# Akaryakıtta eşel mobil sistemi dönemi

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/akaryakitta-esel-mobil-sistemi-donemi-36249h/
- Yayımlanma: 2018-05-17T15:50:28+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Maliye Bakanı Naci Ağbal, akaryakıt üzerinden alınan özel tüketim vergisinde (ÖTV)
eşel mobil sistemine geçildiğini ve bugünkü ÖTV tutarlarını tavan olarak belirlediklerini
belirterek, “Yeni sistemle vergilerin aşağı inmesinde sınır olmayacak ama yukarı
giderken bugün uygulanmakta olan vergi tutarları hiçbir şekilde aşılamayacak.” dedi.

Ağbal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Bakanlar Kurulunun Resmi Gazete’nin bugünkü
sayısında yayımlanan “Bazı Mallara Uygulanan Özel Tüketim Vergisi Tutarlarının Belirlenmesi
Hakkında Karar”ına ilişkin değerlendirmede bulundu. 

Kararla akaryakıt üzerinden alınan ÖTV’de eşel mobil sistemine geçildiğine işaret
eden Ağbal, “Yeni bir sistem. Bu sistemle petrol fiyatlarında ve kurda meydana gelebilecek
değişimler karşısında vergi miktarları, değişimin yönüne bağlı olarak ters orantılı
çalışacak. Herhangi bir şekilde uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurları yukarı
giderse ve bu nedenle akaryakıta zam yapılması gerekirse bu miktar kadar vergi indirimi
gerçekleştirilecek. Sistemde tersi de geçerli olacak. Petrol fiyatları ve döviz 
kurları aşağı doğru gelmeye başlarsa petrol fiyatları tekrar 70 dolarların altına,
kur da şu anki seviyenin altına gelirse bu defa ÖTV tutarları tekrar yukarı yönlü
değişime uğrayacak.” diye konuştu.

**“Fiyatlar koridor dahilinde değişecek”**

Ağbal, uygulamayla bugün itibarıyla geçerli ÖTV tutarlarını tavan olarak belirlediklerine
dikkati çekerek, şöyle konuştu: 

“Eşel mobil ÖTV sisteminde vergilerin aşağı inmesinde sınır olmayacak ama yukarı
giderken bugün uygulanmakta olan vergi tutarları hiçbir şekilde aşılamayacak. Benzinin
litresi üzerinden 2 lira 37,65 kuruş, mazotta 1 lira 79,45 kuruş, LPG’de 1 lira 
77,88 kuruş kilogram başına vergi alıyoruz. Bugün var olan maktu vergi tutarları
aşılmamak ve bu rakamlar tavan olmak kaydıyla yeni bir koridor ürettik. Bu koridor
dahilinde fiyatlardaki değişime bağlı olarak vergi tutarları da değişecek.” 

Bu düzenlemeye neden gerek duyulduğuna açıklık getiren Ağbal, ham petrol fiyatları
ve döviz kurunun, jeopolitik gelişmeler nedeniyle yukarı yönlü hareket ettiğini 
söyledi. Jeopolitik riskler azaldığında, petrol arzı arttığında uluslararası petrol
fiyatlarının da tekrar aşağı yönlü gitmesini beklediklerini vurgulayan Ağbal, şöyle
devam etti: 

“Şu anda uluslararası petrol fiyatlarındaki trendler, bu stresi yansıtan konjonktürel
ve geçici hareketler gibi duruyor. Kur hareketlerinde de Türkiye, diğer gelişmekte
olan ülkelerle birlikte bu gelişmeden etkileniyor. Gelecek günlerde kur hareketlerinin
tekrar aşağı yönlü bir gelişme kaydedeceğini de bekliyoruz. Önümüzde bir seçim süreci
var. 24 Haziran seçimleri ülke için son derece önemli. Seçimlerde milletimizin teveccühü
sayesinde yeni dönemde güçlü bir siyasi iktidarın oluşacağını ümit ediyoruz, bekliyoruz,
piyasaların da beklentisi bu yönde. 24 Haziran’dan sonra ekonomi politikalarında
gerekli adımları da atacağız. Bu çerçevede kurların da bu geçici ve normali yansıtmayan
seviyelerden aşağı doğru geleceğini görüyoruz.”

Petrol fiyatları ve uluslararası dolar fiyatlarındaki hızlı değişimler karşısında,
bu değişimleri kompanse edecek bir sisteme ihtiyaç duyulduğunu anlatan Ağbal, akaryakıt
fiyatlarının bu iki değişimden otomatik etkilendiğine dikkati çekti. Ağbal, bu gelişmeleri
geçici gördükleri için oynaklıkları kompanse edecek eşel mobil ÖTV sistemini uygulamaya
soktuklarını belirterek, “Önümüzdeki günlerde kısa vadede fiyatların yukarı gitmesi
nedeniyle geçici olarak vergi indirimleri kendiliğinden oluşacak. Her şey normalleştikten
sonra sistem tekrar olağan seyrine gelecek. ÖTV tutarları bugünkü belirlenmiş seviyelere
tekrar geri dönmüş olacak.” dedi.

Ağbal, böylece, vatandaşın, sanayicinin ve işletmelerin akaryakıt maliyetinin de
yönetilmiş olacağını bildirdi.

