# “Borçlara yapılandırma, emekliye ikramiye” tasarısı Genel Kurulda

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/borclara-yapilandirma-emekliye-ikramiye-tasarisi-genel-kurulda-35906h/
- Yayımlanma: 2018-05-10T06:17:07+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

TBMM Genel Kurulunda,  “Vergi ve prim borçlarının yapılandırılması, emeklilere dini
bayramlar öncesi ikramiye ödenmesi, imar barışı, üniversitelerden kaydı silinenlere
af” gibi düzenlemeleri de içeren, kanun tasarısının 12 maddeden oluşan birinci bölümü
kabul edildi.

Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılmasına İlişkin Kanun Tasarısı’nın birinci bölümünün görüşmeleri tamamlandı.

Kabul edilen maddelere göre, düzenlemenin kapsadığı dönemlere ilişkin olarak yayımı
tarihinden önce başlanıldığı halde tamamlanmamış olan vergi incelemeleri ile taktir
işlemlerine devam edilerek, bu safhada bulunan alacaklarda kanun kapsamına alınıyor.

Kanun kapsamında yapılan gümrük incelemeleri ile ek tahakkuk işlemlerine devam edilecek.

Mükellefler, Gelir ve Kurumlar Vergisi matrahlarını artırdıkları takdirde, kendileri
hakkında artırımda bulunulan yıllar için yıllık Gelir ve Kurumlar Vergisi incelemesi
ve bu yıllara ilişkin olarak bu vergi türleri için daha sonra başka bir tarhiyat
çıkarılmayacak.

Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefleri, vermiş oldukları yıllık beyannamelerinde,
ihtirazi kayıtla verilenler dahil, vergiye esas alınan matrahlarını, kanunun yayımı
tarihini izleyen üçüncü ayın sonuna kadar, 2013 takvim yılı için yüzde 35; 2014 
takvim yılı için yüzde 30; 2015 takvim yılı için yüzde 25; 2016 takvim yılı için
yüzde 20, 2017 takvim yılı için yüzde 15’ten az olmamak üzere artıracak.

Gelir Vergisi mükelleflerinin, artırımda bulunmak istedikleri yıl ile ilgili olarak
verdikleri Gelir Vergisi beyannamelerinde, zarar beyan edilmiş olması veya indirim
ve istisnalar nedeniyle matrah oluşmaması ya da hiç beyanname verilmemiş olması 
halinde, vergilendirmeye esas alınacak matrah ile artırdıkları matrahlar, işletme
hesabı esasına göre defter tutan mükellefler için 2013 takvim yılı için 12 bin 279
liradan, 2014 takvim yılı için 12 bin 783 liradan, 2015 takvim yılı için 13 bin 
558 liradan, 2016 takvim yılı için 14 bin 424 liradan, 2017 takvim yılı için 16 
bin 350 liradan az olamayacak.

Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler ile serbest meslek erbabı için ise
söz konusu matrahların 2013 takvim yılı için 18 bin 95 liradan, 2014 takvim yılı
için 19 bin 155 liradan, 2015 takvim yılı için 20 bin 344 liradan, 2016 takvim yılı
için 21 bin 636 liradan, 2017 takvim yılı için 24 bin 525 liradan az olamayacağı
hükmü getiriliyor.

Matrah ve vergi artırımında bulunmak isteyen mükelleflerin, tahakkuk eden vergilerini
öngörülen süre ve şekilde ödemeleri gerekecek.

Geliri, sadece basit usulde tespit edilen ticari kazançtan oluşan mükellefler için
vergilendirmeye esas alınacak asgari matrah, bilanço esasına göre defter tutan mükellefler
için belirlenmiş tutarların ilgili yıllar itibarıyla 1/10’undan, geliri sadece gayrimenkul
sermaye iradından oluşanlar için 1/5’inden, geliri bunlar dışında kalan diğer Gelir
Vergisi mükellefleri için ise işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler
için belirlenmiş tutardan az olamayacak.

**Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefleri**

Kurumlar Vergisi mükelleflerinin, artırımda bulunmak istedikleri yıl ile ilgili 
olarak verdikleri beyannamelerinde, zarar beyan edilmiş olması veya indirim ve istisnalar
nedeniyle matrah oluşmaması ya da hiç beyanname verilmemiş olması halinde, vergilendirmeye
esas alınacak matrahlar ile artırdıkları matrahlar, 2013 takvim yılı için 36 bin
190 liradan, 2014 takvim yılı için 38 bin 323 liradan, 2015 takvim yılı için 40 
bin 701 liradan, 2016 takvim yılı için 43 bin 260 liradan, 2017 takvim yılı için
49 bin 37 liradan az olamayacak. Artırılan matrahlar, yüzde 20 oranında vergilendirilecek
ve üzerinden ayrıca herhangi bir vergi alınmayacak.

Ancak Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerinin, artırımda bulunmak istedikleri 
yıla ait yıllık beyannamelerini kanuni sürelerinde vermiş, bu vergi türlerinden 
tahakkuk eden vergilerini süresinde ödemiş olmaları şartıyla artırılan matrahları
yüzde 15 oranında vergilendirilecek.

Kurumlar Vergisi mükelleflerinin, vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları muhtasar
beyanname ile beyan etmemiş olmaları halinde, bu yıllara ilişkin olarak vergi incelemesine
ve tarhiyata muhatap olmamaları için bu kazanç ve iratlara ait tevkifat matrahlarını,
bu kanunun yayımı tarihini izleyen ikinci ayın sonuna kadar, asgari matrahın yüzde
50’sinden az olmamak kaydıyla beyan etmeleri şartı getiriliyor. Buna göre artırılan
matrahlar üzerinden yüzde 15 vergi hesaplanacak.

Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerinin matrah artırımında bulundukları yıllara
ait zararların yüzde 50’si, 2018 ve izleyen yılların karlarından mahsup edilmeyecek.

**Tecil edilen vergiler hesaplanan vergiden düşülecek**

Hizmet erbabına ödenen ücretlerden vergi tevkifatı yapmaya mecbur olanlar, her bir
vergilendirme dönemine ilişkin olarak verdikleri muhtasar beyannamelerinde yer alan
ücret ödemelerine ilişkin gayrisafi tutarların yıllık toplamı üzerinden 2013 yılı
için yüzde 6; 2014 yılı için yüzde 5; 2015 yılı için yüzde 4; 2016 yılı için yüzde
3 ve 2017 yılı için yüzde 2’den az olmamak üzere hesaplanacak Gelir Vergisi’ni, 
kanunun yayımı tarihini izleyen ikinci ayın sonuna kadar artıracak.

Mükellefler, katma değer vergisini artırdıkları takdirde, kendileri nezdinde söz
konusu vergiyi ödemeyi kabul ettikleri yıllara ait vergilendirme dönemleri ile ilgili
olarak Katma Değer Vergisi incelemesi ve tarhiyatı yapılmayacak.

KDV mükellefleri, her bir vergilendirme dönemine ilişkin olarak verdikleri beyannamelerindeki,
ihtirazi kayıtla verilenler dahil, hesaplanan katma değer vergisinin yıllık toplamı
üzerinden 2013 yılı için yüzde 3,5; 2014 yılı için yüzde 3; 2015 yılı için yüzde
2,5; 2016 yılı için yüzde 2 ve 2017 yılı için yüzde 1,5’ten az olmamak üzere belirlenecek
KDV’yi, vergi artırımı olarak kanunun yayımı tarihini izleyen ikinci ayın sonuna
kadar beyan edecek.

Tecil-terkin uygulamasından yararlanan mükellefler için artırıma esas tutarın belirlenmesinde,
tecil edilen vergiler hesaplanan vergiden düşülecek.

