# BES yönetmeliklerinde değişiklik

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/bes-yonetmeliklerinde-degisiklik-17767h/
- Yayımlanma: 2016-12-17T13:40:53+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Çalışanların işverenleri aracılığıyla Bireysel Emeklilik Sistemi’ne (BES) dahil 
edilmesi (otomatik katılım) kapsamında emeklilik sözleşmesinde tarafların hak ve
yükümlülükleri, ücret ödeme günü ve mutabakat süreci belirlenecek.

Çalışan, belirlenenden daha yüksek bir oranda ödeme yapmak istediğinde bunu işverene
bildirebilecek, katkı payı ödemeye azami 3 ay ara vermeyi talep edebilecek.

Hazine Müsteşarlığı’nın Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında Yönetmelikte Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmeliği Resmi Gazete’de yayımlandı.

Çalışanların işverenleri aracılığıyla BES’e dahil edilmesine ilişkin usul ve esasların
belirlendiği yönetmeliğe göre, çalışanlar, işverenin akdetmiş olduğu bir gruba bağlı
bireysel emeklilik sözleşmesi kapsamında, ilgili emeklilik planına dahil edilecek.
Birden fazla işveren ile iş akdi bulunan çalışanlar her bir işveren tarafından sunulan
emeklilik planına ayrı ayrı dahil edilecek.

İşveren, ilgili döneme ait ödeme gününe kadar bireysel emeklilik hesabı açılmasına
dair yatırım tercihine ilişkin bilgiler dahil tüm bilgileri eksiksiz iletmekle yükümlü
olacak. Emeklilik şirketi iletilen bilgilere istinaden bireysel emeklilik hesabı
açacak ve çalışan plana dahil edilecek. İşveren, emeklilik şirketi seçiminde hizmet
kalitesini ve çalışana sağlanan avantajları dikkate alacak. İşveren, şirket seçimi
sebebiyle şirketten komisyon dahil hiçbir şekilde maddi menfaat sağlayamayacağı 
gibi şirket de işverene bu şekilde bir teklifte bulunamayacak. İşveren, iş yerindeki
çalışanlarını farklı emeklilik planlarına dahil edebilecek.

Çalışanın ücretinden kesilmesine rağmen, şirkete aktarılmayan veya eksik aktarılan
bu bölüm hükümlerine tabi katkı payının ve varsa getirilerinin takip ve tahsilini
Emeklilik Gözetim Merkezi yapacak.

Yönetmelikle emeklilik sözleşmesinin asgari içeriği de belirlendi. Buna göre, emeklilik
sözleşmesinde tarafların hak ve yükümlülükleri, ücret ödeme günü ve mutabakat süreci
belirlenecek. İlgililere yapılacak iade ve ödeme esasları, çalışana ait güncel verilerin
tutulması ve ilgililere yapılacak bildirimlerin usulü belirlenecek.

Cayma hakkı

İlgili emeklilik planına göre çalışanın ücretinden kesilmek suretiyle yapılan ilk
katkı payı, şirket hesaplarına nakden intikal ettiği tarihi takip eden iş günü emeklilik
planına dahil edildiği şirket tarafından çalışana posta yoluyla veya güvenli elektronik
iletişim araçlarıyla bildirilecek.Çalışan, bu bildirimi müteakip iki ay içinde cayma
hakkını kullanabilecek. Cayma süresinden sonra da çalışan dilediği zaman sistemden
ayrılabilecek. Cayma talebi, çalışan tarafından posta yoluyla veya güvenli elektronik
iletişim araçlarıyla ilgili emeklilik sözleşmesi hükümlerine göre işverene veya 
şirkete bildirilecek. Cayma bildiriminin ulaşmasını takiben 10 iş günü içinde ödenen
katkı payları, varsa hesabında bulunan yatırım gelirleriyle birlikte çalışana iade
edilecek.

Sistemde ödenecek katkı payı tutarı, belirlenen oran esas alınarak emeklilik keseneğine
esas aylık üzerinden hesaplanacak ve bu tutarın altında katkı payı ödemesi yapılamayacak.
Çalışan, belirlenenden daha yüksek bir oranda ödeme yapmak istediğini işverene bildirebilecek.
Bu şekilde katkı payı oranını artıran bir çalışan, belirlenen oranın altında kalmamak
kaydıyla katkı payı oranını işverenden talepte bulunarak azaltabilecek. Çalışanlar
bu taleplerini ilgili ayın ücret hesaplaması tamamlanmadan önce bildirmekle yükümlü
olacak.

Katkı payı, ücretten kesilmek suretiyle gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesi
kapsamında çalışan adına açılan bireysel emeklilik hesabına aktarılacak.

