# Çinliler aşı için Türkiye’de klinik deney yapıyormuş

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/cinliler-asi-icin-turkiyede-klinik-deney-yapiyormus-55981h/
- Yayımlanma: 2020-09-15T09:34:19+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı aşı geliştirme çalışmalarında en ileri noktaya
ulaşmış firmalardan Çin merkezli Sinovac Biotech Genel Müdürü Helen Yang, aşı konusunda
gelinen son noktayı anlattı. Habertürk’e açıklama yapan Helen Yang, kendisine yöneltilen
soruları şu şekilde yanıtladı:

**Aşıdan ilk yararlanacaklar arasında Türkiye olacak mı?**

“Türkiye’de bulunuyorum çünkü biz Türkiye’de klinik deneyler yapıyoruz. Türkiye’de
Kovid-19 aşısı için partnerlerimiz ile birlikte çalışıyoruz. Burada olmaktan büyük
memnuniyet duyuyoruz. FAZ-3 deneyleri için hazırlanıyoruz. Bu son aşama ve üçüncü
FAZ deneylerini yapıyoruz. Dolayısıyla çok heyecanlıyız başardıklarımız konusunda.
Burada, Türkiye’deki ortaklarımızla yaptığımız çalışmalar konusunda çok heyecanlıyız.”

**Hangi ülkelerde ve ırklarda denemeler yapılıyor? Bunlar arasında Türkler var mı?**

“Kesinlikle. Sinovac, Kovid-19 aşısını geliştirmeye başladı. Ocak’ın sonundan beri
bunun üzerinde çalışıyoruz. Çin’de o dönemde Kovid-19 yaygındı. O dönemden sonra
Çin’de, klinik öncesi testlerimizi gerçekleştirdik. Sinovac, global olarak çalışmaları
gerçekleştiren ilk şirketiz. Koronavise karşı koroma sağlamaya çalışıyoruz. Hayvanlar
üzerinde testlerimizi gerçekleştirdik ve sonuçları Mayıs’ta, Science Dergisi’nde
yayınladık.

Aynı zamanda, Çin’de FAZ-1 ve FAZ-2 çalışmaları için onaylarımızı aldık. Kaydettiğimiz
ilerlemeye bakacak olursak Çin’de yaptığımız deneylerde iyi bir güvenilirlik profili
ortaya koyduk ve aşı sonrası immünojenisite yanıtı da son derece iyiydi. Sadece 
sağlıklı yetişkinler için değil aynı zamanda gençler için de iyi sonuçlar aldık.
Yaşlılar için de son derece iyi sonuçlar aldık. Bu da son derece iyi bir gelişme
aslında. Gelecekte önemli gelişmeler olabileceğini gösteriyor. Çin’de yaptığımız
çalışmalar sonucunda biz Çin’de ilk ürünlerden birini onaylattık. Şu an acil durumlarda
kullanılabilir durumda ürünümüz. Şu an Çin’de binlerce kişi bu aşıyı kullandılar.
Aynı zamanda klinik çalışmalar sürüyor. Brezilya’da ve Endonezya’da çalışmalarımızı
sürdürüyoruz. FAZ-3 çalışmalarını Türkiye’de de sürdürebilmek için Türkiye’den de
onay aldık. Brezilya’da ve Endonezya’daki FAZ-3 çalışmaları gayet iyi gidiyor. Brezilya’da
binlerce kişi aşı için gönüllü oldu. Endonezya’da da benzer bir durum söz konusu.
Şu an aşının iyi bir güvenilirlik sonucu olduğunu biliyoruz. Ancak tabii ki deneylerin
sonuçlarına bakmaya devam edeceğiz.”

**Aşının şu ana kadar görülmüş yan etkileri var mı? Varsa en önemli yan etki nedir?**

“Evet zaten çalışmaların sonucunu yayınladık. Science adli bilim dergisinde. Aynı
zamanda FAZ-1 ve FAZ-2 çalışmaları için de yayın çalışmaları var. Diğer ülkelerdeki
FAZ deneylerini gerçekleştirdikten sonra toplumla daha fazla veri paylaşmayı planlıyoruz.

