# AYM’den avukatlar için pasaport kararı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/aymden-avukatlar-icin-pasaport-karari-67031h/
- Yayımlanma: 2021-07-14T15:22:04+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, CHP’li milletvekilleri 7188 sayılı Ceza 
Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Daire Kanun’da yer alan
5682 sayılı Pasaport Kanunu’ndaki 14. ve 7. maddede belirtilen bazı hükümlerin iptali
istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne dava açtı.

Davada, haklarında Terörle Mücadele Kanunu’ndaki suçlara ilişkin soruşturma veya
kovuşturma bulunan avukatlara hususi damgalı pasaport verilmemesinin Anayasa’ya 
aykırı olduğu ileri sürülerek, buna ilişkin 14. maddenin iptali istendi.

Anayasa Mahkemesi, bu madde yönünden iptal istemini reddetti.

**Yüksek Mahkeme**‘nin kararında, herkesin seyahat özgürlüğünün bulunduğuna, hususi
damgalı pasaportların ise belirli şartları taşımak koşuluyla bazı kamu görevlileri
ve avukatlara verilebildiğine işaret edildi.

Kanun koyucunun hususi damgalı pasaportu alacaklara yönelik bazı şartlar koyabileceği
ifade edilen kararda, iptali istenen hükümdeki sınırlamanın vatandaşların umuma 
mahsus pasaport ile yurt dışına çıkışına engel olmadığı kaydedildi.

Dava konusu kanunun tedbir niteliğinde olduğuna işaret edilen kararda, şu değerlendirmeye
yer verildi:

 * “Bu çerçevede kural kapsamında yer alan avukatların hususi damgalı pasaport alamamalarının
   sürekli nitelikte olmayıp haklarındaki anılan suçlardan yürütülen soruşturma 
   veya kovuşturmaların devamı süresiyle sınırlı olduğu gözetildiğinde hususi damgalı
   pasaport edinme imkanının kazanılmasına ilişkin koşullarda anılan farklılığın
   öngörülmesiyle güdülen amaç ile kuralla öngörülen araç arasında uygun bir dengenin
   kurulduğu, bu bağlamda kuralla getirilen söz konusu farklılığın öngörülme amacına
   göre kural kapsamındaki avukatlara aşırı bir külfet yüklemediği anlaşılmaktadır.
   Bu itibarla kuralda eşitlik ilkesine aykırı bir yönün bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.”

## **İptaline karar verilen hüküm**

Yüksek Mahkeme, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’na eklenen 7’inci maddenin bazı bölümlerinin
ise Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmederek, iptaline karar verdi.

Kararda, iptali istenen düzenlemenin, milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit 
edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyelikleri, iltisakları
nedeniyle pasaportu iptal edilenlere, kanunda belirtilen kıstasları sağlamaları 
ve başvurmaları halinde kolluk tarafından yapılacak araştırma sonucuna göre İçişleri
Bakanlığınca pasaport verilebilmesini öngördüğü belirtildi.

İptal isteminde, bu durumdaki kişiler pasaport almak istediğinde İçişleri Bakanlığına
takdir yetkisi tanınarak, seyahat özgürlüklerinin kısıtlandığının savunulduğuna 
yer verilen kararda, Anayasa’ya göre kişilerin yurt dışına seyahat özgürlüğü bulunduğu
ve bunun ancak kişi hakkındaki soruşturma ya da kovuşturma nedeniyle hakim tarafından
kısıtlanabileceği aktarıldı.

Düzenlemenin, tüm şartların gerçekleşmesi durumunda dahi pasaport verilmesi konusunda
İçişleri Bakanlığına takdir yetkisi verdiği ifade edilen kararda, iptali istenen
düzenlemenin seyahat özgürlüğünü sınırlandırdığı kaydedildi.

**Kararda, şöyle denildi:**

 * “Dava konusu kurallarda Anayasa’nın anılan maddesinde yer almayan sınırlama sebepleriyle
   de söz konusu hürriyetin sınırlandırıldığı ve kuralların yurt dışına çıkış yapabilmesini
   idarenin yetkisine bırakarak Anayasa’da belirtilen sınırlama sebeplerine bağlanan
   hakim kararı güvencesini ihlal ettiği görülmektedir. Bu itibarla kuralların yurt
   dışına çıkma hürriyetini Anayasa’ya aykırı olarak sınırladığı sonucuna varılmıştır.”

İptal kararları, Resmi Gazete’de yayımlanmasından bir yıl sonra yürürlüğe girecek.
