# Çin’in hamlesi ABD’nin yapay zeka tekelini tehdit ediyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/cin-abdnin-yapay-zeka-tekelini-tehdit-ediyor/
- Yayımlanma: 2026-02-16T20:08:19+03:00
- Yazar: Selim Soydan

[Çin](https://www.borsatek.com/cin-neden-surekli-altin-satin-aliyor/)‘in [yapay zeka](https://www.cnbc.com/2026/02/16/chinas-tech-shock-ai-monopoly-us.html)
alanındaki hızlı ilerleyişi, ABD’nin bu stratejik pazardaki mutlak hakimiyetini 
sarsmaya başlarken, analistler küresel ölçekte yeni bir “teknoloji şoku” yaşandığı
konusunda kritik uyarılarda bulunuyor.

TS Lombard’ın baş Çin ekonomisti ve Asya araştırma müdürü Rory Green, CNBC’ye yaptığı
değerlendirmede, ABD’nin teknoloji ve yapay zeka üzerindeki “algılanan tekelinin”
Çin tarafından kırıldığını ifade etti.

Green, bu sürecin sadece bir başlangıç olduğunu belirterek, Çin’in DeepSeek ve elektrikli
araçlar gibi sektörlerde değer zincirini hızla yukarı taşıdığını vurguladı. Tarihte
ilk kez bir gelişmekte olan ülke ekonomisinin bilim ve teknolojinin en ön safında
yer aldığını kaydeden Green, Çin’in gelişmiş teknoloji ile düşük üretim maliyetlerini
devasa tedarik zinciriyle birleştirdiğine dikkat çekti.

![çin, yapay zeka](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/02/yapay-
zeka-1-1024x667.jpg)

## Yapay zeka yarışında Huawei ve enerji avantajı

Pekin yönetimi, geçtiğimiz yıl sessizce 60,06 milyar yuan (yaklaşık 8,69 milyar 
dolar) tutarında bir ulusal yapay zeka fonu başlatarak “AI+” girişimiyle teknolojiyi
ekonominin tüm hücrelerine entegre etme kararı aldı.

Çin, özellikle yerli üretim çiplerle desteklenen yüksek düzeyde gelişmiş modeller
geliştirerek ABD ile arasındaki mesafeyi hızla kapatıyor. ABD’li çip devi Nvidia,
yapay zeka modellerinin eğitimi için altın standart olarak kabul edilse de Huawei,
daha yüksek hacimli çip sevkiyatı ve düşük maliyetli enerji kaynaklarını kullanarak
bu farkı daraltıyor.

![Çin’in hamlesi ABD’nin yapay zeka tekelini tehdit ediyor Borsatek](https://i2.
wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/02/yapay-zeka-2-1024x640.jpg)

Google DeepMind CEO’su Demis Hassabis de Çin’in yapay zeka modellerinin Batılı rakiplerinin
sadece “birkaç ay” gerisinde olabileceğini belirterek, Çin’in kapasitesinin tahmin
edilenden çok daha hızlı geliştiğini ifade etti.

## Küresel teknoloji kümelenmesi ve yatırım riskleri

Çin’in düşük maliyetli teknoloji arzı, özellikle ulusal güvenlik endişesi taşımayan
gelişmekte olan ekonomiler için ABD ve Avrupa menşeli yüksek maliyetli alternatiflere
karşı çok daha cazip bir seçenek sunuyor. Analist Rory Green, önümüzdeki 5 ila 10
yıl içinde dünya nüfusunun büyük bir kısmının Çin teknoloji ekosistemini kullanabileceği
bir senaryonun olası olduğunu değerlendiriyor.

Öte yandan ABD cephesinde Amazon, Microsoft, Meta ve Alphabet gibi teknoloji devlerinin
bu yıl yapay zekaya 700 milyar dolara varan sermaye harcaması yapacağını açıklaması,
piyasalarda geri dönüş (ROI) endişelerini artırdı.

![Çin’in hamlesi ABD’nin yapay zeka tekelini tehdit ediyor Borsatek](https://i2.
wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/12/Yapay-Zeka-Yatirimlari-Elon-Musk-ve-
Diger-Milyarderleri-Etkiledi-1024x572.webp)

Selwood Asset Management Yatırım Direktörü Karim Moussalem, ABD’nin bu yarıştan 
galip çıkıp çıkmayacağına dair soru işaretlerinin çoğaldığını ve harcanan devasa
sermayeye rağmen anlamlı bir getiri sağlanıp sağlanamayacağının belirsizliğini koruduğunu
belirtti.

## Stratejik teknoloji savaşı ve gelecek beklentisi

Yapay zeka yarışı artık sadece bir yazılım rekabeti olmaktan çıkarak, çiplerden 
enerji maliyetlerine, tedarik zinciri kontrolünden jeopolitik ittifaklara kadar 
uzanan çok boyutlu bir güç mücadelesine dönüşmüş durumda.

![Çin’in hamlesi ABD’nin yapay zeka tekelini tehdit ediyor Borsatek](https://i3.
wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/02/yapay-zeka-3-1024x677.jpg)

Çin’in devlet destekli fonları ve “teknoloji odaklı” yönetim anlayışı, ülkeyi sadece
bir üretici değil, aynı zamanda bir standart belirleyici konumuna taşıyor. ABD merkezli
teknoloji devlerinin piyasa değerlerinde yaşanan dalgalanmalar ve yazılım sektöründeki
satış baskısı, yatırımcıların “ABD istisnacılığına” olan güveninin sarsıldığını 
gösteriyor.

Gelecek dönemde, Çin’in özellikle gelişmekte olan piyasalarda kuracağı teknolojik
hakimiyetin, küresel ekonomik dengeleri ve veri güvenliği mimarisini kökten değiştirmesi
bekleniyor.