# ASELSAN’dan milli savaş uçağına özel kask

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/aselsandan-milli-savas-ucagina-ozel-kask-91205h/
- Yayımlanma: 2022-10-15T19:03:09+03:00
- Yazar: Selim Soydan

[ASELSAN](https://www.aselsan.com.tr/), milli savaş uçağı için özel bir kask geliştirdi.
Kaska entegre kumanda sistemleriyle, pilotların uçuş ve görev esnasında ihtiyaç 
duyduğu özet bilgi gözlerinin önüne getiriliyor.

Bugünkü sistemlerin ilk ortaya çıkışı 50 yıl öncesine dayansa da günümüzde benzer
sistemleri geliştirip üretebilen ülke sayısı bir elin parmaklarını geçmiyor.

Kaska entegre kumanda sistemleri genel olarak kask ve gösterge modülleri, kafa takip
sistemi ve elektronik birim bileşenlerinden oluşuyor.

Kask modülü temel bir uçuş kaskından beklenen tüm fonksiyonları yerine getiriyor.
Gösterge modülü semboloji olarak adlandırılan uçuş ve silah sistemleriyle ilgili
bilgilerle platformdaki sensörlerden gelen videoların pilota gösterilmesini sağlıyor.
Kafa takip sistemi de pilotun baktığı yöne yönlendirilmiş silah ve sensör sistemleriyle
muharebe etkinliğinin artmasına imkan veriyor. Sistemin beyni olarak tanımlanabilecek
elektronik birimde de bu fonksiyonlar için gerekli işlemler gerçekleştiriliyor.

Kaska entegre kumanda sistemleri daha çok hava araçlarında kullanılıyor ve kullanıldığı
platforma göre farklı özellikler kazanabiliyor. Örneğin, helikopter platformları
için fırlatma koltuğu uyumluluğu bulunmazken uçak platformları için bu en önemli
konuların başında geliyor. 

Taşıdıkları önem nedeniyle kaska entegre kumanda sistemlerinin milli olarak geliştirilmesi
gerekiyor. Yurt dışından tedarik edilmeleri durumunda, düşük performanslı ürünlerin
verilmesi, güncelleme olanağı olmaması ya da bunlar için yüksek bedeller talep edilmesi
gibi durumlar söz konusu oluyor.

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığınca yürütülen ve Türkiye’nin ilk yerli
savaş uçağı olacak Milli Muharip Uçak projesinin kaska entegre kumanda sistemi, 
T-129 Atak helikopterinde olduğu gibi, ASELSAN tarafından geliştiriliyor.

Binoküler (iki optik kanallı) ve vizör yansıtmalı olarak geliştirilen sistemde, 
renkli ekran ve sayısal gece görüş teknolojileri ilk kez kullanılacak. Böylelikle,
semboloji bilgisinde renklere özel gruplandırmalar (dost, düşman ve benzeri) yapılabilecek.
Kafa takip sistemi olarak ise hibrit (optik-ataletsel) bir sistem tasarlanıyor.

Gerek kullanım konforu gerekse görüntülemenin düzgün olması açısından iç kask pilota
özel üretilecek. Bunun için pilotun kafa yapısı taranacak ve tarama sonrası oluşan
veriye göre iç kask işlenecek. Oksijen maskesi ve yüz formu uyumu açısından vizör
de pilota göre kişiselleştirilecek.

Kulaklıklarda aktif gürültü bastırma (ANR-Active Noise Reduction) teknolojisi bulunacak,
uçağın iç konuşma sisteminden gelen 3 boyutlu ses stereo olarak aktarılarak pilotun
farkındalığı artırılacak. Uçakta bulunan elektro-optik sistemlerden oluşturulan 
360 derece görüntüden yüksek hassasiyetli bakış hattı bilgisi kullanılarak elde 
edilen görüntü vizöre yansıtılacak ve sanki uçağın gövdesi yokmuş gibi kullanım 
hissi sağlanacak.