# Beyaz et üretici artan maliyetlerden yana dertli

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/beyaz-et-uretici-artan-maliyetlerden-yana-dertli-71014h/
- Yayımlanma: 2021-09-20T22:50:31+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, yazılı açıklamasında,
kanatlı sektörüne ilişkin son gelişmeleri değerlendirdi.

Kanatlı sektöründe, 412 damızlık ve kuluçkahane, 7 bin 807 ticari etlik, 2 bin 837
ticari yumurtacı olmak üzere toplam 10 bin 992 işletme ve 20 bin 222 kümeste üretim
yapıldığı bilgisini veren Bayraktar, sektörde yaklaşık 500 bin kişinin (üretici,
çiftçi, esnaf, ilaç, yem, yan sanayi, nakliye, pazarlama dahil) istihdam edildiğini,
2 milyon kişinin bu sektörden geçimini sağladığını bildirdi.

Bayraktar, sektörün yıllık cirosunun 5,5 milyar lira civarında olduğunu, 2020 yılı
kanatlı eti ve ürünleri ihracatının ise 511 milyon dolar civarında seyrettiğini 
aktararak, “Broiler üretiminde bir tarafta sayıları 18 civarında olan entegre firmalar
diğer tarafta ise o entegre firmalara fason üretim gerçekleştiren sayıları 14 bin
civarındaki irili ufaklı yetiştirici işletmeler yer almaktadır. Yani bir taraf işin
üretim ayağını oluştururken diğer taraf tedarik, kesim, pazarlama ve finans ayağını
oluşturmaktadır. Son 1,5-2 yılda gerek Irak pazarında yaşanan sorunlar gerekse pandemiye
bağlı talep daralması sektörü sıkıntıya soktu” ifadelerini kullandı.

Son günlerde salgında normalleşmenin sağlanması, yaz ayıyla birlikte mangal sezonunun
açılması ve turizmde hareketlenmenin marketlerde tavuk eti ürünlerinin fiyatlarında
artışa neden olduğuna dikkati çeken Bayraktar, buna rağmen üreticilerin istedikleri
gelirleri elde edemediklerini vurguladı.

Bayraktar, üretim maliyetlerinin arttığını, üreticilerin sahip oldukları kümeslerle
tesislerin her geçen gün eskidiğini, varlıklarının değersizleştiğini belirterek,
şunları kaydetti:

“Örneğin 5 milyon liralık yatırımla kurulan bir kümes en az 10 yılda kendini amorti
etmesi gerekirken elde edilen gelire göre bu 25 yıla kadar yükselmiştir. Birçok 
kümes yüksek maliyet ve sürdürülemez gelir nedeniyle borçlarını ödeyememiş, işletmesini
kapatmış veya borç karşılığı bankaya vermek zorunda kalmıştır.

Ayakta kalmaya çalışan işletmeler ise bu şekilde daha fazla devam edemeyeceklerini
söylemektedir. Bu durum sektöre yeni işletmelerin girmesini de engellemektedir. 
Birçok girişimci sektörde karlılık olmadığı için yatırım yapmaktan vazgeçmişlerdir.”

**“TÜKETİCİNİN MAKUL FİYATLARLA TAVUK ETİ ALMASI ZORLAŞACAK”**

Üretime ilişkin sorunların giderilmemesi durumunda tüketicinin makul fiyatlarla 
tavuk eti almasının gün geçtikçe zorlaşacağını vurgulayan Bayraktar, Türkiye İstatistik
Kurumu’nun temmuz ayı verilerinin de tavuk eti üretiminde yaşanan sorunları teyit
ettiğini bildirdi.

Bayraktar, kanatlı eti üretiminin temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7,1
azaldığını, ocak-temmuz dönemindeki azalmanın yüzde 2,2 olarak gerçekleştiğini ifade
etti.

Sorunların böyle devam etmesi durumunda hem üretim hem tüketim hem de ihracat ayağında
ciddi sorunlar yaşanabileceğine dikkati çeken Bayraktar, üreticilerin beklentilerini
şöyle aktardı:

“Üreticinin tavuk başına alacağı ücret sürdürülebilir seviyeye getirilmelidir. Ocak
ayı beklenmeden fiyatlar acilen üretici lehine revize edilmelidir. Sözleşmede belirlenen
üretici fiyatları, şeffaf bir şekilde üreticiye sürdürülebilir bir gelir sağlayacak,
performansa dayalı belli bir metodolojiye bağlı olarak belirlenmelidir.

Bu konuda paydaşlarca oluşturulacak komisyonca bir çalışma yapılmalıdır. Üretici
örgütleri aktif hale getirilmeli, daha fazla üreticinin örgüte üye olması için teşvik
edici politikalar hayata geçirilmelidir. Son günlerde yaşanan kalifiye eleman sıkıntısına
çözüm bulunmalıdır. Sektör masaya yatırılmalı, üretim, pazarlama, dış ticaret olmak
üzere kısa, orta ve uzun vadeli atılacak adımlar belirlenmeli, bu adımlar titizlikle
takip edilmelidir.”
