# BDDK’den kredi kararına ilişkin yeni açıklama

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/bddkden-kredi-kararina-iliskin-yeni-aciklama-86732h/
- Yayımlanma: 2022-06-27T13:06:27+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ([BDDK](https://www.bddk.org.tr/)), cuma
günü açıkladığı [kredi](https://www.borsatek.com/bddknin-yeni-karari-borsa-istanbulu-nasil-etkileyecek-86675h)
kullandırımı kararına ilişkin, “Bağımsız denetime tabi bir şirket olması, şirketin
yabancı para (YP) nakdi varlıklarının TL karşılığının 15 milyon liranın üzerinde
olması ve şirketin YP nakdi varlıkların TL karşılığının aktif toplamından veya son
1 yıllık net satış hasılatından büyük olanının yüzde 10’unu aşması… Herhangi bir
şirketin karar kapsamına girebilmesi söz konusu 3 şartın hepsinin birden sağlanması
gerekmektedir.” açıklamasını yaptı.

BDDK’den yapılan açıklamada, daha önce bankalara, kredilerin amacına uygun olmayan
işlemlerin gerçekleştirilmesinde kullanılmasının engellenmesi için azami özenin 
gösterilmesi yönünde talimatlar verildiği anımsatıldı.

Bazı şirketlerin, döviz borcu ya da döviz yükümlülüğü olmamasına hatta döviz pozisyon
fazlası bulunmasına rağmen, TL kredi kullanarak döviz alımı gerçekleştirdikleri 
ve döviz pozisyonu tuttukları aktarılan açıklamada, “Yani üretime, istihdama, yatırıma
gitmesi gereken uygun koşullu TL ticari kredi kaynakları, gerçek bir ihtiyaç olmadığı
halde bazı şirketlerce döviz alımı amacıyla kullanılmaya devam etmektedir.” ifadesi
kullanıldı.

Açıklamada, bu itibarla finansal istikrarın güçlendirilmesi, kaynakların daha verimli
ve üretken alanlarda kullanılarak kredi sisteminin etkin bir şekilde çalışması, 
kredilerin amacına matuf bir şekilde kullanılmasını sağlamak için gerekli görülen
bir makro ihtiyati tedbir olarak cuma günü bir karar alındığı belirtilerek, şunlar
kaydedildi:

“Kararın uygulanmasına ilişkin yaşanabilecek tereddütlerin giderilmesi bakımından
bazı açıklamaların yapılmasında fayda görülmüştür. Bağımsız denetime tabi bir şirket
olması, şirketin yabancı para (YP) nakdi varlıklarının (altın dahil, efektif döviz
ile bankalardaki YP mevduatın) TL karşılığının 15 milyon liranın üzerinde olması
ve şirketin YP nakdi varlıkların TL karşılığının aktif toplamından veya son 1 yıllık
net satış hasılatından büyük olanının yüzde 10’unu aşması… Herhangi bir şirketin
karar kapsamına girebilmesi söz konusu 3 şartın hepsinin birden sağlanması gerekmektedir.
Diğer taraftan, söz konusu karar kapsamına gerçek kişiler ile gerçek kişi şirket
ortakları da girmemektedir.”

### Kredi kullandırım sınırlamasından istisna tutulacak haller

Açıklamada, kararın uygulanmasına yönelik 3 şartın birden sağlanması nedeniyle kredi
kullandırım sınırlaması kapsamına giren şirketlere ilişkin istisnai durumlara yer
verildi.

Buna göre, YP cinsinden kredi kullanması mümkün olmayan şirketler, krediye başvurduğu
tarihten itibaren 3 aylık dönem içinde yabancı para net pozisyon açığının bulunduğunu
bağımsız denetim kuruluşunca onaylanmış şekilde tespit ettirerek bankaya sunmaları
halinde, yalnızca başvuru tarihini izleyen 3 aylık dönemdeki pozisyon açığıyla sınırlı
olmak kaydıyla TL cinsinden nakdi ticari kredi kullanabilmeleri mümkün olacak.

Bu istisnadan yararlanacak şirketler için bakılacak kriter, yabancı para pozisyon
açığının bulunması, yani gelecek herhangi bir 3 aylık dönemde yapancı para borçlarının(
yükümlülüklerinin) yabancı para varlıklarından fazla olması durumunu kapsayacak.

Böyle bir durum söz konusu olduğunda, YP yükümlüklerin YP varlıklarından fazla olduğu
tutar kadar bu şirketlere de TL cinsinden nakdi ticari kredi kullandırılabilecek.

### Karar kapsamına dahil olan ve olmayan YP nakdi varlıklar

YP nakdi varlıklar kapsamına, şirketlerin altın da dahil olmak üzere efektif dövizleri
ile bankalardaki YP mevduatları dahil olacak.

