# Ar-Ge 250’nin lideri TUSAŞ oldu - Bağlantı: https://www.borsatek.com/ar-ge-250nin-lideri-tusas-oldu-56873h/ - Yayımlanma: 2020-10-19T09:47:52+03:00 - Yazar: Haber Merkezi Reklam [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50}) “Ar-Ge 250, Türkiye’nin En Çok Ar-Ge harcaması yapan şirketleri” araştırmasına göre 2019 yılında en fazla Ar-Ge harcaması yapan şirket, 3 milyar 14 milyon lira ile Ar-Ge alanındaki harcamalarını geçtiğimiz yıla göre yüzde 91,2 artıran TUSAŞ oldu. Savunma sanayinin ağırlığını hissettirdiği araştırmada, ASELSAN ve ROKETSAN ilk 3’te yer alarak Ar-Ge’deki güçlerini bir kez daha gösterdiler Turkishtime tarafından hazırlanan “Ar-Ge 250, Türkiye’nin En Çok Ar-Ge harcaması yapan şirketleri” araştırmasına göre 2019 yılında en fazla Ar-Ge harcaması yapan şirket, 3 milyar 14 milyon lira ile Ar-Ge alanındaki harcamalarını geçtiğimiz yıla göre yüzde 91,2 artıran TUSAŞ oldu. Ar-Ge 250 Araştırması’nın ilk 10’unda savunma ve havacılıktan 5, otomotivden 3, beyaz eşyadan 1, telekomdan 1 şirket yer alırken ilk 50’de ağırlığını hissettiren sektör yine savunma sanayii oldu. Araştırmada savunma sanayinin yıldızları ASELSAN ve ROKETSAN, TUSAŞ’la birlikte ilk üçte yer alan isimler oldu. Türkiye’de Ar-Ge hafızasını yaratmak vizyonu ile yola çıkan “Turkishtime Türkiye Ar-Ge 250 Araştırması”, yedinci yılında da en kapsamlı Ar-Ge tablosunu çıkararak 2019 verileri ile Türkiye’nin Ar-Ge karnesini hazırladı. 2013 yılından bu yana Türkiye’de inovasyon ve Ar-Ge’nin nabzını tutan tek kaynak olan Ar-Ge 250 Araştırması, geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi bu yıl da Ar-Ge’deki trendleri ortaya koyarken Türkiye’nin katma değer yolculuğunun hangi noktada olduğunu da gözler önüne serdi. Bu yılki rapor; T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan onaylı Ar-Ge merkezine sahip firmaların Ar-Ge 250 araştırması kapsamında yaptıkları bildirimler ile Türkiye ihracat sıralamasındaki ilk 500 firma tarafından verilen bilgiler ve Borsa İstanbul şirketlerinin Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yaptıkları açıklamalardan yola çıkılarak hazırlandı. Araştırmanın temeli ise; firmaların 2019 yılında Ar-Ge harcamaları, 2020 yılı için planlanan Ar-Ge harcamaları, Ar-Ge personel sayısı, 2019 yılında Ar-Ge merkezlerinde alınan; patent sayısı, faydalı model sayısı, tasarım tescil sayısı, marka sayısı ve 2019 yılı Ar-Ge desteklerinden yararlanma oranı oluşturdu. Ekonomi ve İş Dünyası Portalı Turkishtime, bu yıl yedincisini gerçekleştirdiği “ Türkiye Ar-Ge Araştırması” ile bir kez daha Türkiye’nin katma değer yolculuğunda nereye vardığını gözler önüne serdi. Araştırmada, Ar-Ge ve yenilikçiliğin her geçen gün daha da derinleştiği Türkiye’de firmaların bu alana yaptığı yatırımların katlanarak arttığı gözlemlenirken araştırmaya konu olan 500 firmanın 2019 yılında Ar-Ge’ye 15 milyar 552 milyon TL’lik bir yatırım yaptığı görüldü. Firmaların 2019 verilerinden hareketle, Ar-Ge’ye yapılan yatırımın önemine dikkat çeken araştırmada bu yıl savunma sanayi ağırlığını hissettirirken; TUSAŞ, ASELSAN ve ROKETSAN ilk üçte yer alan isimler oldu. Liderlik koltuğuna savunma sanayinin mihenk taşlarından biri olan TUSAŞ Türk Havacılık ve Uzay Sanayi A.