# Döviz krizi yayıncılık sektörünü de vurdu

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/doviz-krizi-yayincilik-sektorunu-de-vurdu-75561h/
- Yayımlanma: 2021-11-24T18:59:57+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Sözcü’nün [haberine](https://www.sozcu.com.tr/2021/ekonomi/doviz-krizi-yayincilik-sektorunu-vurdu-uretim-durma-noktasina-geldi-6787004/)
göre Merkez Bankası’nın faiz indirme hamlesinin ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın
bu politikayı destekleyen konuşmalarının ardından sıçrayan [döviz](https://www.borsatek.com/doviz-burolari-islem-yapamadi-75445h)
kurlarının en çok etkilediği sektörlerden biri de yayıncılık sektörü oldu. Büyük
ölçüde dışa bağımlı olan ve neredeyse tüm üretim girdileri döviz üzerinden olan 
sektörde üretim durma noktasına geldi.

Ticari faaliyetin yavaşlamasında kağıt maliyetlerindeki büyük artış ve matbaa, kağıt
tedarikçileri gibi işletmelerin peşin çalışmaya başlaması etkili oldu.

### Artışlardan doğrudan etkileniyor.

Türkiye’de 1936’dan 2005’e kadar aralıksız kâğıt üretiminin yapıldığı SEKA Kâğıt
Fabrikası’nın özelleştirilmesinden sonra, yalnızca birinci hamur kitap kağıdı üretilebiliyor.
Bu da pazarın ancak yüzde 3’üne denk geliyor. Türkiye, kâğıt ham maddesinin ara 
mamulü olan selülozda ise yüzde 100 dışa bağımlı halde. Kağıdın yanında, matba, 
mürekkep, nakliye gibi kalemler de dövizdeki artışlardan doğrudan etkileniyor.

### “Kitap üretmek çok zor” “

Konuyu sozcu.com.tr’ye değerlendiren Kırmızı Kedi Yayınevi sahibi Haluk Hepkon, 
yayıncılık sektöründeki tüm girdilerin dışa bağımlı olduğunu ve fiyat artışlarının
kurdaki yükseliş nedeniyle inanılmaz bir boyuta ulaştığını aktardı. Türkiye Yayıncılar
Birliği Başkanı Kenan Kocatürk ise sektörün peşin çalışmaya başladığını ve bazı 
işletmelerin ödemeleri [dövizle](https://www.borsatek.com/doviz-artisi-sokaklari-hareketlendirdi-75486h)
istediğini belirterek, “Bu üretim koşulları içerisinde kitap üretmek çok zor” diye
konuştu.

Konu ile ilgili sozcu.com.tr’ye bilgi veren Kocatürk, “Bizim sektörümüz vadeli çalışan
bir sektör. Matbaadan dağıtıma kadar herkes vade ile çalışıyor. Şuan herkes peşin
ödeme istiyor. Hatta onlar da ödemelerin bir kısmını dövizle istiyor. Sektör bu 
belirsizliğin ne kadar süreceğini bilmediği için var olan üretim programlarını durdurmak
zorunda kaldı” dedi.

### Birinci hamurda yüzde 60 artış var

Sektördeki maliyet artışları hakkında bilgi veren Kocatürk, “Sene başından bu yana
kitap kağıdında yüzde 35, kuşe kağıda yüzde 80, birinci hamurda yüzde 60 artış var.
Bunların üzerine kur artışını eklersek maliyetlerde neredeyse yüzde 150’lere varan
artış var. Yurtdışı telifleri de çok farklı bir noktaya gitti. Bu üretim koşulları
içerisinde kitap üretmek çok zor” dedi.

#### Fiyat güncellemelerinin de durduğunu aktaran Kocatürk, şöyle konuştu:

“İnsanlar yüzde kaç zam yapacağını bilemiyor. Fiyat gözden geçirmeleri de tamamen
durdu. Okurla bağımız güçlü olmasa ürün satmayı durdurma noktasına gideceğiz. Kitapların
ne kadar zamlanacağı meselesi henüz belli değil. Çünkü bu kurun nerede duracağı 
da belirsiz. Bir istikrar olana kadar tüm bunlar da duracak.”

Kırmızı Kedi yayınlarının sahibi Haluk Hepkon da, kapak kağıdı fiyatlarının sene
başından bu yana iki kat arttığını aktardı. Hepkon, Türkiye’ye gelen kağıt miktarında
pandemi nedeniyle bir azalma olduğunu ve kağıt üreticilerinin ambalaj kağıdı üretimine
yoğunlaştığını belirtti. Bu nedenle fiyatın arttığını belirten Hepkon, bu fiyat 
artışının üstüne dövizdeki artış da eklenince yayıncılar için inanılmaz rakamlar
ortaya çıktığını sözlerine ekledi. 

Hepkon, “Bunun okura yansımaması mümkün değil. Bir süre sonra fiyatlar iki-üç katına
çıkacak. Sonra okur kitap alamadığı için yayıncı ve kitapçılar da kitap satamayacak.
Herkes açısından bir felaket bekleniyor” dedi.

### Kriz aşılamadı

Dünkü kur krizinden sonra sonra bazı firmaların bazı satışları durdurduğunu aktaran
Hepkon, “Herkes bu krizin bir şekilde aşılmasını umuyordu ama olmadı. Yayıncılıkta
insan emeği dışındaki bütün giderler döviz üzerinden. Matbaa, matbaa mürekkebi, 
taşımada kullanılan benzin… Hepsi katlanıyor” diye konuştu.

Türkiye’de kağıt üretimi olmamasının büyük bir utanç olduğunu belirten Hepkon, “
SEKA özelleştirildiğinden bu yana kağıtta dışa bağımlıyız. Öncelikle yapılması gereken
Türkiye’de bir kağıt fabrikasının kurulması. Türkiye’deki kültür piyasasını, basını
destekleyecek kağıdı Türkiye’nin kendi üretip dışa bağımlılıktan kurtulması gerek.
Kültür piyasası dışa bağımlı olursa sonu felaket olur” dedi.

Sektörde faaliyet yürüten bazı yayınevleri ise bir süreliğine kitap basmaya ara 
verdiğini açıkladı. Ağırlıklı olarak sosyal bilimlerle ilgili kitaplar basan Heretik
Yayıncılık, sosyal medya hesabından basım faaliyetine ara verdiğini duyurdu. 

### Kâğıt maliyetlerinde olağanüstü artış

Yayınevinden yapılan açıklamada, “Kur artışı, kâğıt maliyetlerindeki olağanüstü 
artış, üretim sürecindeki bütün aşamaların peşin olarak işlemeye başlaması, kapak
kâğıdının olmaması nedenleriyle ‘Okuryazarlığın Kullanımları’ kitabımızı ve baskısı
biten kitaplarımızı yayımlayamayacağız. Okurlarımızdan özür dileriz” ifadeleri kullanıldı.

Agora Kitaplığı’nın editörü Osman Akınhay ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda,“
Basımı elzem kitaplar dışında üretimi durdurmaktan başka çare yok halihazırda. Sanırım
birçok yayınevinde durum aynıdır” dedi.
