# Buğday ve yağ fiyatlarında dikkat çeken düşüş

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/bugday-ve-yag-fiyatlarinda-dikkat-ceken-dusus-96809h/
- Yayımlanma: 2023-04-04T08:25:37+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Türkiye’nin en çok ithal ettiği tarım ürünleri olan [buğday](https://www.borsatek.com/rusyanin-bugday-ihracati-savas-oncesinin-iki-katina-cikti-95712h)
ve [ayçiçeği](https://www.borsatek.com/rusya-bugday-ve-aycicegi-ihracatini-durdurabilir-96432h)
yağında uluslararası piyasada fiyatlar gerilemeye devam ediyor. Buğday fiyatları
Rusya-Ukrayna savaşı öncesi tonu 335 dolardayken, savaş sonrası 530 dolara kadar
yükseldi. Ancak son dönemde buğdayın ton fiyatı 300 doların altını gördü. Toprak
Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) 28 Mart’ta yaptığı ihalede verilen en düşük teklif ise
281,90 dolar oldu. Yine ham ayçiçek yağı ise uluslararası piyasada tonu 2150 bin
dolara kadar çıktı, fakat son dönemde 900 dolar seviyesine kadar düştü.

Ekonomi Gazetesi’nin haberine göre Uluslararası Un Sanayicileri ve Hububatçılar 
Birliği (IAOM) Avrasya Başkanı Dr. Eren Günhan Ulusoy, uluslararası piyasada fiyat
düşüşünün Rusya’nın geçen sezon 100 milyon tonu aşan üretimi ile sezon boyunca 45
milyon tondan fazla ihracat hedefinin çok etkili olduğunu belirtti. Ulusoy, ayrıca
tahıl koridorunun çalışır vaziyette olması ve Ukrayna’dan sevkiyatların devam etmesinde
fiyatlardaki düşüşü destekleyen unsurlar olduğunu kaydetti. Rusya-Ukrayna savaşı
nedeniyle Ukrayna’da yaşanan üretim eksikliği ve sevkiyat aksamalarını, Rusya’nın
gerçekleştirmiş olduğu ilave ihracatla dengelendiğini ifade eden Ulusoy, “Yeni sezona
yaklaşırken 2023/24 sezonu için Uluslararası Tahıl Konseyi’nin (IGC) ilk tahminlerini
yayınladı. Buna göre önümüzdeki sezon dünyada 787 milyon ton üretim 794 milyon ton
tüketim olması öngörülüyor. İçinde bulunduğumuz sezona başlarken 275 milyon ton 
olan dönem stoklarının 286 milyon ton olarak devretmesi bekleniyor. IGC’ye göre 
bu devir 23/24 sezonu sonunda ise 279 milyon tona düşecek. Yani şu ana kadar artan
stokların, yeni sezonda azalmaya başlayabileceği tahmin ediliyor. Buna göre, fiyatlar
hasattın en hızlı dönemlerinde, temmuz ağustos aylarında 250 dolar civarına kadar
gevşeyebilir, sonrasında yavaş yavaş artış gösterebilir” dedi.

### “Rusya’nın satacağı pazarlar sınırlı”

Dünyada yaklaşık 800 milyon ton buğday üretiminin olduğunu ve bunun 100 milyon tonunun
Rusya’da üretildiğine dikkat çeken Agrolino Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Şaban
Buttanrı, Avustralya ve Kazakistan’a mahsulün de iyi olduğunu aktardı. Rusya’da 
çok ciddi bir stokun olduğunu ve ambargodan dolayı çok sınırlı alıcısının bulunduğunu
belirten Buttanrı, “Avustralya ve Kanada’daki yüksek mahsul Asya pazarına yönelince,
Rusya’nın satacağı pazarlar sınırlı kaldı. Rusya’da fiyatlarını düşürerek alıcı 
bulmaya çalışıyor. Diğer kritik bir konu ise Mısır, Libya ve Lübnan gibi alıcıların
parası yok, Rusya’dan alım yapan pazarlar içinde tek parası olan ülke Türkiye” dedi.

### Rus çiftçisi buğdayı tarlada 100-125 dolara satıyor

Buğday fiyatları proteinine ve limanına göre tonunun 280-300 dolar bandında satıldığını
belirten Buttanrı, çok dazla bir düşüş beklemediğin, çünkü üretim maliyetlerinin
yüksek olduğunu söyledi. 300 dolara satılan Rus buğdayının 75 dolarının ihracat 
vergisi var, 70 dolarının gemi navlun 30 doları liman ve tarladan limana maliyetinin
olduğunu açıklayan Buttanrı, bunun da Rus çiftçisinin 100-125 dolara tarladan satış
yaptığı anlamına geldiğini belirtti. TMO’nun son çıktığı buğday ihalesinde çıktığı
rakamın yarısını aldığını ve bir kısmını ise yüksek bularak almadığını dile getiren
Buttanrı, “Aslında haziran temmuz 2023 yükleme yerine ağustos-eylül yüklemeyi aynı
fiyatlardan, yeni mahsul olarak ve depo maliyetini satıcılara yükleyebilirdi. Ama
yine de aldığı fiyatlar çok kötü değil” ifadelerini kullandı

### Raf fiyatı 130 TL bandına geldi

Ayçiçek yağının uluslararası fiyatına da değinen Buttanrı, düşen fiyatlardan dolayı
ciddi alımların yapıldığını ve çok uzun süredir yağ fiyatlarını bu seviyelerde görmediklerini
aktardı. 900 dolar seviyesinden alınan ham ayçiçek yağının raflarda 5 litrelik fiyatının
125 ile 130 lira bandında satışa sunulması gerektiğini ifade eden Buttanrı, “Çok
uzun süredir bu fiyatları görmedik ve ciddi alımlar yapılıyor. Şu an Rusya ve Ukrayna’da
toplamda 12 milyon ton çekirdek var ve bunun karşılığı 5 milyon ton ham yağ anlamına
geliyor. Yani hala bölgemizde ciddi stoklar var” şeklinde konuştu. 

### Ayçiçek yağı en ucuz yağ oldu

Ham ayçiçek yağ fiyatının 900 altın görmesinin ardından hızlıca toparlanarak yükseldiğini
kaydeden Solventum Yönetim Kurulu Başkanı Onat Angı, Türkiye’de en son 930 dolara
Marmara teslim işlemin olduğu bildirdi. Yurtdışında palm ve soya yağı fiyatları 
ayçiçek yağların göre daha pahalı olduğunu bildiren Angı, “Türkiye teslimi nisan
yükleme palm yağı 1005 dolar teklif edilirken, ayçiçek yağının 930 dolara satılması
sıra dışı bir durum. Ayçiçek yağının kısa vadede Ukrayna ve Rusya’daki stok fazlalığı
ve alıcıların düşen piyasalarda almaktan imtina etmesi ile aşırı düşük fiyatlandığını
düşünüyorum. Alım iştahının kesilmesinde Hindistan’da 1 Nisan itibariyle devreye
giren yüzde 5,5 ithalat vergisinin de etkisi oldu. Ayçiçekte daha fazla düşüş beklemiyorum
hatta bir miktar toparlanma ile 950-1000 dolar bandına doğru fiyatlanabilir” dedi.
