# Depremin ekonomik hasarı 150 milyar doları bulabilir

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/depremin-ekonomik-hasari-150-milyar-dolari-bulabilir-95994h/
- Yayımlanma: 2023-03-13T08:52:44+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Milyonlarca kişinin hayatını etkileyen [Kahramanmaraş](https://www.borsatek.com/kahramanmarasta-5-buyuklugunde-deprem-95653h)
depremi sonrasında hasar tespit çalışmaları hızlanırken, yapılan araştırmalar, Türkiye’nin
bölgedeki ve ekonomideki hasarı 5 yıl içinde tamir edebileceğini ortaya koydu. Türkiye
Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı tarafından hazırlanan, Burcu Aydın Özüdoğru
imzalı rapora göre bölgenin yeniden kalkınma planının maliyeti 5 yıllık bir dönemde
yaklaşık 150 milyar dolara ulaşacak.

### 600 milyarlık ek harcama

Sözcü’nün haberine göre raporda yapılan tahminlere göre üstyapı ve altyapı inşaat,
güçlendirme ve onarım maliyetleri 88 milyar dolar civarında olacak. Bu maliyetin
yarısının kamu kaynaklarıyla finanse edilmesi öngörülürken, en büyük ikinci maliyet
taşıt, demirbaş, stok ve tüketim malları kaynaklı kayıplar olarak gösterildi. Bu
kalemin de büyüklüğü 35 milyar dolar olarak tahmin edildi. Rapora göre, [deprem](https://www.borsatek.com/deprem-tonlarca-altini-aciga-cikardi-95903h)
kaynaklı toplam giderlerin ilk 3 yıl içindeki yıllık maliyetinin 30 ile 40 milyar
dolar civarında olacağı ve ağırlıklı kısmının kamu tarafından finanse edilmesi gerektiği
belirtildi.

Deprem kaynaklı harcamaların 5 yıllık bir finansman planını gerektireceğinin vurgulandığı
raporda, ilk yıllarda milli gelire oranla yüzde 2.5- yüzde 3.5 bandında, toplamda
ise yüzde 8 civarında bir ek finansman ihtiyacı doğuracağı tahmin edildi. Depremin
2023 bütçesine getireceği ek harcama ise 600 milyar TL olarak hesaplandı. Yine depremin
etkilediği nüfusa yapılacak barınma, bakım, eğitim ve istihdam gibi cari desteklerin
320 milyar TL (17 milyar dolar) seviyesinde olacağı öngörüldü.  Sadece geçici barınma
desteklerinin bir yıllık maliyetinin 78 milyar TL (4 milyar dolar) olarak tahmin
edildiği raporda, “Ayrıca uzun vadede Türkiye’nin kalkınma modelini afetlere göre
yeniden şekillendirmesinin yaratacağı finansman ihtiyacı da, kamu maliyesi üzerinde
önümüzdeki 10 yıl boyunca kayda değer bir ek yük yaratacaktır” tespitlerine yer 
verildi.

### Kısa vadeli tedbirler

Raporda öne çıkan kısa vadeli ekonomik tedbirler de şöyle sıralandı: “İstihdamın
devamı için kısa çalışma ödeneği, İŞKUR ve KOSGEB destekleri hızlı ve etkin bir 
şekilde hayata geçirilmeli. Makro-finansal risklerin etkin yönetimi için para ve
maliye politikası uluslararası kabul görmüş makul politikalara dönülmeli. Yeniden
kurulacak şehirler Türkiye’nin tarım ve hayvancılık üretim potansiyeli gözetilerek
planlanmalı. Yoksullukla mücadele etkin yürütülmeli.”

### Enflasyon yükselir turizm gelirleri düşer

Depremin, ekonominin yavaşladığı ve risklerin arttığı bir döneme denk gelmesiyle
buradaki faturanın artacağına dikkat çekilen raporda, ekonomik büyümenin 2023 yılında
beklenen baz senaryoya göre 1.2 puan daha düşük gerçekleşerek yüzde 3 civarında 
olacağı belirtildi. “Deprem, kısa vadede tüketici ve üretici fiyatlarını yukarı 
yönlü tetikleyecek, gıda fiyatları 2023 yılında yukarı yönlü artacaktır. Konut ve
kira fiyatları üzerinde uzun süreli fiyat baskısı devam edecek, 2023 yılı turizm
gelirleri üzerinde olumsuz etkisi olabilecektir” tespitlerinin yer aldığı raporda,
borç stokunun milli gelire oranının yaklaşık 4.5 puan artacağı belirtildi.