Hiç beyanname verilmemiş ya da bir veya iki döneme ilişkin beyanname verilmiş olması
halinde, ilgili yıl için Gelir veya Kurumlar Vergisi matrah artırımında bulunulmuş
olması şartıyla artırılan matrah üzerinden yüzde 18 KDV artırımında bulunmak suretiyle
düzenlemeden yararlanılacak.

**Damga Vergisi alınmayacak**

Matrah veya vergi artırımı dolayısıyla mükelleflerce verilen yıllık, muhtasar ve
KDV beyannameleri ve diğer beyannameler için damga vergisi alınmayacak.

Mükelleflerin matrah veya vergi artırımı yaptıkları dönemlere ilişkin olarak kanuni
süresinde vermedikleri anlaşılan beyannameler nedeniyle Vergi Usul Kanunu’nun usulsüzlük
ve özel usulsüzlük cezalarına ilişkin hükümleri uygulanmayacak.

Matrah veya vergi artırımı ile ilgili olarak doğru beyan yapılmaması veya vergi 
hataları nedeniyle eksik tahakkuk eden vergiler, ilk taksit ödeme süresinin sonunda
tahakkuk etmiş sayılacak ve tahsil edilecek.

Her bir dönem için ayrı ayrı 10 liraya kadar yapılan eksik ödemeler dikkate alınmayacak.

Defter, kayıt ve belgeleri yok etme veya defter sahifelerini yok ederek yerine başka
yapraklar koyma veya hiç yaprak koymama veya belgelerin asıl veya suretlerini tamamen
veya kısmen sahte olarak düzenleme fiilleri nedeniyle vergi incelemesi devam edenler
ile terör suçundan hüküm giyenler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla
haklarında terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine
karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti
veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle adli makamlar, genel kolluk
kuvvetleri veya Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı tarafından yürütülen soruşturma
ve kovuşturmalar kapsamında vergi incelemesi yapılması, terörün finansmanı suçu 
veya aklama suçu kapsamında inceleme ve araştırma yapılması talep edilenler, artırım
hükümlerinden yararlanamayacak.

**Kayıtlarda yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşlar**

İşletmelerde olduğu halde kayıtlarda yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşlar
hakkında düzenleme yapılıyor.

Buna göre, adi, kollektif ve adi komandit şirketler dahil Gelir ve Kurumlar Vergisi
mükellefleri; işletmelerinde bulunduğu halde kayıtlarında yer almayan emtia, makine,
teçhizat ve demirbaşları kendilerince ya da bağlı oldukları meslek kuruluşunca tespit
edilecek rayiç bedel ile düzenlemenin yayımı tarihini izleyen üçüncü ayın sonuna
kadar bir envanter listesi ile vergi dairelerine bildirmek suretiyle defterlerine
kaydedebilecekler.

Bildirime dahil edilen kıymetler için amortisman ayrılmayacak.

Makine, teçhizat ve demirbaşlar envantere kaydedilecek ve ayrılan karşılık birikmiş
amortisman olarak kabul edilecek.

İşletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler ise söz konusu emtiayı defterlerinin
gider kısmına satın alınan mal olarak kaydedecek. Beyan edilen; genel orana tabi
makine, teçhizat, demirbaş ve emtiaların bedeli üzerinden yüzde 10’u, indirimli 
orana tabi diğer makine, teçhizat, demirbaş ve emtiaların bedeli üzerinden tabi 
olduğu oranların yarısı esas alınarak KDV hesaplanacak ve ayrı bir beyanname ile
sorumlu sıfatıyla beyan edilerek, beyanname verme süresi içinde ödenecek.

Bu kapsamda beyan edilerek makine, teçhizat ve demirbaşlar üzerinden ödenen KDV’nin,
mükellefin vergiye tabi faaliyetleri üzerinden hesaplanan vergiden indirilmesi mümkün
olmayacak.