Katkı payı, en geç belirlenen ücret ödeme gününü takip eden iş günü, banka aracılığıyla
şirketçe bildirilen tek bir hesaba aktarılacak. Çalışma ilişkisi sona eren çalışan,
Müsteşarlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde en az ilgili takvim yılının
ilk 6 ayında uygulanacak asgari brüt ücretin yüzde 3’ü oranında katkı payı ödemeye
devam edebilecek.

Çalışan katkı payı ödemeye devam etmeyi talep etmezse ilgili emeklilik sözleşmesinden
ayrılma işlemi gerçekleştirilecek.

İşveren tercih etmesi durumunda çalışan ad ve hesabına katkı payı ödemesinde bulunabilecek.

Çalışanın iş yerinin değişmesi ve ara verme

Daha önce bireysel emeklilik sistemine dahil edilen ve iş yerinin değiştiği tarih
itibarıyla sistemde bulunan bir çalışanın bireysel emeklilik hesabındaki birikimiyle
varsa ödenen devlet katkısı, yeni iş yerinde çalışanlara sunulan bir emeklilik planı
bulunması halinde, yeni iş yerindeki plana aktarılacak. Çalışanın sistemde kazandığı
emekliliğe esas süresi ile devlet katkısının hak edilmesine esas süresi yeni iş 
yerindeki planda aynen korunacak.

Çalışan katkı payı ödemeye ara vermeyi talep edebilecek. Bu talep, talep tarihinden
itibaren azami 3 aylık süre için yapılabilecek. Bu sürenin bitiminden önce veya 
bitimini müteakip tekrar ara verme talebinde bulunulması mümkün olacak. Çalışanın
ara verme talebini iletmesi üzerine çalışana ödenen ücretten katkı payı kesintisi
yapılamayacak. Çalışan, ara verme talebini en geç ücret ödeme gününden 3 iş günü
önce iletecek.

Katkı payı iki aylık cayma süresinde, ilgisine göre çalışan veya işverence tercih
edilen başlangıç fonunda yatırıma yönlendirilecek. Şirket, cayma süresince ödenen
katkı paylarının değer kaybetmemesini sağlayacak şekilde fon yönetiminden sorumlu
olacak.

Sunulan emeklilik planları çerçevesinde şirketlerce fon işletim gider kesintisi 
dışında başka bir kesinti yapılamayacak.

Sistemden ayrılma ve emeklilik hakkının kullanılması

Çalışanın emeklilik hakkını kullanarak sistemden ayrılmayı talep etmesi halinde,
açılan tüm sözleşmeleri hesap birleştirme işlemine tabi tutulacak. Çalışanın aynı
veya farklı şirkette bu bölüm kapsamında kurulan birden fazla sözleşmesi bulunması
halinde, çalışanın sisteme giriş tarihi, yürürlükte bulunan bu sözleşmeler kapsamında
dahil olunan planlar arasından en eski plan girişi tarihi dikkate alınarak belirlenecek.
Bu durumda çalışanın kapsamdaki tüm sözleşmelerinden emekliliğe hak kazanması için
en az birinden bu hakkı kazanması ve hesaplarını birleştirmesi gerekecek.

Sistemden ayrılma işlemi gerçekleştiren çalışanlar, Müsteşarlığın belirleyeceği 
esaslar dahilinde 2 yılda bir tekrar otomatik olarak sisteme dahil edilebilecek.
Müsteşarlık bu süreyi 1 yıla kadar azaltmaya ve 3 yıla kadar artırmaya yetkili olacak.

BES’te devlet katkısı

Bireysel Emeklilik Sisteminde Devlet Katkısı Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına
Dair Yönetmeliğe göre de çalışanın cayma hakkını kullanmaması halinde, cayma hakkının
dolduğu ayı takip eden hesap döneminde, sisteme girişte bir defaya mahsus olmak 
üzere, bin lira tutarında başlangıç devlet katkısı hesaplanacak.

Emeklilik hakkının kullanılması halinde, bireysel emeklilik hesabında bulunan birikimini
en az 10 yıl süreli yıllık gelir sigortası sözleşmesi kapsamında almayı tercih eden
çalışana, birikiminin yüzde 5’i karşılığı ek devlet katkısı olarak ödenecek.

Vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenler hariç olmak üzere, 10 yıl tamamlanmadan
tek primli yıllık gelir sigortasının sonlandırılması halinde, yapılan ek devlet 
katkısı ödemesinin iki misli, hak kazanılmayan devlet katkısının tabi olduğu usullere
göre genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere iade edilecek.

Söz konusu yönetmelikler, 1 Ocak 2017’de yürürlüğe girecek.