Ş. (TAİ) geçerken, 2018 yılında Ar-Ge’ye 1 milyar 576 milyon TL harcayan firma, 2019 yılında bu rakamı 3 milyar 14 milyon TL’ye çıkararak Ar-Ge alanındaki harcamalarını yüzde 91,2 artırmış oldu. Dünyanın yakından takip ettiği projeleri geliştirmek için Ar-Ge yatırımlarına hız kesmeden devam ettiklerini belirten TUSAŞ Genel Müdürü Prof. Dr. Temel Kotil,“TUSAŞ olarak 2018 yılında 1.5 milyar lira olan Ar-Ge harcamalarını 2019 yılında ikiye katlayarak, Ar-Ge ve inovasyon projelerinde toplamda 3 milyar TL’nin üzerinde bir harcama gerçekleştirdik. Böylece 2019 yılındaki toplam cironun yüzde 34.4’ünü Ar-Ge harcamalarına ayırmış olduk” dedi. **HAVELSAN LİSTEDE DÖRT BASAMAK YÜKSELDİ** 2018 yılının lider ismi Aselsan 2019 yılında listenin ikinci sırasına yerleşirken firmanın söz konusu dönemde Ar-Ge’ye 2 milyar 975 milyon TL ayırdığı görüldü. Firma, her ne kadar listede ikinciliğe gerilese de yaptığı Ar-Ge yatırımlarını 2018 yılına nazaran yüzde 37,6 oranında artırmayı başardı. Bir önceki araştırmanın dördüncü sırasında yer alan Roketsan, bu yıl listede üçüncülüğe yükselen isim oldu. 2018 yılında 512 milyon 109 bin TL olan Ar-Ge harcama tutarını 2019 yılında 525 milyon 252 bin TL’ye çıkaran firma, böylece yüzde 2,6’lık bir artışla listede üçüncülük koltuğuna yerleşti. Listenin dördüncü sırasına yerleşen Turkcell, 397 milyon 237 bin TL olan Ar-Ge rakamını 2019 yılında yüzde 16,4’lık büyüme ile 462 milyon 477 bin TL’ye taşıdı. Listedeki sıralamada bu yıl sıçrama yaşayan firmalardan biri Havelsan oldu. 2018 yılında gerçekleştirdiği 302 milyon 391 bin TL’lik Ar-Ge harcaması ile listenin dokuzuncu sırasında yer alan Havelsan, bu yıl yüzde 51,6’lık artışla söz konusu rakamı 458 milyon 482 bin TL’ye çıkarırken listede de dört basamak yukarı çıkarak, beşinciliğe yükseldi. Listenin ilk 10’unda Havelsan’ı sırasıyla; Ford ( 6.), Vestel (7.), Tofaş (8.), TEI TUSAŞ (9.) ve Mercedes Benz (10.) takip etti. **SAVUNMA SANAYİİ İLK 50’DEN YÜZDE 62.8 PAY ALDI** Araştırmada; ilk 50 firmanın yaptığı Ar-Ge yatırım toplamının 2018’de yüzde 56,2’ sini oluşturan savunma sanayinin payının 2019’da yüzde 62,8’e kadar çıktığı görüldü. Türkiye’deki Ar-Ge büyümesini uzun yıllardır savunma sanayi ile birlikte gerçekleştiren ilk 50’deki otomotiv ve beyaz eşya firmalarının toplamları nominal olarak 2019 yılında sırasıyla yüzde 2,0 ve 2,1 oranlarında küçüldü. Uzmanlar bunda Ford Otosan, Arçelik ve Vestel Beyaz Eşya gibi o sektörlerin lokomotiflerinin yatırımlarının limitli kalmasının etkili olduğunu belirtiyor. Savunma sanayinin aksine yurt içi ve dışı piyasa daralmalarından direkt etkilenen ve kâr marjları giderek azalan özel sektör firmalarının bu olumsuz durumda Ar-Ge yatırımlarını mecburen azaltabildiklerini ifade eden uzmanlar, bunun ülkemizin teknolojik gelişimi için olumsuz bir durum olduğuna dikkat çekiyor. **ASELSAN, PROJE SAYISINDA LİDERLİĞİ ELDEN BIRAKMIYOR** Ar-Ge harcamasında bu yıl ikinci sırada yer alan Aselsan, konu proje sayısına geldiğinde zirvedeki isim oldu. Firma 2019 yılında yürüttüğü 620 proje ile “Ar-Ge 250” araştırmasının proje sıralamasında liderliği elden bırakmadı. Proje sayısına göre sıralamada Aselsan’ı Vestel takip ederken firma, 352 proje ile ikinciliğe yerleşti. Deva Holding’in 265 proje ile üçüncü sırada yer aldığı listede;Dyo Boya (130), Roketsan (113), Hidromek( 133), Tusaş (111), Argis (103) ve Asaş (95) ilk 10’a giren isimler oldu. 2019 yılında Ar-Ge merkezinde çalışan lisans ve üstü personel sayısına göre yapılan sıralamada birinci sırada yer alan Aselsan, 3 bin 947 personel ile Ar-Ge merkezinde yürüttüğü projeler kadar nitelikli istihdama da ne kadar önem verdiğini rakamlarla ortaya koymuş oldu. Ar-Ge’nin bu yılki zirvedeki ismi olan Tusaş ise Aselsan’ın ardından gelerek 2 bin 871 lisans ve üstü personel ile listenin ikinci sırasına adını yazdırdı. Genel sıralamada beşinci sırada yer alan Havelsan, lisans ve üstü personel sayısına (1248) göre yapılan sıralamada ise üçüncü oldu. Havelsan’ın ardından Ar-Ge merkezinde istihdam ettiği 1105 lisans ve üstü personel ile listede kendine dördüncü sırada yer bulan Turkcell, böylece dördüncü olarak yer aldığı genel sıralamayla benzer bir performans göstererek aynı sırada yer almış oldu. **TURKCELL, PATENT SAYISIYLA LİDERLİK KOLTUĞUNDA** Ar-Ge’de istihdam ettiği 979 kadın çalışan sayısıyla birinci sırada yer alan Aselsan’ı 636 ile Tusaş izledi. Listenin üçüncü sırasında bulunan Turkcell ise 405 kadın çalışan sayısıyla ilk üçte kendine yer buldu. Ar-Ge’de çalışan kadın sayılarına göre 2019 Ar-Ge 250 listesinde ilk 10’a giren diğer isimler sırasıyla;Logo Yazılım (334), Havelsan (320), Netaş (309), İsmini Açıklamak İstemeyen firma (294), Roketsan (272), Vestel (193) ve Siemens (150) oldu. Ar-Ge merkezinde alınan patent sayısına göre Türkiye’nin lideri Turkcell. Sektörel sıralamada telekom firmaları arasında birinci sırada yer alan Turkcell, 2019 yılında aldığı 142 patent ile sektörel sıralamadaki birinciliği ile aynı performansı göstererek bu listenin de başında yer aldı. 2019 yılında aldığı 36 patent ile ikinci sırada yer alan Netaş’ı sırasıyla; Eczacıbaşı, Vestel, BSH, Anadolu Isuzu, Tofaş, Tırsan, MAN ve Türk Traktör takip etti. **YAZILIMDA AR-GE YATIRIMLARI ARTIŞTA** Dünya trendlerine uygun olarak Türkiye’deki yazılım sektöründe Ar-Ge yatırımlarının arttığına dair sinyallerin görüldüğü Ar-Ge 250 Araştırması, Logo (171.825.277 TL) ve Softtech (243.402.663 TL) gibi yazılım firmalarının ve Turkcell Teknoloji’nin( 462.477.446 TL) Ar-Ge yatırımlarının arttığı gözlemlendi. Bu noktada uzmanlar dünyada Ar-Ge’si en hızlı gelişen sektörlerin yazılım, ERP ve yapay zeka sektörleri olduğunu düşündüğümüzde ülkemizin de bu sektörlerde gelişme kaydetmesini sevindirici bir gelişme olarak yorumluyor. **EN ÇOK AR-GE HARCAMASI YAPAN 10 FİRMA**                                                                            2019 yılı Ar-Ge harcama tutarı (TL) Tusaş Türk Havacılık ve Uzay Sanayi A.Ş. (TAİ)  3.013.816.010 Aselsan Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.       2.975.377.381 Roketsan Roket San. ve Tic. A.Ş.                  525.251.883 Turkcell Teknoloji Araştırma ve Geliştirme A.Ş.   462.477.446 Havelsan Hava Elektronik San. ve Tic. A.Ş.        458.482.341 Ford Otomotiv San. A.Ş.                           419.583.000 Vestel Elektronik Sanayi ve Tic. A.Ş.             360.036.271 Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.                355.167.000 TUSAŞ Motor Sanayii A.Ş. (TEI).                   313.617.779 Mercedes Benz Türk A.Ş.                           291.148.924