# Cari işlemler hesabı 4 aydır fazla veriyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/cari-islemler-hesabi-4-aydir-fazla-veriyor-42661h/
- Yayımlanma: 2019-01-12T08:58:07+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından Kasım 2018 dönemine ilişkin 
ödemeler dengesi verileri açıklandı.

Verilere göre, Türkiye’de cari işlemler hesabı kasımda 986 milyon dolar fazla verdi.
Kasım ayıdaki bu performansı ile üst üste 4’üncü ay fazla veren ödemeler dengesi
hesabında on iki aylık cari işlemler açığı ise 20 ayın en düşük seviyesi olan 33,9
milyar dolara indi. Cari işlemler hesabında 2017’nin Kasım ayında 4 milyar 482 milyon
dolar açık oluşmuştu. 

Konu ile ilgili değerlendirmelerde bulunan AA Finans Analisti ve ekonomist Haluk
Bürümcekçi, piyasaların ortalama beklentisinin 1 milyar dolar fazla verileceği yönünde
olduğunu belirterek, “Son on iki aylık cari açık 33,9 milyar dolar ile belirgin 
gerileme gösterdi. Ayrıca, aralık ayı gümrük dış ticaret öncü verileri geçen yıla
göre çok daha düşük dış açığa işaret ederek son on iki aylık cari açığın 28 milyar
doların altına gerileyebileceğini de düşündürmekte.” ifadelerini kullandı.

Ticaret Bakanlığı’nın, her ayın ilk iş günü bir önceki aya ilişkin resmi olmayan
ihracat ve ithalat verilerini  açıkladığını anımsatan Bürümcekçi, “Söz konusu verilere
göre, aralık ayında ihracat 13,9 milyar dolar ve ithalat 1661 milyar dolar düzeyinde
oluşmuş. Böylece, dış ticaret açığı 2,7 milyar dolar düzeyinde gerçekleşmiş. Bu 
ise, dış ticaret açığının yıllık olarak belirgin azalış göstereceği anlamına geliyor.”
açıklamasında bulundu.

Bürümcekçi, geçen yıl cari açığı artıran faktörlerin başında gelen enerji ticaretindeki
gelişmelerin devam edip etmeyeceğinin kritik olduğunu, petrol fiyatlarının son dönemdeki
toparlanmaya rağmen halen 2018 yılı ortalamasının (72 dolar) belirgin altında seyretmesinin
cari açığı azaltıcı etkide olduğunu belirtti.

Altın ticaretinde ise geçen yıl 8,5 milyar dolar net açık ile 2017 yılına göre 1,5
milyar dolar azalış kaydedildiğini ifade eden Bürümcekçi, şunları kaydetti:

“Bu eğilim devam edebilir. Ayrıca, üçüncü çeyrek milli gelir ve dördüncü çeyrek 
öncü verilerinden görüldüğü kadarı ile ekonomik aktivitenin sert bir yavaşlama içine
girdiği gözlenmektedir. Bu gelişmenin, dış ticaret açığı üzerinde diğer unsurlardan
daha güçlü etkide bulunacağını düşünmekteyiz. Ayrıca, AB pazarı ve genel olarak 
küresel çapta büyümenin 2018 yılı ilk yarısında güçlü seyretmesi ihracat açısından
destekleyici olmuştu, bu bağlamda bu bölgelerden gelen yavaşlama sinyallerinin ne
ölçüde ihracatı etkileyeceği takip edilecektir.

Aralık ayında ihracat artışının durması bu yönde bir sinyal olabilir. Buna karşılık,
turizm gelirlerinin, turist sayısının artış eğilimini koruması ile toparlanma göstermeye
devam edeceği beklenmelidir. Bu doğrultuda, 2019 yıl sonu tahminimizi 22 milyar 
dolar açık olarak belirlerken, risklerin aşağı yönde devam ettiğini belirtmeliyiz.”

– “Düşük seviyede bulunan petrol fiyatları cari dengedeki iyileşmeyi destekliyor”

Halk Yatırım Araştırma Direktörü Banu Kıvci Tokalı da cari dengenin kasım ayında
fazla vermeye devam ederek, yıllık açıktaki düşüşü hızlandırdığını kaydetti.

