinde bulundu. Dietderich, nihai kararı ABD Başkanı Trump’ın vereceğini
de sözlerine ekledi.

AAA verilerine göre ABD’de dizel fiyatları galon başına yaklaşık 6,52 dolara yükseldi.
İran ve Ukrayna’daki savaşlara bağlı aksaklıklar küresel arzı daralttı. Enerji Bilgi
İdaresi verilerine göre geçen hafta ABD dizel stokları 97 milyon varilin altına 
indi; bu seviye beş yıllık mevsimsel ortalamanın yaklaşık yüzde 13 altında bulunuyor.

## Bazı Cumhuriyetçiler doğrudan ihracat yasağı istiyor

Trump’ın kısıtlama çağrısı, tarım ve dizel yoğun sektörlere bağımlı eyaletlerdeki
Cumhuriyetçi siyasetçilerin artan baskısının ardından geldi. Bu bölgelerde yükselen
yakıt maliyetleri, ara seçimler öncesinde siyasi bir mesele haline geldi. Iowa Senatörü
Chuck Grassley dahil bazı Cumhuriyetçi milletvekilleri ve rekabetçi seçim bölgelerindeki
adaylar, çiftçilerin ve diğer dizel kullanıcılarının maliyetlerini hafifletmek amacıyla
ihracat kısıtlamasını talep etti.

American Petroleum Institute ile 30’dan fazla iş, enerji ve imalat kuruluşu, çarşamba
günü Trump’a çağrıda bulunarak dizel ve diğer yakıt ihracatını sınırlama taleplerinin
reddedilmesini istedi. Sektör temsilcileri, özellikle Meksika Körfezi kıyısındaki
rafinerilerin bölgenin tükettiğinden fazla dizel ürettiğini ve fazla üretimin ihracat
yoluyla değerlendirildiğini savunuyor. İhracatın kısıtlanmasının depolama tanklarını
doldurabileceğini ve rafinerilerin işlediği ham petrol miktarını azaltmak zorunda
kalabileceğini, bunun da dizelin yanı sıra benzin ve jet yakıtı üretimini düşürebileceğini
belirtiyorlar.

Wood Mackenzie danışmanlık şirketinde petrol piyasalarından sorumlu kıdemli başkan
yardımcısı Alan Gelder, kısıtlamanın benzin ithalatı ihtiyacını da artırabileceğini
ve bunun daha yüksek maliyetle gerçekleşebileceğini söyledi. Gelder, “ABD’de dizel
ihracat yasağının ironisi, Amerikalı tüketiciler için maliyetleri muhtemelen artıracak
olması. Arz fazlasını yönetmek için ham petrol işleme miktarını azaltmak, maliyet
yükünü dizelden benzine kaydıracak; yani dizel pompasında rahatlama sağlamak için
tasarlanan bir politika, benzin pompasında fiyatların yükselmesine yol açabilir”
ifadelerini kullandı.

IMPLAN ekonomi verisi şirketinden ekonomist Bjorn Markeson’a göre ihracat yasağı
kısa vadede fiyatları düşürebilir, ancak rafineriler üretimi talebe göre kıstığı
takdirde bu düşüş geçici olabilir. Bir sektör kaynağı, gönüllü programa yönelik 
ilginin sınırlı kaldığını belirtti.

| Gösterge | Değer | 
| ABD ortalama dizel fiyatı | Galon başına yaklaşık 6,52 dolar | 
| ABD dizel stokları | 97 milyon varilin altında | 
| Beş yıllık ortalamaya göre stok farkı | Yaklaşık yüzde 13 daha düşük |

Reuters, ihracat yasağı çağrılarına ve gönüllü kısıtlamaya destek verip vermeyeceklerine
ilişkin soru için Marathon, Valero, Chevron ve ExxonMobil dahil büyük ABD rafineri
şirketleriyle temasa geçti. Bu şirketler soruları yanıtlamadı. Phillips 66, Enerji
Bakanlığı tarafından temas kurulup kurulmadığı konusunda yorum yapmadı. Citgo ise
yönetime bilgi sağladığını belirterek kısıtlamaların önemli sonuçlar doğurabileceği
uyarısında bulundu. Şirket, “Olası bir dizel ihracat yasağının sonuçları, özellikle
ABD Körfez Kıyısı’ndaki rafineriler için ciddi olacaktır” açıklamasını yaptı.

### ABD dizel ihracatını neden kısıtlamak istiyor?

Dizel fiyatlarının galon başına yaklaşık 6,52 dolara yükselmesi enflasyonu artırıyor
ve Kasım ara seçimleri öncesinde siyasi baskı oluşturuyor. ABD Başkanı Trump yönetimi,
iç piyasadaki arzı artırmak amacıyla ihracatı sınırlamayı değerlendiriyor.

### Dizel ihracatına gönüllü kısıtlama ile tam yasak arasındaki fark nedir?

Gönüllü kısıtlama, rafinerilerin kendi kararıyla ihracatı sınırlamasını hedeflerken;
tam yasak yasal bir zorunluluk getirir. Sektör temsilcileri, yasağın rafineri üretimini
düşürerek benzin ve jet yakıtı fiyatlarını da yükseltebileceğini savunuyor.

![dizel](https://i1.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/11/akaryakit_benzin_motorin_pompa_2-
1024x576.jpg)
