# Dolar mı satsak Euro mu?

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/dolar-mi-satsak-euro-mu-536yy/
- Yayımlanma: 2016-10-31T14:10:00+03:00
- Yazar: Ertuğ YAŞAR

**_Müşteriye dört yıl sonra teslim edeceğimiz bir ürün için fiyat teklifi verirken
hangi para  birimini kullanacağınıza nasıl karar verirsiniz? Ya da verebilir misiniz?_**

Uzun dönemli bir işe fiyat vereceğiz. İş **dört ile beş yıl** sürecek. Malzeme teslimatının
çoğunluğunu üçüncü ve dördüncü yıllarda yapacağız.

Eni konu _korkuyoruz_…

Yok ya; işi yapmaktan değil de “_bilmediğimiz işlerden_” darbe yemekten.

Tabi 15 Temmuz gibi bir **gerçek darbe** girişimi olursa, yurtdışı ile çalışan hiçbir
işte darbe yememek olası değil de (!!!) Biz iş boyunca oluşabilecek **malzeme ve
girdilerdeki fiyat artışlarından** korkuyoruz.

Dedik ki, alışılageldiği gibi, (her ne kadar alıcı Türk olsa da) **Euro bazında 
fiyat verelim**. Böylece girdilerdeki maliyet artışlarından kendimizi olabildiğince
koruyalım.

Tamam verelim de, ya maliyetimizin içinde yer alan **TL kalemleri çok daha hızlı
artarsa**? Öyle ya, çalışanlarımızın maaşlarını TL ödüyoruz; yılbaşında en az tüketici
fiyatları endeksi kadar; ve hatta birkaç puan daha fazla maaş ve ücret zammı yapmak
gelenek olmuş…

Ya da, son aylarda olduğunun tersine, Euro/TL ve USD/TL döviz kuru o kadar hızlı
artmazsa?

Yani TL’nin devalüasyon oranı, enflasyon oranını yakalayamazsa? Tedarikçilerimiz
bize Euro ile satış yapıyorlar ama aslında onlar da maliyetlendirmelerini TL ile
yapıyorlardır, kim bilir? Çünkü eğer Euro devalüasyonu enflasyonu yakalamazsa Euro
fiyatlarına zam yapıyorlar…

Az buz bir fiyat da değil hani söz konusu olan…

_Her neyse, aldı bizi bir dert_.

Aklıma yıllar önce üniversitede istatistik dersinde öğrendiklerim geldi. (“**_ceteris
paribus_**” işini hiç unutmadım; [https://tr.wikipedia.org/wiki/Ceteris_paribus](https://tr.wikipedia.org/wiki/Ceteris_paribus);
çakarsın her teorinin başına okkalı bir **_ceteris paribus_**, teorin yanlış çıkarsa
da “_eh, diğer durumlar değişti ama_” der geçersin, olur biter…)

İşte şimdi biz de yarın için öngörü yapacağız ama elimizde bir veri yok. O zaman
en kolayı “_yarın bugün gibi olacaktır demektir_” demişti Hocamız.

Ben de o yönteme sığındım: **Euro/TL kuru (USD/TL kuru) yarın da bugün gibi olacaktır**.

İşte size iki grafik.

Tüketici fiyatlarını, Euro devalüasyonu ve Dolar devalüasyonu ile karşılaştırıyorlar.

![e1.png](https://www.borsatek.com/d/other/e1.png "e1.png")

 

![e2.png](https://www.borsatek.com/d/other/e2.png "e2.png")

Beklentimin tersine, 2011 ile 2016 arasındaki altı yılda, TL enflasyona göre daha
hızlı devalüe olmuş. Aslında Euro/USD kuru da bu işte etkili olmuş. Çünkü enflasyon
ve Euro/TL devalüasyonu karşılaştırmasında bu iki endeksin de atbaşı gittiği görülüyor.**
Enflasyon endeksi 155** olmuş (Ocak 2011, 100 olarak kabul edilirse), **Euro endeksi
de 159** olmuş. Yıllar içinde sarmal gibi birbirine dolanmışlar.

Ama “**enflasyon – USD/TL devalüasyonu**” karşılaştırmasında doların ciddi bir öne
geçmesi var. Yine Ocak 2011’i, “100” kabul edersek, enflasyon endeksi 155; Dolar
endeksi ise 189…

Almış başını gitmiş yani!

…

Yine de biz bir sonuca varamadık. **Acaba dolar bazında mı versek fiyatı?**

Yok yok. E dolar da yapacağı kadar prim yaptı zaten canım.

Bundan sonra Euro öne geçebilir… (mi?)

Kafamız hala karışık; zaten hiçbir zaman da ceteris paribus olmayınca…

Bizim karlılık arayışımız yine şansa kalacak desenize… 

28 Ekim 2016 
