# Çiller 5 Nisan Kararları’nı savundu

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/ciller-5-nisan-kararlarini-savundu-1940h/
- Yayımlanma: 2014-04-09T13:00:00+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Eski Başbakan Tansu Çiller, 5 Nisan 1994 tarihinde alınan ekonomik kararların yalnızca
faiz seviyelerinin düşürülmesine yönelik bir olguya indirgemenin “sığ ve yanlış”
bir analiz olduğunu belirtti. 

Çiller, yazılı açıklamasında, son günlerde, uygulanmakta olan faiz oranlarına ilişkin
çeşitli açıklamaların yapıldığını hatırlattı. 

“Bu vesileyle atıfta bulunulan 1994 yılı ekonomik panoramasını ve buna ilişkin 5
Nisan ekonomik kararlarını, yalnızca faiz seviyelerinin düşürülmesine yönelik olguya
indirgemek sığ ve yanlış bir analizdir” ifadesini kullanan Çiller, resmin tamamına
bakılması gerektiğini kaydetti. 

Çiller, 5 Nisan kararları öncesinde, 1993 yılında, bütçenin iç borç ana para ve 
faiz ödemelerinin vergi gelirlerine oranının yüzde 104,4’e çıktığını, kamu kesimi
borçlanma gereğinin milli gelire oranının yüzde 12 olduğunu, faiz dışı kamu dengesinin
milli gelirin yüzde 6,2’si oranında açık verdiğini ve Merkez Bankası döviz rezervlerinin,
büyük kısmı kısa vadeli olmak üzere, 3,3 milyar dolara düştüğünü belirtti. 

O dönemde de Merkez Bankasının özerk konumda bulunduğunu ve özerklik kapsamını daha
ileri seviyeye götüren yasanın da bu süreçte çıkartıldığını anımsatan Çiller, açıklamasında
şu ifadelere yer verdi: 

“Bu dönemde, özetlenen ekonomik verilerin yanında yangın yerine dönmüş olan ülkemizde
uzun yıllar süregelen  terör mücadelesinin kamu bütçesini zorlayıcı etkisi, dağılmış
olan SSCB’den ayrılan Türki Cumhuriyetleri kucaklama arzusu ve gereği, AB ile ekonomik
bütünleşme hedefi kamu dengeleri açısından ayrı yükler ve sınırlamalar getirmekteydi.
Dolayısıyla, o günlerin ekonomik dengelerinin sadece faizlerin düşürülmesine yönelik
politikalar nedeniyle bozulduğu, faizlerin düşürülmesi çabalarının ekonomiyi darboğaza
götürdüğü görüşü yukarıda özetlenen önemli sorunların önemsenmemesi, gözden kaçırılması
sonucunu doğuracaktır.”

**-“PTT’nin T’sinin özelleştirilmesi girişimleri engellendi”**

Kararların alındığı dönemin koşulları ile bugünküleri arasında çok büyük farklar
olduğuna dikkati çeken Çiller, o dönemde faiz sarmalından kurtulmanın yolu olarak
gözüken PTT’nin T’sinin özelleştirilmesi yoluyla kaynak yaratılması girişimlerinin,“
her seferinde koalisyon ortağı partinin bazı üyeleri dahil olmak üzere TBMM’deki
muhalefet partileri tarafından Anayasa Mahkemesine götürülerek iptal ettirildiğini”
kaydetti. 

O zamanlar değeri 40 milyar dolar olan PTT’nin T’sinin yüzde 50’sinin özelleştirilmesi
halinde ülkenin 1994 yılında 14 milyar dolar civarında olan iç borç yükünün kalkmış
olacağını belirten Çiller, şöyle devam etti:

“Yine, koalisyon ortağı partinin sorunlara çözüm getirecek 5 Nisan ekonomik kararlarının
1994 yerel seçimlerinden sonra uygulamaya konulması yönündeki  ısrarının  bu kararların
uygulanmasını geciktirici etkisi o günün bir başka siyasi gerçeğiydi. Bu şartlarda
uygulamaya konulan 5 Nisan 1994 ekonomik kararları ile yıllardan beri bozulan dengeleri
düzeltmek, Türk lirasına istikrar kazandırmak, üretim ve ihracat artışını hızlandırmak,
rekabete açık olan, dış talebe dayalı ve sürdürülebilir bir büyüme hızını yakalamak
ve sübvansiyon dağıtan bir devlet yapısından ekonomide piyasa düzeninin tüm kurum
ve kurallarıyla işlemesini sağlayan, sosyal dengeleri gözeten bir devlet yapısına
geçilmesi hedeflenmiştir.”

5 Nisan kararlarının ardından Türkiye’nin 1995, 1996 ve 1997 yıllarında yakaladığı
yüzde 7 büyüme hızı ile en çok büyüyen OECD ülkesi olduğuna işaret eden Çiller, 
bu çerçevede enflasyonun 2 haneli rakamlara düşürüldüğünü, ihracatta artış sağlandığını,
Merkez Bankası rezervlerinin 16,5 milyar dolar seviyesine yükseldiğini belirtti.

Anılan dönemde faizleri aşamalı olarak aşağıya indiğini kaydeden Çiller, sonuç olarak
Türkiye’nin “önemli bir ekonomik başarı” kazandığını ifade etti.