Şirketlerin yurt içi yerleşiklerce YP cinsinden ihraç edilmiş menkul kıymetler ve
eurobond gibi borçlanma araçlarından oluşan diğer parasal varlıkları, kararda belirtilen
YP nakdi varlıklar kapsamına girmeyecek.

Şirketlerin, yurt dışı yerleşiklerce YP cinsinden ihraç edilmiş menkul kıymetler
ve hisse senetleri ile yurt dışı yerleşiklerle yapılan ters repo gibi diğer parasal
varlıkları da karar kapsamındaki YP nakdi varlık tutarının hesaplamasına dahil edilecek.

### Kapsama dahil olmayan şirketlerin durumu

YP nakdi varlıklarının TL karşılığı 15 milyon lirayı aşmayan şirketler, karar kapsamındaki
kredi sınırlamasına dahil olmayacak.

Ancak bu şirketlerin kredi başvuru tarihi itibarıyla, “mevcut YP nakdi varlıkları
ile en güncel finansal tablolarına göre aktif toplamını ve son 1 yıllık net satış
hasılatını bağımsız denetim kuruluşuna tespit ettirmeleri”, “kullanacakları kredinin
vadesi boyunca YP nakdi varlıklarının TL karşılığının 15 milyon lirayı aşmayacağını
ya da aşsa bile aktif toplamından ya da son 1 yıllık net satış hasılatından büyük
olanının yüzde 10’unu geçmeyeceğini beyan ve taahhüt etmeleri”, “söz konusu beyan
ve taahhüdün banka tarafından kontrolünün sağlanmasını teminen şirketlerin her ayın
ilk 10 iş günü içinde bir önceki ay sonu bilançosuna göre YP nakdi varlıklarının,
aktif toplamının ve bir önceki ay sonu itibarıyla son 12 aylık net satış hasılatının
güncel değerini bankaya iletmeleri” gerekecek.

### Sınırlama kapsamına giren ticari kredi türleri

Rotatif, kredili mevduat hesabı (KMH) veya kurumsal kredi kartları gibi kredi işlemleri
yoluyla karar tarihinden itibaren gerçekleşecek nakdi ticari TL kredi kullandırımları
için her ay sonunda yapılacak bakiye artışı hesaplaması yeni kullandırım olarak 
kabul edilecek.

Her ay sonundaki hesaplama tarihinden önceki ay sonuna göre bakiye artışı olması
durumunda, ay sonu itibarıyla yapılacak bu hesaplamaya kadar ilgili ticari kredi
müşterisinin kararda belirtilen bağımsız denetim kuruluşu onaylı belgeleri bankaya
tevsik etmesi gerekecek. Aynı uygulama, gecelik kredilerde bakiye risk tutarı bulunması
durumunda da geçerli olacak.

Ay sonunda kredi müşterisinin; rotatif, KMH veya kurumsal kredi kartları için bakiye
artışının bulunması; gecelik krediler için ise risk tutarının bulunması halinde 
ve tevsik edilen belgeler çerçevesinde ilgili sınırlama kapsamına girdiğinin tespit
edilmesi durumunda, söz konusu müşterilere limit boşluğu olsa dahi TL cinsinden 
yeni bir nakdi ticari kredi kullandırılmayacak.

Öte yandan YP nakdi varlıkların TL karşılığının hesaplanmasında, hesaplama tarihine
ait Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru kullanılacak.

### Bankalar ve şirketlerin dikkat edeceği diğer hususlar

Şirketlerin TL kredi talebi öncesi, fiktif işlemlerle borç kaydı yaratma ya da muvazaalı
diğer işlemler yoluyla kararın etrafından dolanmaya yönelik uygulamalara tevessül
etmemeleri bakımından bankaların müşterilerini uyarması gerekecek.

Her banka, müşterilerinin bu tür dolanma amaçlı YP varlık transferi gerçekleştirip
gerçekleştirmediklerini kendi bankaları özelinde kontrol edecek. Böyle bir tespitte
bulunmaları halinde bankalar, BDDK’ye bilgi verecek.

Diğer taraftan, kararın etrafından dolanılması veya etkisiz hale getirilmesine yönelik
bu şekildeki yanıltıcı ve muvazaalı işlemler gerçekleştirmek suretiyle bankalarca
tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlayanlar hakkında gerekli yasal
işlemler yapılabilecek.

Karara uymadığı tespit edilen veya kredi tahsisinden sonraki 1 ay içerisinde bağımsız
denetim kuruluşunca onaylanması ve tespit edilmesi gereken bilgi ve belgeleri bankaya
tevdi etmeyen şirketler hakkında da ilgili banka tarafından kuruma bilgi verilecek.

Açıklamada ayrıca, “şirketlerin bağımsız denetime tabi olup olmama durumu”, “en 
güncel finansal tablolar” ve “bağımsız denetim kuruluşlarınca onaylanmak suretiyle
tevsik edilmesi gereken belgelerin hazır olmaması durumu” gibi konulara da açıklık
getirildi.