Amacımız, aşıyı tüm sağlıklı popülasyona yaymak. Bu aşının koruma sağlayıp sağlamadığını
anlamaya çalışıyoruz. Daha da önemlisi aşının güvenli olması gerekiyor. İşte bu 
nedenle bir yol haritamız var. Inactive aşıyla birlikte çalışıyoruz çünkü inactive
aşıların güvenli ve teknolojik olarak onaylandığını biliyoruz. Bu aşı da diğer aşılar
gibi kullanılabiliyorlar. İnsanlar yıllardır inactive aşıları kullanabiliyorlar.
Biz de bir metot üzerinde ilerliyoruz. Amacımız potansiyel belirsizlikleri engelleyebilmek.
Deneyler sonucunda farklı yan etkiler olabilir, biz bunları da gözlemlemeye çalışıyoruz
ancak şimdiye kadar yaptığımız çalışmalar doğrultusunda, enjeksiyon bölgesindeki
acı ve ateş dışında herhangi bir yan etki olmadığını söylemem gerekiyor. Henüz raporlanan
bir yan etki yok. FAZ çalışmalarımız devam ediyor.”

**Aşının üretim süreci başladı mı? Üretim için üçüncü FAZ mı bekleniyor? Aşı ne 
kadar zaman içerisinde beklenen dozda üretilecek?  Piyasaya 2021 ortalarında mı 
sunulacak?**

“Sinovac, yeni bir tesisin yapımını tamamladı. Çin’deki bu tesiste aşının üretimi
yapılacak. Zaten tesiste aşının üretimi başladı. FAZ’lar beklendiğimiz doğrultuda
geçtiğinde ticari üretim de başlayacak. Şu an zaten Kovid-19 aşısının temini önemli
bir konu. FAZ-3 çalışmalarını yapsak da, şirket risk almayı istiyor ve erken yatırıma
başlamak istiyor. FAZ-3 başarılı olduktan sonra insanlar aşıyı hemen kullanabilecekler.
Üretimi gerçekleştiriyoruz zaten. Çin’den onay aldık. Acil durumlarda bu aşı kullanılabilecek.
Dolayısıyla biz aşıyı ihtiyacı olan bir kişiye temin edebiliyoruz. Çin’de bulunan
insanlar bu aşıyı halihazırda kullanabilmekte. Kovid-19 aşısının küresel ortaklarımıza
hızlıca ulaştırılmasının önemli olduğunuz biliyoruz. Farklı ülkelerdeki ortaklarımızla
birlikte çalışıyoruz. Üretimin bir kısmı diğer ülkelerde yapılacak. Biz aşıyı temin
ederken ortaklarımızla birlikte çalışacağız. Dolayısıyla aşının işlevinin de son
derece önemli olduğunun farkındayız. İnsanların aşıya erişiminin zamanında olması
gerekiyor. Aynı zamanda inactive aşının bir faydası da bu. 0 derece üzerinde 2 derecede
bizim ürünümüz gönderilebilmekte.”

Biz daha erken olmasını bekliyoruz çünkü herkes zamana karşı yarışıyor. Dolayısıyla
bu virüsün yayılmasını mümkün mertebe hızlı durdurmak bizim amacımızdır. Her şey
yolunda giderse bu yıl sonu itibariyle elimizde FAZ-3’ün verileri olacak. Sonuçlar
başarılı olursa Sinovac, daha fazla üretim yapmak için hazır olacak.

Zaten üretim başlamış durumda. Çünkü aşırı farklı ülkelerde kullanabilmek için miktarları
göndermek bir sorun. Aynı zamanda farklı ülkelerin düzenleyicilerinden onay almak
bir başka sorun. Biz zaten üretimi başlattık. Bu yıl sonu itibariyle eğer veriler
aşının yeterli koruma sağladığını ortaya koyarsa, düzenleyicilerden onay alacağız
ve aşıyı insanlara temin etmeye başlayacağız.