# Elektriğe bir zam da nükleerden gelecek

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/elektrige-bir-zam-da-nukleerden-gelecek-80323h/
- Yayımlanma: 2022-02-12T08:42:30+03:00
- Yazar: Selim Soydan

[Enerji](https://www.borsatek.com/4-enerji-hissesi-icin-al-tavsiyesi-204g) fiyatları
ve kurdaki aşırı yükselişin yanı sıra dağıtım ve iletimin yanlış özelleştirilmesi
yüzünden elektriği aşırı pahalı kullanmak zorunda kalan vatandaşa şimdi de nükleerin
garanti yükü geliyor. Devlet, önümüzdeki yıldan itibaren Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nden(
NGS) 12.35 dolar/sent bedel ödeyerek elektriği zorunlu olarak pahalıya alacak. Pahalı
alınan elektrik vatandaşın zaten ödemekte zorlandığı faturasına yeni zam olarak 
yansıyacak.

Üretilen elektriğin piyasa satış fiyatı son bir yılda TL bazında yaklaşık 5 kat,
dolar bazında da 3.5 kat arttı. EPİAŞ (Enerji Piyasaları İşletme A.Ş.) verilerine
göre, [elektrik](https://www.borsatek.com/elektrik-faturalari-odemeleri-icin-flas-gelisme-80281h)
şirketleri geçen yıl şubatta ürettikleri elektriği ortalama 3.1 dolar/sentten piyasaya
satıyorlardı. Bugün ise bu fiyat 10.5 sente kadar tırmandı. Aynı şekilde devletin
aldığı elektrik de zamlanınca faturalar kabardı. Piyasaların normale dönmesiyle 
fiyatların yeniden düşmesi bekleniyor.

Ancak hükümetin pahalı elektrik alım garantileri yüzünden, fiyatlar ileride düşse
hatta bugünkü seviyelerde kalsa bile özellikle Akkuyu NGS nedeniyle ek zam baskısı
oluşacak. Hükümetin 2010 yılında Rusya ile imzaladığı anlaşma gereği Akkuyu NGS’nin
üreteceği elektriğin yüzde 50’si 15 yıl boyunca 12.35 sentten satın alınacak. Üstelik
2023 ve 2024’te devreye girecek ilk iki ünitenin yüzde 70 üretimi bu fiyattan alınacak.
Oysa aynı elektriği hidroelektrik, rüzgar, jeotermal ve güneş enerjisinden üretenlere
garanti olarak en fazla 5.1 sent ile 8.6 sent ödenecek. Akkuyu’ya sağlanan aşırı
yüksek alım garantisi sonunda faturalara gelecek yıldan itibaren küçük küçük zam
şeklinde yansımaya başlayacak.

### Akkuyu’ya sağlanan avantaj güneş ve rüzgara engel

Elektrik fiyatlarının pahalanmasında etkili olan dolar bazlı YEKDEM (Yenilenebilir
Enerji Destekleme Mekanizması) alım garantileri, 1 Temmuz 2021’den sonra devreye
girecek hidroelektrik (HES), rüzgar, jeotermal, güneş ve biyokütle santralleri için
hem TL’ye çevrildi hem de yüzde 25-67 oranlarında indirime gidildi. Geçen yıl yapılan
düzenlemeyle 7.3-13.3 sent aralığındaki alım garantisi 5.1-8.6 sente kadar düşürüldü.
Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) nükleer garantisinin de aşağı çekilmesini isterken,
nükleere sağlanan avantajın güneş ve rüzgar yatırımlarını engelleyeceği açıklamasını
yapmıştı.

### Elektrik maliyeti 5’e katlandı

Elektrik fiyatlarının halkı perişan edecek şekilde olağanüstü artmasında en çok 
hükümetin kuru yükselten faiz kararı etkili oldu. Son bir yılda örneğin dolar kuru
7.75 liradan 13.5 liraya yükselince elektriğin piyasadaki satış fiyatı da ortalamada
5 kat artarak 28.8 kuruştan 141.5 kuruşa fırladı. Üstelik bu fiyat, dövizdeki hızlı
tırmanışın henüz başlamadığı Mayıs 2016’da 8.6 kuruşa kadar gerilemişti. Dış piyasa
koşulları da kur zamlarına eklenince fahiş zam yapılan elektrik adeta lüks tüketime
dönüştü.