# ABD’nin İran savaşındaki önceliği nükleer programdan benzin fiyatlarına kaydı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/abd-iran-savasi-oncelik-benzin-fiyati-hormuz/
- Yayımlanma: 2026-08-14T06:57:29+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Hürmüz Boğazı’nın İran tarafından fiilen kapatılmasıyla
birlikte Washington’ın İran savaşındaki en temel önceliğinin nükleer programa değil,
Amerikalılar için benzin fiyatlarını aşağı çekmeye kaydığını açıkladı. Hazine Bakanı
Scott Bessent ise Tahran’a yönelik yeni yaptırımların önümüzdeki haftadan itibaren
devreye gireceğini duyurdu.

## ABD’nin öncelikleri nasıl değişti?

Vance, Fox News’e verdiği demeçte [ABD](https://www.borsatek.com/brsan-abd-360-milyon-dolar-siparis/)
Başkanı Donald Trump’ın savaşın başlangıcında öne sürdüğü temel gerekçe olan İran’ın
nükleer silah edinmesinin önlenmesinin artık ikincil sıraya gerilediğini ifade etti
ve “Birinci hedefimiz petrol ve gazı tüm ülkemizde Amerikalılar için ucuz tutmak.
İkinci hedefimiz ise İran’ın nükleer silah edinmesini kesinlikle engellemek,” dedi.

Başkan Yardımcısı, Şubat sonunda İsrail ile birlikte başlatılan askeri operasyona
en başından itibaren kuşkuyla yaklaşan yönetim üyeleri arasında yer alıyordu. Ancak
söz konusu açıklamalar, Trump’ın benimsediği daha temkinli çizgiyi de teyit eder
nitelikte değerlendiriliyor.

Vance, petrol fiyatlarının savaşın ilk günlerindeki zirve noktalarının belirgin 
biçimde altında seyrettiğini de vurguladı. Washington’ın izlediği strateji; İran
limanlarını abluka altına alarak Tahran’ın petrol satışını engellemek ve ağır ekonomik
baskıyla İran’ı müzakere masasına çekmek üzerine kurulu.

## Hürmüz Boğazı ve İran’ın kazandığı pazarlık gücü

Hürmüz Boğazı, Trump’ın Şubat ayı sonunda savaşı başlatmadan önce açık durumdaydı.
İran, savaş sürecinde bu kritik petrol transit geçiş güzergâhını neredeyse tamamen
kapattı ve böylece Trump yönetimi karşısında belirleyici bir baskı aracı elde etti.
Boğazın kapatılması, küresel yakıt arzını sekteye uğratırken [ABD](https://www.borsatek.com/ford-lincoln-uretimi-cinden-abdye-tasiniyor/)‘
de benzin fiyatlarının sert yükselmesine neden oldu.

![ABD](https://i1.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/01/ABD-Hazine-Binasi.
webp)

Trump’ın kamuoyu desteği bu süreçte hızla erimekte; savaş Amerikalılar arasında 
giderek daha az karşılık bulmaktadır. Kasım’daki ara seçimler yaklaşırken, Cumhuriyetçiler
savaşın ve yüksek yakıt fiyatlarının partiyi Kongre’deki çoğunluğundan edebileceği
kaygısını taşıyor. 80 yaşındaki Trump ise büyük çaplı saldırıları yeniden başlatmaktan
şimdilik uzak durduğuna yönelik sinyaller veriyor.

## Yeni yaptırımlar geliyor, diplomasi askıya alındı

Hazine Bakanı Bessent, dünyanın daha önce hiç görmediği düzeyde bir ekonomik izolasyonla
karşı karşıya kalacağı yönünde İran’a uyarıda bulundu ve yeni tedbirlerin önümüzdeki
hafta açıklanmasını beklediğini belirtti. Trump ise Axios’a verdiği röportajda yönetiminin
şimdilik düşük profilli bir tutum sergilediğini, İran’ı “dev enflasyonu ve parasızlığıyla
izlediklerini” ifade etti.

Trump daha yalnızca birkaç gün önce boğazı yeniden açacak bir anlaşmanın yakın olduğunu
söylemişti; ancak yönetim şimdi daha sert bir tutuma geçmiş görünüyor. Diplomasi
şimdilik askıya alınmış durumda; ekonomik baskının İran’ı geri adım attıracağı hesabı
yapılıyor.

Öte yandan [ABD](https://www.whitehouse.gov/) ordusunun, savaşın başladığı günden
bu yana pahalı yüksek teknoloji füze ve silah stoklarının önemli bölümünü tükettiği
ve mevcut rezervlerinin kritik seviyelere gerilediği bildiriliyor. Bu durum, Trump’ın
İran’a yönelik askeri seçeneklerini sınırlıyor.

## İran’ın koşulları ve çöken Haziran mutabakatı

İran, boğazı yeniden açmak için Trump yönetiminin kabul etmesi güç görünen bir dizi
koşul sıraladı: savaşın tüm cephelerde sona ermesi, ABD’nin İran limanlarına uyguladığı
ablukanın kaldırılması, yaptırımların sonlandırılması, dondurulmuş varlıkların iade
edilmesi ve savaş döneminde uğranan zararların tazmin edilmesi.

![Dow Jones](https://i2.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/12/petrol-kuyusu-
at-kafasi-1024x590.webp)

Söz konusu koşullar, Haziran ayında varılan ve ardından çatışmaların yeniden alevlenmesiyle
çöken mutabakat metninin şartlarıyla örtüşüyor. Haziran mutabakatında İran için 
300 milyar dolarlık bir yeniden yapılanma fonu oluşturulmasını öngören bir madde
de yer alıyordu.

| Konu | ABD’nin tutumu | İran’ın tutumu | 
| Hürmüz Boğazı | Hızla yeniden açılmasını istiyor | Kapandı; koşullu açılım teklif ediyor | 
| Nükleer program | İkincil önceliğe geriledi | Müzakere konusu yapmıyor | 
| Yaptırımlar | Yeni paket önümüzdeki hafta devreye giriyor | Tüm yaptırımların kaldırılmasını şart koşuyor | 
| Askeri seçenekler | Stok azalması nedeniyle kısıtlı | Boğaz ablukası sürdürülüyor | 
| Tazminat fonu | Gündemde değil | 300 milyar dolarlık fon talep ediyor |

### ABD’nin İran savaşındaki önceliği neden nükleer programdan benzin fiyatlarına kaydı?

Başkan Yardımcısı Vance’in Fox News’teki açıklamalarına göre İran’ın Hürmüz Boğazı’nı
neredeyse tamamen kapatması, küresel petrol arzını sekteye uğratarak ABD’de yakıt
fiyatlarını sert biçimde yükseltti. Bu gelişme, yüksek enflasyon ve yaklaşan ara
seçimler ortamında Amerikalı tüketiciler üzerindeki ekonomik baskıyı belirleyici
siyasi gündem maddesi hâline getirdi. Vance, petrol ve gazı uygun fiyatlı tutmanın
artık birinci öncelik olduğunu açıkça ifade etti.

### İran boğazı yeniden açmak için hangi koşulları öne sürüyor?

Tahran, Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaya yönelik beş temel koşul sıraladı: savaşın
tüm cephelerde sona ermesi, ABD ablukaları ve yaptırımlarının tamamen kaldırılması,
dondurulmuş İran varlıklarının iadesi ve savaş döneminde yaşanan zararların tazmin
edilmesi. Bu koşulların tamamı, Haziran’da çöken mutabakat metninin şartlarıyla 
da örtüşüyor.

![ABD](https://i2.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/02/abd-ucak-gemisi_3.
jpg)