# Bakan Çavuşoğlu’ndan F-16 açıklaması

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/bakan-cavusoglundan-f-16-aciklamasi-90366h/
- Yayımlanma: 2022-09-24T08:32:20+03:00
- Yazar: Selim Soydan

[Birleşmiş Milletler](http://un.org) 77’nci Genel Kurulu Görüşmeleri için New York’ta
bulunan Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Türkevi’nde Türk gazetecilerle bir araya
geldi ve gündemi değerlendirdi.

BM haftasında çok sayıda görüşme yaptıklarını ve bu görüşmelerin neredeyse tamamını
Türkevi’nde gerçekleştirdiklerini belirten Çavuşoğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip
[Erdoğan](https://www.borsatek.com/8-ayda-1-milyonu-askin-kisi-isinden-oldu-90327h)‘
ın 25 ikili görüşme yaptığını ve 31 faaliyette bulunduğunu söyledi.

Bakan Çavuşoğlu, kendisinin ise Genel Kurul marjında 33 görüşme yaptığını kaydetti.

“Tabii ki birçok görüşmenin odak noktasını Rusya, Ukrayna bağlamındaki gelişmeler
oluşturdu. Birçok mevkidaşımdan uluslararası barışa katkılarımız hakkında övgü dolu
ifadeler duydum. Özellikle Sayın Cumhurbaşkanımızın üstlendiği rol hakkında. Küresel
gıda güvenliği bağlamında İstanbul Anlaşması’nın işlemesi ya da işlemeyi sürdürmesi
herkesin ortak temennisi. BM Genel Kurulu haftasında Rusya’nın kısmi seferberlik
kararı, Luhansk, Donetsk, Zaporijia ve Herson’da referandum ilanı ve esir takası
önemli gelişmeler oldu. Rusya, Ukrayna arasında adil ve kalıcı bir çözüm için Türkiye
olarak elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz.”

Çavuşoğlu, New York’taki temaslarını tamamlayıp Los Angeles’a geçerek orada Türk
vatandaşları ile de bir araya geleceğini, daha sonra Japonya’ya geçerek eski başbakan
Şinzo Abe’nin cenaze törenine katılacağını söyledi.

### “Artık bu savaş bitsin istiyor ülkeler”

Çavuşoğlu, Rusya ve Ukrayna arasındaki tahıl anlaşmasına ilişkin değerlendirmesinde
ise şunları söyledi:

“Tabii herkes 4 aylık olan bu anlaşmanın uzatılması mümkün mü değil mi diye bunu
da soruyorlar. Biraz önce Genel Kurul Başkanı ile yaptığımız ikili görüşmede de 
sordular ve yine bir ateşkes olacaksa Rusya ile Ukrayna arasında bunun da Türkiye
sayesinde olacağını herkes biliyor yani umut Türkiye. Tabii savaşın bitmesini isteyenler
var istemeyenler var. İstemeyenlerin sayısı az ama genel anlamda gördük ki artık
bu savaş bitsin istiyor ülkeler. Bu savaşın olumsuz etkilerini herkes her alanda
hissetmeye başladı. O nedenle biz çabalarımızı tabii sürdüreceğiz. Biz bu denge 
politikasını epeydir, uzun zamandır sürdürüyorduk. Bu denge politikasını sürdürürken
dış politika ekseninde kayma mı var Türkiye’nin diye çok eleştiriler de oldu, içerde
de oldu, dışarda da oldu, sorgulandı. Biz bu ilişkilerimizin diğer temaslarımıza
alternatif olmadığını her zaman söylüyorduk. Şimdi bunun ne kadar önemli olduğunu
herkes de görmeye başladı.”

