# Dolar rezerv para statüsünü kaybetmek üzere mi? JPMorgan açıkladı - Bağlantı: https://www.borsatek.com/dolar-rezerv-para-statusunu-kaybetmek-uzere-mi-jpmorgan-acikladi-109747h/ - Yayımlanma: 2024-06-20T07:50:57+03:00 - Yazar: Selim Soydan [Morgan Stanley](https://www.morganstanley.com/)‘e göre, [dolar](https://www.borsatek.com/avrupadaki-asiri-sag-krizi-hafifledi-dolar-guc-kaybetti-109705h) ın merkez bankalarının ve uluslararası ticaretin en önemli para birimi olma statüsü muhtemelen yakın zamanda kaybolmayacak. Yatırım bankası, ABD dolarının eninde sonunda dünyanın en çok tutulan ve en yaygın kullanılan para birimi olmaktan çıkarılabileceğine dair korkulara işaret etti. Bazı yorumcular, Çin yuanı ya da Japon yeni gibi rakiplerin ve hatta ortak bir BRICS para biriminin doların statüsünü bozabileceği uyarısında bulunsa da Morgan Stanley stratejistleri, doların hakimiyetinin yakın zamanda ortadan kalkmayacağını nedenleriyle açıkladı. Bankanın gelişmekte olan piyasalar için FX stratejisi başkanı James Lord, yakın tarihli bir podcast’te şunları söyledi: “Küresel hisse senedi piyasaları düşmeye başladığında ve küresel ekonomi resesyona girme eğiliminde olduğunda hangi para birimine sahip olmak istersiniz? ABD doları cinsinden pozisyon almak istersiniz, çünkü tarihsel olarak bu tür olaylara döviz kuru tepkisi bu yönde olmuştur” Şirketin ABD kamu politikaları araştırma müdürü Michael Zezas, “Sonuç olarak, hakim para birimi dolarının gerçekten bir rakibi yok” diye ekledi. Firma, doların finansal piyasalardaki en üst düzey konumunu koruyacak üç faktöre işaret etti: ### 1. Yuan, dolara meydan okuyacak kadar likit değil Stratejistler, Pekin’deki yetkililerin dünya sahnesinde dolara rakip olarak konumlandırmaya çalıştığı Çin yuanının, doların hakimiyetini gerçekten bozacak kadar likit olmadığını söyledi. Bu, kısmen Çin’in para birimi üzerinde uyguladığı ve ülkeye girip çıkabilecek nakit miktarını sınırlayan sıkı sermaye kontrollerinden kaynaklanıyor. Lord sözlerini şöyle sürdürdü: “Yakın zamanda ABD dolarına anlamlı bir şekilde meydan okuması pek olası görünmüyor. Bunu yapmak için Çin’in para birimi üzerindeki kontrolünü gevşetmesi ve sermaye hesabını açması gerektiğini düşünüyoruz. Pekin’in bunu yakın zamanda yapmak istemesi pek mümkün görünmüyor”. Tüketici talebindeki düşüş ve ülkede devam eden emlak krizi nedeniyle Çin ekonomisine ilişkin soru işaretleri de devam ediyor. Lord, “Çin ikili ticaretinin daha büyük bir kısmını ABD doları cinsinden yapma konusunda bir miktar ilerleme kaydedebilir, ancak bunun küresel para birimi hakimiyeti ölçütleri üzerindeki etkisi muhtemelen sınırlı olacaktır” ifadelerini kullandı. ### 2. ABD’nin borcuna ilişkin endişeler doları etkilemeyecek. Doların rezerv para olma statüsünü kaybedeceğini söyleyenlerin bir başka iddiası da şu: ABD’nin artan borç bakiyesine ilişkin endişeler arttıkça dolara olan güvenin azaldığını söylüyorlar. Bu yıl itibariyle hükümet rekor bir miktar olan 34 trilyon doların üzerinde borçlandı. Yine de, para biriminin uzun süredir yüksek likiditeye sahip bir güvenli liman varlığı olarak sahip olduğu itibar göz önüne alındığında, bunun ABD dolarına olan güven üzerinde çok az etkisi var. Zezas, “Endişeyi anlıyorum, ancak öngörülebilir gelecek için değişen bir şey” dedi ve ekledi: “ABD’deki seçim sonucuna bağlı olarak, masada bir miktar mali genişleme var, ancak bize göre bu korkunç değil ve Fed’in enflasyonla mücadele edemeyeceğini düşünmediğimiz sürece – ve ekonomistlerimiz kesinlikle yapabileceklerini düşünüyor– o zaman doların istikrarsız bir para birimi haline gelmesine yönelik bir kanal görmek zor.” Pandemi dönemi harcamaları ve artan borç seviyelerine rağmen enflasyon 2022’den bu yana en yüksek seviyelerinden önemli ölçüde geriledi. En son enflasyon raporuna göre Mayıs ayında tüketici fiyatları yıllık bazda sadece %3,3 artarak birkaç yıl önceki %9,1’lik zirve seviyesine geriledi. ### 3. Kripto uygulanabilir bir alternatif değil Stratejistler, bitcoin gibi kripto para birimlerinin likit olmasına rağmen, dolara gerçek bir alternatif olarak kabul edilemeyecek kadar değişken olduğunu söyledi. Morgan Stanley’in G10 FX stratejisi başkanı David Adams, “Eğer elimde ayda %10 artan bir kripto para tutuyorsam, bunu ticaret için kullanma olasılığım azalır ve bunun yerine fiyat artışından faydalanmak için cüzdanımda biriktiririm” dedi. Adams ayrıca“ Şimdi, makul insanlar kripto paraların değer kazanacağı ya da kaybedeceği konusunda hemfikir olmayabilir, ancak ben baskın bir para birimi için en iyi sonucun ikisi de olmadığını iddia ediyorum” ifadelerini kullandı. Diğer ekonomi uzmanları da doların yakın zamanda hakim konumunu kaybedeceğine ihtimal vermiyor. Daha önce Business Insider’a konuşan ekonomistler, baskın bir para biriminin“ güvenli” olarak kabul edilmesinin ardından insanların diğer para birimlerine geçmesinin zaman alacağı için, baskın bir para biriminin yerinden edilmesinin on yıllar boyunca gerçekleşen bir şey olduğunu söylemişti.