# Avrupa’nın Rus petrolüne alternatif bulması zor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/avrupanin-rus-petrolune-alternatif-bulmasi-zor-84489h/
- Yayımlanma: 2022-05-06T11:38:24+03:00
- Yazar: Selim Soydan

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der [Leyen](https://www.borsatek.com/ab-rusyadan-petrol-alimini-durduruyor-84393h),
çarşamba günü Strazburg’da yapılan Avrupa Parlamentosu (AP) Genel Kurulu’nda, Rusya’ya
karşı uygulanması planlanan altıncı yaptırım paketinin içeriğini açıkladı.

Von der Leyen, Rusya’dan ham petrol tedarikini 6 ay içinde, rafine ürün tedarikini
de yıl sonuna kadar aşamalı olarak kaldıracaklarını söyledi.

Komisyon teklifinin yürürlüğe girmesi için üye ülkeler tarafından onaylanması gerekirken,
Rus petrolüne bağımlılığı yüksek olan Slovakya ve Macaristan için özel muafiyet 
sağlanarak 2023 sonuna kadar ek süre tanındı. 

Uzmanlar, Rusya’dan [petrol](https://www.borsatek.com/opec-grubu-432-bin-varil-uretim-artisina-gidiyor-84434h)
ithalatı yüksek olan ülkelerin söz konusu teklife destek vermeyeceği görüşünü paylaşıyor.

Macaristan Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Peter Szijjarto, petrol ihtiyaçlarının
yüzde 65’ini Rusya’dan karşıladıklarını belirterek “Ülkenin enerji güvenliğini garanti
altına almanın bizim tarafımızdan somut adımlar gerektirdiğini açıkça söylüyoruz.
Bu nedenle Rusya’dan Macaristan’a gaz ve petrol tedarikini sınırlayacak yaptırımlara
oy vermiyoruz.” dedi.

Slovakya Ekonomi Bakan Yardımcısı Karol Galek de ülkesinin söz konusu hedefe ulaşabilmek
için en az 2025’e kadar zamana ihtiyaç olduğunu ve teklifin Avusturya, Çekya ve 
Ukrayna için de baskı yaratacağını ifade etti.

Çekya Başbakanı Petr Fiala ise petrol ithalatını Rusya yerine başka bir ülkeden 
yapabilmesi için Çekya’nın 2-3 yıla ihtiyacı olduğunu belirtti.

AB’nin teklifi en geç gelecek hafta pazartesiye kadar değerlendirmesi beklenirken,
söz konusu gelişmelerin petrol piyasalarında da istikrarsızlığa neden olabileceği
tahmin ediliyor.

### “Yıl sonuna kadar ithalatın durdurulması belirli bir bedel karşılığında mümkün”

Avrupa Politika Merkezi Analisti Marco Giuli, AA muhabirine, AB’nin ham petrol ithalatının
yaklaşık yüzde 26’sını, petrol ürünleri ithalatının da yüzde 17’sini Rusya’dan yaptığını
söyledi.

Rus petrolüne en bağımlı ülkenin Slovakya olduğunu belirten Giuli, bu ülkeyi Finlandiya,
Macaristan, Baltık ülkeleri ve Bulgaristan’ın izlediğini bildirdi.

Giuli, petrolün küresel piyasalarda etkili şekilde ticareti yapılabilen ve tazmini
nispeten mümkün bir emtia olduğuna işaret ederek, “Ancak bununla birlikte tazmin
edilebilirlik de sınırsız değil, çünkü tanker filosunun müsaitliğine ya da bir rafinerinin
sadece spesifik petrol türlerini işleyebilme kapasitesine bağlı. Rus petrolüne AB
ambargosunun petrol akışına yönelik ortaya çıkaracağı bir yeniden düzenleme, Orta
Doğu’dan daha fazla ithalat anlamına gelir.” diye konuştu.

Kısa vadede Avrupa’ya kapasite sağlayabilecek ülkelerin Irak, İran ve Libya olduğunu
dile getiren Giuli, “Ancak bu Irak’ın OPEC+ kotalarını çiğnemesini, İran’ın ABD 
ile yürüttüğü nükleer anlaşmayı sonuçlandırmasını ve Libya’nın da iç jeopolitik 
istikrarsızlığı sonlandırmasını gerektirir. Ek tedarik için politik olarak karmaşık
ve belirsiz bir dönem.” değerlendirmesinde bulundu.

Giuli, AB’nin yıl sonuna kadar Rus gazı ithalatını tamamıyla durdurmasının belirli
şartlara bağlı olduğunu vurgulayarak şunları kaydetti:

“Sanayi etkisi kısıtlı olabilecekse de Rusya’dan petrol ithalatını tamamıyla durdurmak
ancak petrol fiyatları bağlamında tüm Avrupa’ya yansıyacak belirli bir bedel karşılığında
mümkün. Slovakya’nın rafineri sektörü, yüksek oranda Rusya’nın Druzba sistemi tedarikine
bağlı ve bu anlamda alternatifleri kısıtlı. Bazı korunmasız ülkelere istisna sağlanmasının
sebebi bu. Rusya’nın diğer piyasalara tedarik edeceği petrol miktarı fazla olursa,
olası yaptırımların piyasalara etkisi sınırlı kalabilir. Rus petrol sektörünün hem
yüksek maliyetler hem de yaptırımlar nedeniyle yeni petrol sahalarının geliştirilememesi
nedenleriyle sıkıntıda olduğunu da anımsatmak gerekir. Piyasalar, hali hazırda 2023
itibarıyla üretimin düşmeye başlayacağı beklentisi içinde.”

### AB’nin Rusya’dan petrol ithalatı günlük 3 milyon varil seviyesinde

Rystad Energy Petrol Piyasası Araştırma Müdürü Bjornar Tonhaugen de nisanda kaydedilen
son verilere göre, Rus petrolüne yönelik tam bir petrol ambargosunun günlük yaklaşık
3 milyon varil seviyesinde petrol ithalatını riske atacağını söyledi.

AB’nin ocakta Rusya’dan günlük 3,4 milyon varil petrol ithalatı yaptığına dikkati
çeken Tonhaugen, nisanda bu miktarın 400 bin varil azaldığını belirtti.

Tonhaugen, Rusya’dan petrol ithalatını 6 ayda sonlandırma planının, Macaristan ve
Slovakya gibi birkaç ülke dışında uygulanabilir olduğunu dile getirerek şunları 
ifade etti:

“Avrupa’nın 2022’nin sonuna kadar günlük 1,5 milyon varillik petrol ürünleri ithalatını
sıfıra indirmesine şüpheyle yaklaşılmalı. Dizel ve benzinde tedarik sıkıntısı ve
Rus ürünlerine yönelik potansiyel ambargo, yaza doğru ulaşım yakıtında ciddi daralmaya
neden olacaktır. Ekonomik durgunluk veya salgın kısıtlamaları nedeniyle talepte 
bir düşüş yaşanmazsa, fiyatlar daha da artabilir. Avrupa gemileri ve şirketlerinin
Rus petrol ve ürünlerinin tedarikiyle ilgili hizmetinin yasaklanmasına ilişkin nakliye
ve sigorta yaptırımları ise uluslararası petrol akışında çok daha geniş çaplı kesintilere
neden olabilir. Çünkü dünyadaki tanker filosunun yüzde 95’i Londra merkezli sigorta
tedarikçileri tarafından işletiliyor. Bu durumda, Rus petrolünün ticaretine yönelik
maliyet ve riskler küresel olarak artarak öngörülemeyen kesintilere neden olabilir.”
