# Aşırı sıcaklarla birlikte Rusya’nın donmuş toprakları çökmeye başladı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/asiri-sicaklarla-birlikte-rusyanin-donmus-topraklari-cokmeye-basladi-100244h/
- Yayımlanma: 2023-07-22T09:00:23+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Çarpıcı [drone](https://www.borsatek.com/apple-simdi-de-drone-uretecek-74839h) görüntüleri,
[Rusya](https://www.borsatek.com/rusya-iki-batili-sirketin-varliklarina-el-koydu-sirada-ne-var-100123h)‘
nın Uzak Doğusunda bir kilometre uzunluğunda bir yarık olan ve dünyanın en büyük
donmuş toprak kraterini oluşturan Batagaika kraterinin ayrıntılarını ortaya çıkardı.

Videoda iki kaşif, 1960’larda çevredeki ormanın temizlenmesi ve yeraltındaki permafrostun
eriyerek arazinin batmasına neden olmasıyla oluşmaya başlayan, düzensiz yüzeyler
ve küçük tümseklerle işaretlenmiş çukurun tabanındaki engebeli arazide tırmanarak
ilerliyor.

Bölge sakini ve krater kaşifi Erel Struchkov kraterin kenarında dururken Reuters’e“
Biz yerliler buraya ‘göçük’ diyoruz” dedi ve sözlerini şöyle sürdürdü: “1970’lerde
önce bir uçurum olarak gelişti. Daha sonra güneşli günlerin sıcağında çözülerek 
genişlemeye başladı.”

Bilim insanları, Rusya’nın dünyanın geri kalanından en az 2,5 kat daha hızlı ısındığını,
ülkenin kara parçasının yaklaşık %65’ini kaplayan uzun süredir donmuş tundrayı erittiğini
ve çözülen toprakta depolanan sera gazlarını serbest bıraktığını söylüyor.

Rusya’nın Saha Cumhuriyeti’ndeki bazı yerel halkın da dediği gibi “yeraltı dünyasına
açılan kapı “nın bilimsel bir adı var: mega çöküntü.

Yakutsk’taki Melnikov Permafrost Enstitüsü’nün baş araştırmacısı Nikita Tananayev,
turistlerin ilgisini çekebilse de, çöküşün genişlemesinin “bir tehlike işareti” 
olduğunu söyledi.

Tananayev Reuters’e verdiği demeçte, “Gelecekte, artan sıcaklıklar ve daha yüksek
antropojenik basınçla birlikte, tüm permafrost yok olana kadar bu mega çöküntülerin
giderek daha fazla oluştuğunu göreceğiz” dedi.

Donmuş toprakların çözülmesi şimdiden kuzey ve kuzeydoğu Rusya’daki şehir ve kasabaları
tehdit etmeye başlamış, yolları çökertmiş, evleri parçalamış ve boru hatlarını bozmuştur.
Son mevsimlerde daha da yoğunlaşan büyük orman yangınları sorunu daha da kötüleştiriyor.

Sakha’daki yerel halk kraterin hızlı büyümesine dikkat çekti.

Struchkov “(İki yıl önce kenar) bu patikadan yaklaşık 20-30 metre uzaktaydı. Şimdi
ise görünüşe göre çok daha yakın” dedi.

Bilim insanları Batagaika kraterinin tam olarak hangi hızda genişlediğinden emin
değiller. Ancak Tananayev, bazı bölgelerde yaklaşık 100 metre (328 feet) derinlikte
olan çökmenin altındaki toprağın, donmuş toprak çözüldükçe atmosfere salınacak ve
gezegenin ısınmasını daha da körükleyecek “muazzam miktarda” organik karbon içerdiğini
söylüyor.

Tananayev “Artan hava sıcaklığıyla birlikte (kraterin) daha yüksek bir oranda genişlemesini
bekleyebiliriz” dedi ve ekledi “Bu da ilerleyen yıllarda iklimin giderek daha fazla
ısınmasına yol açacaktır.”
