# Çin SPK’sının eski başkanına rüşvetten idam cezası

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/cin-borsa-eski-baskanina-idam-cezasi/
- Yayımlanma: 2026-10-29T15:04:47+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Çin borsalarının denetiminden sorumlu Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonunun eski
başkanı [Yi Huiman](https://www.borsatek.com/goody-tahsisli-sermaye-artirimi-spk-basvurusu/),
rüşvet suçlamasıyla yargılandığı davada 2 yıl ertelemeli idam cezasına çarptırıldı.
Çıngdu kentindeki mahkeme, eski bürokratın 436 milyon yuan tutarında usulsüz varlık
edindiğine hükmetti. Karar kapsamında sanığın tüm kişisel mal varlığına el konulurken
siyasi hakları da ömür boyu elinden alındı.

## Çin sermaye piyasalarında yürütülen soruşturmanın detayları

Sıçuan eyaletinin idari merkezi Çıngdu şehrinde yapılan duruşmada, Yi’nin 1998 ile
2025 yılları arasında düzenleyici kurum ve Sincan Uygur Bölgesi yönetimindeki yetkilerini
kötüye kullandığı belirlendi. Mahkeme heyeti, eski yetkilinin nakit ve gayrimenkul
şeklinde toplam 65,4 milyon dolar değerinde rüşvet kabul ettiğini vurguladı. Sanığın
suçlarını kabul etmesi, henüz tespit edilmemiş unsurları açıklaması, pişmanlık göstermesi
ve elde ettiği varlıkların bir bölümünü iade etmesi sebebiyle cezada erteleme uygulandığı
bildirildi. Yasalar uyarınca 2 yıllık erteleme süresinde yeni bir suç işlenmemesi
durumunda ceza müebbet hapse dönüştürülecek.

## Finans sektöründeki denetimler ve görevden almalar

Sermaye piyasası kurulunun 2019-2024 yılları arasında başkanlığını üstlenen 62 yaşındaki
Yi, Şanghay Borsası hisselerinin son beş yılın en düşük seviyesine gerilemesinin
ardından görevden alınmıştı. İstatistik alanında eğitim alan eski yöneticinin, [Çin](https://www.borsatek.com/volkswagen-ucuncu-ceyrek-zarari-acikladi/)
Sanayi ve Ticaret Bankasında genel müdürlük ve yönetim kurulu başkanlığı görevlerinde
bulunduğu kaydedildi. Kurumda soruşturmaya uğrayan ikinci başkan olan Yi’den önceki
başkan Liu Şıyü hakkında da rüşvet ve hisse satışlarında kayırmacılık iddiaları 
öne sürülmüştü.

![Çin](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/07/Cin-Merkez-Bankasi-
PBOC-yuan.png)

[Çin](https://www.cincinnati-oh.gov/) Komünist Partisinin Ekim 2022’deki kongresi
sonrasında genişletilen incelemeler, kamu bankaları, varlık fonları ve denetleyici
kurumlara kadar uzandı. Nisan 2024 itibarıyla derinleşen adımlarla birlikte kurum
içerisindeki çok sayıda üst düzey yetkili gözaltına alındı. Disiplin Komisyonu eski
başkanı Vang Humin, Başkan Yardımcısı Vang Ciencün ve teknoloji denetim birimi yöneticisi
Yao Çien gibi isimlerin yanı sıra Şanghay Borsası yönetiminden kişilerin de soruşturulduğu
açıklandı. Söz konusu gelişmelerin yaşandığı dönemde teknoloji endeksindeki değer
kaybı yüzde 40 sınırını aştı.

![Çin](https://i1.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/10/borsadaki-dususu-izlerken-
elini-basina-koymus-endiseli-bir-yatirimci-ve.jpg)

| Kriter | Detaylar | 
| Toplam Rüşvet Miktarı | 436 milyon yuan (65,4 milyon dolar) | 
| Suçlama Dönemi | 1998 – 2025 | 
| Verilen Ceza | 2 yıl ertelemeli idam cezası ve müsadere | 
| Piyasa Etkisi | Teknoloji endeksinde yüzde 40’ı aşan kayıp |

### Yi Huiman hangi suçlamalar nedeniyle ceza aldı?

Eski düzenleyici kurum başkanı, idari konumunu kötüye kullanarak 436 milyon yuan
değerinde nakit ve gayrimenkulü rüşvet olarak almaktan suçlu bulundu.

### Çin yasalarına göre ertelemeli idam cezası nasıl uygulanıyor?

Hüküm giyen kişinin 2 yıllık erteleme süresi boyunca yeni bir suç işlememesi halinde
verilen idam kararı müebbet hapis cezasına dönüştürülüyor.

![Fon](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/12/manipulasyon-1-1024x683.
jpg)