Ancak emtia üzerinden ödenen KDV, hesaplanan KDV’den indirilebilecek. Ayrıca özel
tüketim vergisine tabi malları öngörülen düzenleme kapsamında beyan eden ve bu mallara
ilişkin alış belgelerini ibraz edemeyen mükelleflerin, beyan tarihindeki miktar 
ve emsal bedel üzerinden hesaplanan özel tüketim vergilerini de KDV’ye ilişkin beyanname
verme süresi içinde ayrı bir beyanname ile beyan ederek ödemesi sağlanacak.

Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin kayıtlarının daha sağlıklı hale getirilebilmesi
için kayıtlarında yer aldığı halde gerçekte mevcut olmayan malların fatura düzenlemek
ve her türlü vergisel yükümlülüklerini yerine getirmek suretiyle kayıt ve beyanlarına
intikal ettirebilmelerine imkan sağlanacak.

Faturalı olarak alınıp kayıtlara geçen ancak belge düzenlenmeksizin satılan malların
halen stokta gözükmesi nedeniyle oluşan gerçek dışılık, fatura düzenlenerek kayıt
ve beyanlara hasılat olarak intikal ettirilmesi sağlanarak düzeltilecek.

Gayrisafi kar oranının, cari yıl kayıtlarına göre tespit edilemediği hallerde, mükellefin
bağlı olduğu meslek odasının belirleyeceği oran esas alınacak.

Bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin olarak geçmişe yönelik ceza ve faiz uygulaması
yapılmayacak. Yasal kayıtlara intikal ettirilen tutarlar, cari yıl Gelir Vergisi
veya Kurumlar Vergisi matrahının hesabında dikkate alınacak. Ayrıca, bu tutarlar
ilgili dönem KDV beyannamesinde beyan edilecek.

Eczaneler, stoklarında kayıtlı yer aldığı halde fiilen bulunmayan ilaçları, düzenlemenin
yayımı tarihini izleyen üçüncü ayın sonuna kadar maliyet bedeli üzerinden fatura
düzenlemek suretiyle kayıtlarından çıkarabilecekler.

Bilanço esasına göre defter tutan Kurumlar Vergisi mükelleflerinin, 31 Aralık 2017
tarihi itibarıyla bilançolarında görülmekle birlikte işletmelerinde bulunmayan kasa
mevcutları, ortaklarından alacaklı bulunduğu tutarlar ile ortaklara borçlu bulunduğu
tutarlar arasındaki net alacak tutarlarını, düzenlemenin yayımı tarihini izleyen
üçüncü ayın sonuna kadar vergi dairelerine beyan etmek suretiyle kayıtlarını düzeltebilmeleri
sağlanacak. Bu kapsamda beyan edilen tutarlar üzerinden yüzde 3 vergi hesaplanarak
beyanname verme süresi içinde ödenecek.

**Kesinleşmiş Sosyal Güvenlik Kurumu alacakları**

Tasarıyla, kesinleşmiş Sosyal Güvenlik Kurumu alacaklarında da düzenlemeye gidiliyor.

Buna göre, 2018 yılı mart ayı ve önceki aylara ilişkin olup tahakkuk ettiği halde
ödenmemiş sigorta primi, emeklilik keseneği, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik
destek primi, isteğe bağlı sigorta primi ve topluluk sigortası primi, Damga Vergisi,
Özel İşlem Vergisi, eğitime katkı payı belirtilen süre ve şekilde ödenmesi halinde,
bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammının tamamının tahsilinden
vazgeçilecek.

31 Mart 2018 tarihine kadar, bitirilmiş özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu
işlere ilişkin düzenlemenin yayımı tarihinden önce tahakkuk ettirilerek işverene
tebliğ edildiği halde ödenmemiş olan sigorta primi asılları ile gecikme cezası ve
gecikme zammına ilişkin hesaplanacak tutarın ödenmesi durumunda, bu alacaklara uygulanan
gecikme cezası ve gecikme zammının tahsili yapılamayacak.