Eşel mobil sisteminin Bakanlar Kurulu kararıyla kalıcı olarak getirildiğini ifade
eden Ağbal, “Petrol fiyatları ve kurlar aşağı inse bile vergi hiçbir şekilde bugünkü
tutarı geçemeyecek. Tüketicinin lehine olan bir tavan sistemi geçerli. Taban da 
bulunmayacak. Belirli bir koridor dahilinde sistem işleyecek. Tüketiciyi korumak
açısından bir tavan getirdik ki hiçbir şekilde bugünkü vergide bir artış olmasın.
Sistem bugünkü seviyeye göre vergide artış meydana getirmeyecek, azalış olabilir
ama artış olamaz.” ifadesini kullandı. 

Ağbal, bu düzenlemeyle Merkez Bankasının yürüttüğü para politikasına, maliye politikası
kanalıyla güçlü bir destek verilmiş olacağına dikkati çekerek, “Akaryakıt fiyatlarındaki
değişim enflasyonu doğrudan etkiliyor. Akaryakıt fiyatlarında artışların olmaması,
Merkez Bankasının enflasyonla ilgili öngörülerini güçlendirecek, enflasyon beklentilerini
olumlu yönde etkileyecek.” dedi. 

**“ÖTV gelirlerinde kalıcı azaltıcı etkisi bulunmayacak”**

Uygulamanın bütçeye etkisine ilişkin de değerlendirmede bulunan Ağbal, bu yıl bütçe
gelir performansının, öngörülerin oldukça üzerinde seyrettiğini bildirdi. Ağbal,
bütçeyi asla tahrip edici bir düzenleme yapmadıklarının altını çizerek, “Biz, hesabımızı
kitabımızı yaparak bu işi gerçekleştirdik. Gelir ve gider üzerindeki etkisini düşündüğümüzde,
bu düzenlemenin bütçe üzerindeki net etkisi pozitif olacak. Bütçemizin gelir tarafı
öngörülenin baya üzerinde gerçekleşecek. Bu düzenlemenin ÖTV gelirlerinde kalıcı
bir azaltıcı etkisi bulunmayacak. Konjonktürel oynaklıklar nedeniyle çok kısa sürede
bir miktar gelir kaybına uğrasak da yakın vadede tekrar bu oynaklıklar ortadan kalkacağı
için vergi eski seviyesine gelecek. Zaman zaman ÖTV’nin indirilmesi talep edilirdi,
Maliye Bakanı olarak ‘kalıcı ve doğru çözüm olmadığını’ söyledim, yine aynı fikirdeyim.
Eşel mobil sistemi farklı, her iki yönde de gelişmelere bağlı olarak çalışıyor. 
Kalıcı vergi indirimi, kalıcı gelir kaybına neden olur. Ayrıca, petrol ve kurdaki
değişimler karşısında etkisiz hale de gelebilir. Eşel mobil sistemi ise belirli 
koridor dahilinde aşağı yukarı çalıştığı için gelirlerde önemli kayıptan bahsedilemez.”
değerlendirmesinde bulundu. 

 Enflasyon arttıkça bütçenin gider tarafındaki personel maaşı ve kamu yatırımları
gibi harcamaların da nominal arttığına dikkati çeken Ağbal, “Gelecek günlerde ham
petrol fiyatları artmış, kurda gelişme olmuş olsa bile akaryakıt fiyatları değişmeyeceği
için buradan gelebilecek enflasyonu önlemiş olduk. Önlediğimiz enflasyon kadar aslında
harcama artışından da kurtulduk. Bu sistem, bütçenin harcama tarafında kalıcı şekilde
oluşabilecek gider artışlarının da gelecek süreçte önüne geçmiş oldu. Dolayısıyla
bütçe üzerindeki bu düzenlemenin net etkisinin pozitif olduğunu düşünüyorum. Aslında,
bütçe dengesinde ortaya çıkabilecek kalıcı bozulmanın da önüne geçtik.” dedi. 

**“Fiyat artışı olduğu anda devreye girecek”**

Ağbal, bugün itibarıyla Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca (EPDK) ilan edilen çıkış
fiyatlarını baz aldıklarını belirterek, şunları kaydetti:

“Bugünden itibaren vergisiz satış fiyatlarında önümüzdeki günlerde yukarı yönlü 
hareket olursa o zaman bu sistem devreye girecek. EPDK’nin akaryakıt fiyatlarının
belirlenmesinde bir sistemi var. Bu sistem uluslararası petrol fiyatları ve kurdaki
değişime duyarlı. Bu sistemin formülleri belli. Her şey sabitken 17 Mayıs’tan yani
bugünden itibaren bu formül çalışacak. Bu formül içinde vergisiz satış fiyatı yukarıya
giderse, aynı oranda vergi aşağı gelecek. Vergisiz satış fiyatı aşağı gelirse vergi
aynı oranda yukarıya gidecek. Bugün bir başlangıç günü. EPDK’nin pompa satış fiyatlarında
belirlediği eşiklere gelindiğinde, o anda bu sistem devreye girecek. Fiyat gelişmeleri
ve vergi koridoru dahilinde bu sistem kendiliğinden otomatik işleyecek. Örneğin,
gelecek hafta bir fiyat ayarlaması ihtiyacı olursa, üreticiler formüle bağlı olarak
fiyatta artış yapacak ama eş zamanlı olarak vergi aşağı geleceği için pompa fiyatlarında
artış olmayacak.”
