# Anayasa paketinin üçte biri değişecek

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/anayasa-paketinin-ucte-biri-degisecek-17997h/
- Yayımlanma: 2016-12-25T12:10:57+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Başbakan Binali Yıldırım’ın MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile görüşmeleri sonucunda
Meclis’e sunulan, partili cumhurbaşkanlığını da kapsayan 21 maddelik mini anayasa
değişiklik teklifinin 3’te birinin değişiceği öğrenildi. Kulislerden edinilen bilgilere
göre, anayasa değişikliği paketinin değiştirilmesi planlanan maddeleri başta AKP
milletvekillerinin tepki gösterdiği, “yedek milletvekilliği ve seçilme yaşını 18’
e indiren” hükümlerde düzenleme kesinleşti.

Habertürk yazarı Muharrem Sarıkaya’nın kulis haberi şöyle:

Komisyonda görüşmesi sürerken, 21 maddelik Anayasa paketinin üçte birinde değişiklik
olasılığı güçlendi.

Başta AK Parti milletvekillerinin tepki gösterdiği, “yedek milletvekilliği ve seçilme
yaşını 18’e indiren” hükümlerde düzenleme kesinleşti.

Cumhurbaşkanı’na vekâletin kimin tarafından yapılacağına ilişkin düzenleme dahil,
uygulamada problem yaratacak bazı maddeler ile eksiklik görülen hükümlerdeki düzenlemelerle
paketin 7-8 maddesinde değişiklik amaçlanıyor.

Teklif üzerinde çalışan AK Parti’nin iki etkin ismi, milletvekillerinin tepki gösterdiği
maddelerin metin dışına çıkarılabileceğini bildirdi.

Birinin şu cümlesi önemliydi:

“Yedek milletvekilliği Avrupa’nın 19 ülkesinde; bizde de belediye meclisi seçiminde
uygulanıyor. 2012 Anayasa teklifimizde de vardı ama konsepti farklıydı. Bu sefer
istediğimiz gibi tasarlayamadık. Büyük ihtimalle metin dışına çıkarırız.”

Seçilme yaşını 18’e indiren maddeyi de tartıştıklarını belirtti,  “Seçilme yaşı 
25’e inince Meclis nasıl gençleşip dinamikleştiyse aynı şey olacak. Sanki Meclis’in
tamamı 18 yaş olacak gibi yaklaşılıyor; ama tepki varsa düzeltilir” dedi.

İşte o maddeler

Değişiklik planlanan maddeler şöyle:

1- YAŞ: 3. maddesinde yer alan seçilme yaşını 25’ten 18’e indiren madde metin dışı
kalabilir veya bir oran belirlenerek yeni bir düzenleme getirilebilir.

2- YEDEK: Yedek milletvekilliğini düzenleyen teklifin 5. maddesinin iptali kesinleşmiş
gibi. Çünkü hem milletvekillerin tepkisi var, hem de çelişki yaratıyor. Bir yandan
seçilemeyen sıradaki milletvekilinin yedek olacağına hükmediyor, ardından her seçim
çevresinde en az iki olmak üzere beşte biri oranında partilerin yedek liste vermelerini
şart koşuyor. Çifte liste kargaşası yaratırken, ikiden fazla milletvekili çıkaran
illerde karmaşaya yol açıyor.

3- DOĞUŞTAN TÜRK: Cumhurbaşkanı adaylarının seçilme yeterliliğini düzenleyen teklifin
8. maddesindeki “doğuştan Türk” şartına gelen tepki dikkate alınıyor. Seçimden önce
yargılanmasına başlanılan adaylarla ilgili düzenlemenin yapılması amaçlanıyor.

4- BAŞKOMUTAN: Anayasa’nın 117. maddesinin birinci fıkrasında “Başkomutanlık, TBMM’nin
manevi varlığından ayrılmaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur” hükmü duruyor.
Ancak, teklifin 9. maddesinde “Türk Silahlı Kuvvetleri’nin başkomutanlığını temsil
eder” diyor. Buna TBMM ibaresinin de eklenmesi hedefleniyor.

5- VEKÂLET: Cumhurbaşkanı’na vekâ- lete ilişkin eleştiriler dikkate alınıyor. Seçilmiş
kişiye, atanmışın vekâlet etmesinin yaratacağı sorunun giderilmesi; seçilmiş TBMM
Baş- kanı’nın önüne atanmış birinin geçmesinin engellenmesi için düzenleme hazırlığı
yapılıyor. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların seçilme yeterliliğine ilişkin
boşluğun da giderilmesi amaçlanıyor.

6- MÜCBİR SEBEP: Olağanüstü hal ve savaş ile ilgili durumlardaki koşullar sıralanırken,“
Savaş ve mücbir sebeplerle TBMM’nin toplanamaması hariç…” ibaresindeki gibi metin
içinde yer alan “mücbir sebep” ve “diğer haller” gibi hukuki belirsizliklerin giderilmesi
bekleniyor.

7- KARARNAMELER: Teklifin geçici 20. maddesi (B) ile referandumun kabulüyle Cumhurbaşkanı’na
kararnameyle düzenleme yetkisi tanınırken, (G) Bakanlar Kurulu’nun tüm yetkilerini
de mevzuat değişinceye kadar kullanma hakkı veriliyor. Ancak bir başka madde düzenlemesinde
kararnamelerle ilgili Anayasa Mahkemesi’ne itiraz hakkını 2019’da getiriyor. Kararnamelerin
denetiminde üç yıllık boşluk yaratıyor. Bu çelişkinin giderileceği vurgulanırken,
tüzük ve yönetmeliklerin Danıştay denetimi dışına çıkaran düzenlemede de değişiklik
yapılarak denetime alınması öngörülüyor.

Komisyonda hafta sonu ve tatil demeden tartışılan Anayasa teklifinin AK Parti cephesinde
tepkilere karşılık gelen düzenlemeler şimdilik böyle…

MHP ile görüşme sonrası ne olacağını ise ileriki günlerde göreceğiz.