Tasarıyla, 31 Mart 2018 tarihinden önce ödenmemiş idari para cezası asıllarının 
yüzde 50’si ile bu tutara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden düzenlemenin yayımı
tarihine kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak
tutarın ödenmesi halinde, idari para cezası asıllarının kalan yüzde 50’si ile idari
para cezasına uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer’i alacaklarının
tamamının tahsilinden vazgeçilecek.

Düzenleme kapsamına giren alacakların; asıllarının düzenlemenin yayımı tarihinden
önce ödenmiş olmasına rağmen, fer’ilerinin bu düzenlemenin yayımı tarihi itibarıyla
ödenmemiş olduğu durumlarda, aslı ödenmiş fer’i alacağın yüzde 40’ının kanunda belirtilen
süre ve şekilde ödenmesi halinde, kalan yüzde 60’ının tahsilinden vazgeçilecek.

Sigortalıların bu düzenleme kapsamındaki borçlarını yapılandırmaları halinde, yapılandırılan
borç haricinde 60 günden fazla prim ve prime ilişkin borçlarının bulunmaması veya
60 günden fazla prim ve prime ilişkin borçları bulunmakla birlikte bu borçlarını
ilgili kanunlara göre taksitlendirmiş veya yapılandırmış olup ödeme yükümlülüklerini
de yerine getiriyor olmaları ve yapılandırılan borçlarının ilk taksitini ödemeleri
kaydıyla genel sağlık sigortasından yararlanmaya başlatılacaklar.

Genel sağlık sigortası tescili yapılmış olup da gelir testine hiç başvurmayanlardan,
düzenlemenin yayımı tarihinden 30 Kasım 2018’e kadar gelir testine başvuran kişilerin
genel sağlık sigortası primleri, gelir testi sonucuna göre ilk tescil başlangıç 
tarihinden itibaren tahakkuk ettirilecek.

2018 yılı nisan ayı ve önceki aylara ilişkin olup düzenlemenin yayımı tarihinden
önce tahakkuk ettiği halde ödenmemiş prim borçlarının 31 Aralık 2018’e kadar ödenmesi
halinde gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer’i alacakların tamamının tahsilinden
vazgeçilecek.

**Sağlık hizmetlerinden yararlanacaklar**

Düzenlemenin yayımı tarihinden önce Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası 
Kanunu kapsamındaki sigortalılık statüsünden kaynaklanan prim borcu bulunanlar, 
bu kanunda belirtilen şartları taşımaları halinde, düzenlemenin yayımı tarihinden
önceki döneme ait prim borçları dikkate alınmaksızın 31 Aralık 2018’e kadar sağlık
hizmetlerinden ve diğer haklardan yararlandırılacaklar.

Bağ-Kur sigortalılarının muhtelif kanunlarla durdurulan sigortalılık süreleri nedeniyle
ödemedikleri prim borçlarını ödeme imkanı sağlanıyor.

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre tescilleri yapılan ve
ilgili kanunlara göre sigortalılık süreleri durdurulanlar da yapılandırma kapsamına
alınacak.

**İdari para cezalarına yapılandırma**

31 Mart 2018’den önce tespit edilen fiillere ilişkin idari para cezalarından kesinleşmemiş
olanlar ile düzenlemenin yayımı tarihinde sonra tebliğ edilecek olanlara yapılandırma
imkanı getiriliyor.

Söz konusu hükümlerinden yararlanmak isteyen borçlular, maddelerde belirtilen şartların
yanı sıra dava açmayacak, açılmış davalardan vazgeçecek ve kanun yollarına başvurmayacak.

Ayrıca bu hükümlerden yararlanmak üzere başvuruda bulanan borçlular, taksit ödeme
süresince tahakkuk eden sigorta primlerini çok zor durum olmaksızın bir takvim yılında
ikiden fazla vadesinde ödememeleri halinde, yapılandırılan borçlarına ilişkin kalan
taksitlerini ödeme haklarını kaybedecek.