Kasım ayında beklentilere yakın seviyede 0,99 milyar dolarlık fazla sonrasında, 
yıllık cari açığın ekim sonundaki 39,4 milyar dolardan kasım sonunda 33,9 milyar
dolara gerilediğini belirten Tokalı şunları ifade etti:

“Aralık ayına ilişkin ilk tahminlerimiz, cari dengenin aylık 1,4 milyar dolar seviyesinde
sınırlı açık vereceği dolayısıyla yıllık açıktaki gerilemenin devam ederek 33,9 
milyar dolar seviyesinden 27,5 milyar dolar civarına inebileceği yönünde. Hem kur
hem de talep gelişmelerine ek olarak, ihracatı destekleyici yeni program anlayışı,
ılımlı enerji fiyatları ve baz etkisi doğrultusunda, yıllık cari açıktaki düşüşün
özellikle bu yılın ilk yarısında hızla devam edeceğini ve yılı 19 milyar dolar civarında
tamamlayabileceğini tahmin ediyoruz.” 

Kasım ayı cari fazlasını destekleyen gelişmelerde, dış açıktaki sert düşüşe ek olarak,
bavul ticareti ve navlun gelirlerinde iyileşme, güçlü turizm gelirleri ve doğrudan
yatırımlarla ilgili kar transferlerinin azalışta olması gibi unsurların etkili olduğunu
ifade eden Tokalı, diğer taraftan, yükselen faizler nedeniyle artmaya devam eden
ve 1 milyar dolar seviyesine ulaşan dış borç faiz ödemeleri ile portföy yatırımlarına
ait giderlerin, cari açıktaki düşüşü sınırlandıran unsurlar olarak kaldığını söyledi.

Tokalı, kurun mevcut seviyeleri, son dönemde toparlanma eğilimi gösterse de halen
düşük seviyelerde bulunan petrol fiyatları ve ekonomideki yavaşlama sinyallerinin,
cari dengedeki iyileşmenin devam edeceğini gösterdiğini bildirerek, “Finansman tarafında
da, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) sıkılaştırıcı politikalarında yavaşlama, gelişen
ülke piyasalarına sermaye girişini destekleyebilecek olması dolayısıyla olumlu olarak
yorumlanabilecek olmasına karşılık, küresel sermayenin gelişen piyasalara akışında
yavaşlamaya neden olan ticaret savaşlarının ne şekilde ilerleyeceği temkinlilik 
noktası olarak beliriyor.”  ifadelerini kullandı.

– “2018 yılında cari işlemler açığının 27- 28 milyar dolar civarında olabilir”

İntegral Yatırım Araştırma Uzmanı Seda Yalcinkaya Özer ise cari işlemler dengesinde
yıllık olarak gerilemenin devam etmesini beklediklerini belirterek, 2018 yılında
cari işlemler açığının 27- 28 milyar dolar civarında olabileceğini söyledi.

Cari işlemler dengesinde ithalattaki daralmanın en önemli gösterge olduğunu bildiren
Özer şunları kaydetti:

“Bununla birlikte altın ithalatındaki daralma da cari işlemler dengesine olumlu 
yansıdı. 2017 yılı kasım ayında altın ithalatı 16,2 milyar dolar seviyesinde iken
2018 yılı kasım ayında 12,8 milyar dolara geriledi. Bunun net bir şekilde olumlu
etkisini cari işlemler dengesinde görüyoruz. Aynı zamanda turizm gelirlerindeki 
artış 2018 yılında pozitif bir katkı yaratmasıyla birlikte 2019 yılında 70 milyon
turist hedefi dikkate alındığında 2019 yılında da turizm gelirlerinin pozitif yansımasını
alacağız gibi duruyor.” 

Özer, şu anda ekonomik koşullar daralmayı gösterdiği ve talep koşulları azaldığı
için cari işlemler dengesinde iyileşmenin sürdüğüne işaret ederek, yıllık cari açığın
ilk yarıda düşüşünü sürdürmesini, ikinci yarıdan itibaren ise yeniden yükselmesini
beklediklerini dile getirdi.
