# Değişen HSYK yasası komisyondan geçti

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/degisen-hsyk-yasasi-komisyondan-gecti-2460h/
- Yayımlanma: 2014-05-30T08:56:00+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) HSYK’nın yapısında yapılan bazı değişiklikleri iptal
etmesinin ardından, AYM’nin görüşleri doğrultusunda HSYK Kanunu’nda değişiklikler
öngören beşinci yargı paketi, TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edildi.

Hükümet tarafından 72 madde olarak TBMM’ye sunulan ancak komisyonda HSYK ile ilgili
maddeler eklenerek 99 maddeye kadar genişletilen tasarı, kadın ve çocuklara uygulanan
şiddete verilen cezaların ağırlaştırılmasını da içeriyor.

Hükümetin Gülen Cemaati ile mücadelesi ve 17 Aralık yolsuzluk operasyonunun ardından
adalet bakanına geniş yetkiler veren HSYK Kanunu, TBMM’de büyük tartışmalarla kabul
edilmiş ancak CHP, kanunun bazı hükümlerinin iptali ve yürürlüğünün durdurulması
istemiyle AYM’ye başvurmuştu.

AYM, kanunun adalet bakanına verilen yetkileri düzenleyen hükümlerinin yanı sıra,
HSYK’nın seçimle gelen üyelerinin görevleriyle ilgili suçları ile kişisel suçları
hakkındaki soruşturma izni işlemlerinin başkan, kovuşturma izni işlemlerinin genel
kurul tarafından, kovuşturma açılması kararı ve kovuşturma mercilerinin belirlenmesinin
ise gösterilen yetkili mercilerce yapılmasına ilişkin düzenlemeyi anayasaya aykırı
bularak iptal etmişti.

Hükümet, “Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Birleştirilmiş
Kanun Tasarısına” eklediği maddeler ile AYM’nin iptal ettiği hususları değişiklik
öncesindeki eski haline getiriyor.

HSYK’nın yapısını iptal kararından önceki haline döndürmeyi amaçlayan düzenlemeler
çerçevesinde HSYK Teftiş Kurulu Başkan ve başkan yardımcılarını HSYK Genel Kurulu’nun
ataması, HSYK üyelerinin hangi dairede asıl ve tamamlayıcı üye olarak görev yapacağına
Genel Kurul’un karar vermesi, Genel Kurul’un daire başkanını dairenin üyeleri arasından
seçmesi konularında tasarıya yeni maddeler eklendi.

AYM’nin iptal ettiği maddelerden biri de Teftiş Kurulu Başkanı’nın HSYK Başkanı 
olan adalet bakanına karşı sorumlu olması ve Teftiş Kurulu’nun Başkan’ın verdiği
görevleri yapmasıydı. AYM’nin iptal kararı üzerine tasarıya eklenen düzenlemeyle,
Teftiş Kurulu Başkanı’nın bakana değil kurula karşı sorumlu olması ve Teftiş Kurulu’nun
kurulun verdiği görevleri yapması hükmü getiriliyor.

Ayrıca HSYK Teftiş Kurulu Başkanı ve başkan yardımcılarının HSYK Genel Kurulu tarafından
atanmasına ilişkin değişiklik de tasarıya eklendi.

HSYK’ya üye seçiminde de AYM’nin iptal ettiği değişiklikten önceki esaslar uygulanacak.
HSYK Başkanı, gereken hallerde Genel Kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilecek.
HSYK üyeleri hakkındaki disiplin soruşturması ve kovuşturması da eskiden olduğu 
gibi HSYK Genel Kurulu tarafından yapılacak.

Ancak AYM’nin yasayı iptal kararından önce HSYK’daki bazı hakimlerin görev yerleri
değiştirilmişti.

Kabul edilen tasarı ile HSYK Genel Kurulu’nda görev yapan 657 sayılı kanuna tabi
personel, genel sekreterin teklifi ve başkanın uygun görmesi üzerine, mükteseplerine
uygun olarak Adalet Bakanlığı’nın merkez ve taşra teşkilatına atanabilecek.

Kurul müfettişleri, görevlerini yerine getirirken Teftiş Kurulu Başkanına; Teftiş
Kurulu Başkanı ise HSYK Genel Kurulu’na karşı sorumlu olacak. Mevcut düzenlemede
Teftiş Kurulu Başkanı, HSYK Başkanı’na yani bakana karşı sorumluydu.

HSYK Başkanı gereken hallerde Genel Kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilecek. 
Buna göre üye tam sayısının salt çoğunluğunun, görüşülecek konuyu da belirten yazılı
talebi üzerine Başkan Genel Kurulu olağanüstü toplayabilecek.

Çok tartışma yaratan HSYK üyeleri hakkındaki disiplin soruşturması ve kovuşturması
ile ilgili madde de eski haline dönüştürülerek, bu işlemlerin eskiden olduğu gibi
HSYK Genel Kurulu tarafından yapılması kararı bağlandı.

HSYK Başkanı, ihbar veya şikayeti doğrudan ya da inceleme yaptırdıktan sonra Genel
Kurul’a sunacak. Yapılan görüşme sonucunda, soruşturma açılmasına yer olmadığına
ya da soruşturma açılmasına karar verilecek.

Kurulun seçimle gelen üyelerinin görevleriyle ilgili suçları ile kişisel suçları
hakkındaki soruşturma ve kovuşturma izni işlemleri Genel Kurul tarafından; kovuşturma
açılması kararı ve kovuşturma mercilerinin belirlenmesi ise gösterilen yetkili mercilerce
yapılacak.

Tasarıya göre yeniden tanımı yapılan cinsel suçlar için öngörülen cezalar önemli
ölçüde ağırlaştırılıyor. Ayrıca sulh ceza mahkemeleri kaldırılarak, sulh ceza mahkemelerinin
yargılamaya ilişkin görevi, asliye ceza mahkemesine devrediliyor. Soruşturma aşamasında
hakim tarafından verilmesi gereken kararları almak ve işleri yapmak ve bunlara karşı
yapılan itirazları incelemek amacıyla da sulh ceza hakimliği kuruluyor.

Esrar elde etmek amacıyla kenevir ekimi yapanlara verilen ceza da artırılırken, 
esrar elde etmek amacıyla kenevir ekimi yapan kişiye verilen 1 yıldan 7 yıla kadar
olan hapis cezası, alt sınır 4 üst sınır 12 yıl olarak değiştiriliyor. Kendi kullanımı
için ihtiyaç duyduğu esrarı elde etmek amacıyla kenevir ekimi yapan kişi de, 1 yıldan
3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılıyor.