Çavuşoğlu, F-16 satışı konusunda ABD’nin Türkiye’yi oyalayıp oyalamadığı sorusuna
şöyle cevap verdi:

“Şu anda normal işliyor süreç. Tabii Kongreden gelen bazı sesler sebebiyle ister
istemez herkes bir engel mi çıkacak ya da şartlı mı olacak diye sorular da soruyor
ama teknik düzeyde müzakereler normal seyirde devam ediyor, yönetimin bu konuda 
kararlılığı da devam ediyor. Blinken, yaptığımız ikili görüşmede de bunu söyledi.
Bu arada Sayın Blinken’ın da babası vefat etti. Kendilerine taziyelerimi buradan
iletmek istiyorum. Diğer taraftan Kongreden bazı çatlak sesler geldi. Kongreden 
bir karar çıktı ama bu bağlayıcı bir kanun değil, biliyorsunuz alt kanadından, Temsilciler
Meclisinden. Senatodan yine bir karar, daha sonra iki karar birleştiriliyor ve sonuçta
bir karar çıkıyor F-16 ile ilgili. Bizim Kongre düzeyinde temaslarımız devam ediyor.
Sayın Volkan Bozkır ve Efkan Ala buradan Washington’a geçtiler ve Kongrede temaslarda
bulunuyorlar. Daha önce de Parlamenter heyetlerimiz de Washington’a gelerek temaslarda
bulundu. Biz de temaslarda bulunduk. Sayın Cumhurbaşkanımızın burada görüştüğü Kongre
üyeleri, senatörler oldu. Bu görüşmelerde de bu önemli senatörler F-16’ların Türkiye’ye
verilmesi konusunda güçlü destek veriyor ama biz yönetime şunu da söylüyoruz: Gerek
teknik görüşmelerde gerekse siyasi görüşmelerde bizim elimizi kolumuzu bağlayan 
bir anlaşma içinde biz olmayız. Yani biz F-16’yı alacağız şöyle kullan böyle kullan,
şunu yapamazsın, bunu yapamazsın. Bir NATO üyesinin diğer bir NATO üyesine böyle
bir kısıtlama getirmesi kabul edilebilir bir şey değil. Burada bazı lobilerin özellikle
Yunanistan Başbakanı’nın Washington’a gelmesinden sonra Yunan lobisi gibi, Ermeni
lobisi gibi bazı lobilerin buna karşı çıktığını, engellemeye çalıştığını biliyoruz
ama şu anda ciddi bunu destekleyen lobilerin yani Türkiye’ye verilmesi konusunda
destek veren lobilerin olduğu da bir gerçek. Şartlı bir anlaşmanın içinde olmayız
dedik. Kullanamayacağımız ürünü niye alalım biz.”

S-400 ve F-35’ler konusunda ABD’li yetkililerle yapılan görüşmelerde gelinen noktayı
da değerlendiren Çavuşoğlu, şunları söyledi:

“CAATSA yaptırımlarının kaldırılması konusunda çabalarımız devam ediyor. Bu konuda
ABD’nin bir çifte standart içinde olduğunu da doğrudan yüzlerine de söylüyoruz. 
Örneğin Hindistan’a yönelik yaptırımlar kaldırıldı, doğru bir şekilde kaldırıldı.
Öyle olması lazım. Çünkü Hindistan da Amerika’dan da almaya çalıştı. Neticede Hindistan
gibi bir ülkede istediği ürünü istediği yerden alabilmelidir. Zaten NATO üyesi de
değil. NATO üyesi de olsa bir yerden alamayınca savunma, şimdi biz F-16’yı diyelim
ki bu şekilde oldu ve alamadık. F-16’yı, savaş uçaklarını biz üretinceye kadar kendi
çalışmamız var biliyorsunuz, mutlaka bir yerden alacağız. Dolayısıyla bu F-35 programına
da NATO müttefikliği çerçevesinde diğer 9 ülke gibi biz de katıldık. CAATSA’dan 
dolayı şu an bizim oradaki üyeliğimiz, ortaklığımız askıya alındı. Bu çok yanlış
bir karar. Bunun düzeltilmesi için de çabalarımız sürüyor.”

