# Dışışleri bürokratları Erdoğan’ın kararına direnmiş

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/disisleri-burokratlari-erdoganin-kararina-direnmis-73266h/
- Yayımlanma: 2021-10-24T09:41:29+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan’ın Afrika ziyaretinden dönerken,“
Bunları ülkemizde ağırlamak gibi bir lüksümüz olamaz” sözleriyle işaret ettiği 10
büyükelçinin “istenmeyen adam” ilan edilmesine yönelik talimatın Dışişleri Bakanlığı’na
aynı gün iletildiği öğrenildi. Bakanlığın, Cumhurbaşkanlığı’ndan gelen bu talimat
karşısında iki gün boyunca girişimde bulunduğu ancak başarılı olamadığı ifade edildi.

İş insanı Osman Kavala’nın serbest bırakılması için Almanya, ABD, Danimarka, Finlandiya,
Fransa, Hollanda, İsveç, Kanada, Norveç ve Yeni Zelanda büyükelçiliklerinin 18 Ekim
akşamında yaptığı ortak açıklamada; “AİHM’nin bu husustaki kararları doğrultusunda
Osman Kavala’nın derhal serbest bırakılmasının sağlanması için Türkiye’ye çağrıda
bulunuyoruz” denilmişti. 

Hükümetten aynı gece sert açıklamalar gelmiş, 10 ülkenin Ankara büyükelçisi ertesi
sabah 19 Ekim’de Dışişleri Bakanlığı’na çağrılmışlardı. Dışişleri görüşme sonrasında,“
Bu ülkelerin büyükelçileri/ Maslahatgüzarlarına, sosyal medya üzerinden yapılan 
ve bağımsız yargı tarafından yürütülen hukuki bir süreçle ilgili bu hadsiz açıklamanın
kabul edilemez olduğu, hukuki süreçlerin siyasallaştırılmasına ve Türk yargısına
baskı yapmaya yeltenen bu açıklamanın reddedildiği, söz konusu açıklamanın Büyükelçilerin
savunduğunu iddia ettikleri hukukun üstünlüğü, demokrasi ve yargı bağımsızlığına
da aykırı olduğu iletilmiştir” açıklamasını yapmıştı. 

**Erdoğan ipucunu vermişti**

Cumhurbaşkanı Erdoğan da 21 Ekim’de Afrika gezisinden dönerken uçaktaki gazetecilere“
Söyledim Dışişleri Bakanımıza, bizim bunları ülkemizde ağırlamak gibi bir lüksümüz
olamaz. Türkiye’ye böyle bir ders vermek haddinize mi sizin? Kimsiniz siz?” diyerek,
bugün yapacağı açıklamanın ipucunu vermişti. 

**İki günlük diplomasi trafiği**

ANKA Haber Ajansı’ndan Duygu Güvenç’in haberine göre; Erdoğan’ın Afrika gezisinin
ardından Dışişleri Bakanlığı’na büyükelçilerin “persona non grata” ilan edilmesi
için talimat verildi. Ancak ikili siyasi ilişkileri ele alan daireler bunu durdurmak
için aksi görüş belirtti. Ve hiyerarşi içerisinde bu görüşler Cumhurbaşkanı Erdoğan’a
iletilmesi amacıyla Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’na sunuldu. Ancak iki gündür
yapılan tüm girişimlere rağmen Erdoğan’ın talimatından vazgeçmediği öğrenildi. Dışişleri
çözüm yolu ararken bazı bakanların yaptığı sert açıklamalar da dikkat çekmişti. 

**Büyükelçiler Dışişleri ile temasa geçti**

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bugün yaptığı ve tarihte ilk defa toplu olarak büyükelçileri
göndereceğini duyuran açıklamasının ardından söz konusu 10 büyükelçilik de başta
Protokol Dairesi olmak üzere Dışişleri ile temasa geçerek bilgi almaya çalıştı, 
ancak kendilerine henüz bir tebliğ yapılmadığı öğrenildi. Diplomatik kaynaklar, 
Büyükelçilere Türkiye’den ayrılmaları için henüz bir tebliğ iletilmediğini ifade
etti. 

**Mütekabiliyet devreye girecek**

Diplomasideki “karşılıklılık ilkesi” uyarınca 10 büyükelçinin istenmeyen adam ilan
edilmesi halinde Türkiye’nin bu ülkelerdeki büyükelçilerinin de aynı yöntemle geri
gönderilmesi gündeme gelecek.

**“Persona non grata” nedir?**

Persona Non Grata terimi 1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Konvansiyonu’nun
9. maddesinde düzenlendi. Söz konusu düzenlemenin içeriği şöyle: 

“MADDE 9. 1. Kabul eden Devlet, herhangi bir zaman ve kararının gerekçesini açıklamak
zorunluluğunda olmaksızın, gönderen Devlete misyon şefinin veya misyon Diplomatik
kadrosunun herhangi bir üyesinin istenmeyen şahıs (persona non grata) olduğunu veya
misyon kadrosunun herhangi bir başka üyesinin kabule şayan olmadığını bildirebilir.
Bu takdirde, gönderen Devlet, duruma göre, ilgili şahsı geri çağırır veya misyondaki
görevine son verir. Bir şahıs kabul eden Devletin ülkesine gelmeden önce de istenmeyen
veya kabule şayan olmayan şahıs olarak ilan edilebilir. 

Gönderen Devlet bu maddenin 1 inci fıkrasında kayıtlı yükümlülüklerini yerine getirmeyi
reddeder veya makul bir süre içinde yerine getirmezse, kabul eden Devlet ilgili 
şahsı misyonun bir üyesi olarak tanımayı reddedebilir. 

Kabul eden devletin Persona Non Grata ilanı için herhangi bir gerekçe açıklamasına
gerek yoktur. Yaygın olarak, kabul eden devletin menfaatlerine aykırı davranışlarda
bulunan veya işlediği suç sonrası diplomatik kurallar nedeniyle yargısal yaptırıma
tabi tutulamayan diplomatik görevliler hakkında bu ilan gerçekleştirilir. 

Diplomatik görevli, henüz gönderilmeden önce kabul eden devlet tarafından yükümlülüklere
ve gerekliliklere aykırı işlem ve eylemleri sebebiyle ‘Persona Non Grata’ ilan edilebilir.

Persona Non Grata ilanı diplomatik görevlinin diplomatik dokunulmazlığını kaldırmaz.
Yaygın olarak diplomatik görevlisi persona non grata ilan edilen devlet görevliyi
geri çağırmaktadır fakat bu yaptırımdan doğan bir zorunluluk değil, pratik uygulamanın
sonucudur.”(T24)