Çavuşoğlu BM Güvenlik Konseyi reformlarına dair ise şunları söyledi:

“Biliyorsunuz bir G4 ülkeleri var. Onların talebiyle bizim reform anlayışımız farklı.
Onlar diyor ki P5 olacağına biz de katılalım P9 olsun. Bizim de veto hakkımız olsun.
Dolayısıyla bu sorunu çözer mi? Burada veto edebilecek ülke sayısı artar… Bu sistemi
daha da zayıflatıyor. Karar alma mekanizmasını daha da zorlaştırıyor. Dolayısıyla
bu sorunu çözmez, tam tersine BM’yi ve Güvenlik Konseyi’ni daha da zayıflatır ve
BM Güvenlik Konseyi hiçbir konuda karar alamaz ama Biden’ın söylemek istediği buysa
biz aynı çizgide değiliz ama BM’nin reforme edilmesi gerektiği anlayışını doğru 
buluyoruz tabii ama bizim önerimiz, Sayın Cumhurbaşkanımızın ‘Dünya 5’ten büyüktür’
mottosuyla BM reformu ile ilgili düşünceleri, Türkiye’nin düşünceleri farklı. Türkiye
BM’nin ve Güvenlik Konseyinin daha kapsayıcı olmasını istiyor ve dönüşümlü olarak
tüm ülkelerin burada temsil edilmesini istiyor. Tabii her ülkenin nüfusuna göre 
kriterler belli olur, büyüklüğüne göre, coğrafi dağılıma göre bunlar çalışılır ama
diğer taraftan da veto hakkının da mutlaka kaldırılması gerekiyor. Bunların alternatifleri
var, nitelikli çoğunluk olur, yani üçte ikisinin oyuyla bir karar alınabilir. Bugün
bir ülke hayır dediği zaman hiçbir karar çıkmıyor. Oradan Genel Kurula götürelim
diyorsunuz, bazı konularda ancak Genel Kurulun kararı geçerli oluyor. Tüm ülkelerin
oy verdiği platformda alınan kararlar geçerli olmuyor. Sonuçta 5 ülkeye bağlı her
şey. Bizim reform anlayışımız kapsayıcı olması, vetonun kalkması ve BM kurumlarının,
Güvenlik Konseyi dahil daha etkin olması, beklentileri karşılayacak adımları atacak
kapasiteye ulaşması, daha görünür olması gerekiyor ve beklentileri karşılarken de
sorunları çözebilecek hüviyete de kavuşması gerekiyor.”

Türkiye’nin BM reformları konusundaki G4 girişimini yanlış bulduğu için buraya dahil
olmak istemediğini belirten Çavuşoğlu, “Bizim derdimiz illa Türkiye’de bir yere 
dahil olsun değil ve bu daha önceden başlatılmış bir inisiyatif, bu G4 dediğimiz
Japonya, Almanya, Hindistan ve Brezilya. Sonuçta şimdi diyelim ki Türkiye’de katıldı
P10 oldu. Bu sorunu çözer mi çözmez. Veto hakkı olduğu sürece sorunu çözmez. Biz
her yerde biz olalım demiyoruz, herkes olsun adil olsun diyoruz. O nedenle bu P4
grubuna katılma gibi bir derdimiz yok, tam tersi katılmayız, arzu etmeyiz. Tam tersine
biz o G4 içindeki ülkelere ‘gelin sizin yaklaşımınız doğru değil, sorunu çözmez,
siz bize katılın’ diyoruz.”

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun ABD’ye geleceği yönündeki haberler de sorulan
Çavuşoğlu, şunları kaydetti:

“Gayet normal. Bir ana muhalefet partisinin yurt dışı temaslarının olması son derece
doğaldır, bundan doğal ne olabilir. Biz her zaman olduğu gibi yurtdışındaki misyonlarımızda
gerek yerel yöneticiler, gerekse siyasi partilerin temsilcileri, tabii ki yüce Meclisimizin
üyeleri dahil geldikleri zaman eğer bizden bir talepleri olursa biz gereğini yapıyoruz,
devletin yurtdışındaki kurumları, misyonları olarak. Sonuçta özellikle dış politika
ve diğer konulara baktığımız zaman, sorumluluk tabii ki ana sorumluluk iktidarda
ama muhalefetin de sorumluluğu var. Muhalefetin de Türkiye’nin milli meselelerinde,
ana meselelerinde neredeyse iktidar kadar sorumluluğu var. Dolayısıyla Sayın Kılıçdaroğlu’nun
Amerika olsun veya başka ülkelerdeki temasları olsun bunlar son derece doğal.”