# Elektrikli araç satışlarını artırmanın 5 yolu

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/elektrikli-arac-satislarini-artirmanin-5-yolu-60315h/
- Yayımlanma: 2021-02-18T14:08:07+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Elektrikli araçların küresel otomotiv satışlarındaki payı henüz yüzde 5’e ulaşamadı.
Türkiye’de ise elektrikli ve hibrit araçların pazar payı yüzde 3.4’le sınırlı kaldı.
Uluslararası danışmanlık şirketi Kearney’e göre kısa menzil, yüksek fiyat ve sınırlı
seçenek, elektrikli araçların yaygınlaşmamasının önündeki en önemli engeller. Elektrikli
araçların fiyatını düşürmek için vergi avantajı şart. Reklam ve Ar-Ge desteğine 
de ihtiyaç var. Otomotiv üreticilerinin filo şirketleri ve bankalarla kuracağı işbirliklerinin
de desteklenmesi gerekiyor.

Uluslararası danışmanlık şirketi Kearney, elektrikli araçlar sektörünün durumu ve
geleceğine dair beklentileri içeren bir rapor yayınladı. Rapora göre elektrikli 
araçlar henüz otomotiv endüstrisinin küçük bir kısmını oluşturuyor. Elektrikli araçların
küresel otomotiv satışlarındaki payı henüz yüzde 5’e ulaşamadı. Türkiye’de ise elektrikli
ve hibrit araçların pazar payı yüzde 3.4’le sınırlı kaldı. Dünyanın en büyük pazarı
ABD’de elektrikli araçlar toplam otomobil üretiminin sadece yüzde 1.5’ini oluşturuyor.

Kearney uzmanlarının değerlendirmesine göre elektrikli araç satışlarının kritik 
eşiği aşabilmesi için tüketicilerin finansal ve günlük kullanım açısından bu araçları
edinmenin mantıklı olduğuna dair ikna edilmeleri şart. Bunun için öncelikle elektrikli
araçların evde ve işte kolayca şarj edilebilmeleri gerekiyor.

**Ölçek ekonomisi eksikliği**

Tüketicilerin elektrikli araç edinme konusunda tereddüt yaşamasının en önemli nedeni,
bu araçların ortalama menzilinin 450 kilometre ile sınırlı olması. Üstelik elektrikli
araçların tek şarjla kat edebileceği mesafe, soğuk havalarda daha da kısalıyor.

Kearney’in raporuna göre elektrikli araçların daha az tercih edilmesinin ikinci 
önemli nedeni ise fiyatlar. Elektrikli araçların yüksek fiyattan satılmasının arkasında
ölçek ekonomisinin oluşturulamaması yatıyor. Yüksek sayılarla üretime geçilememesinin
yol açtığı birim başına yüksek maliyet, bu araçların yüksek fiyatlarla satılmasına
yol açıyor.

**Devlet desteğine hâlâ ihtiyaç var**

Yeni gelişen endüstrilerin kritik eşiği geçebilmek için devlet desteğine ihtiyaç
duyduğu belirtilen raporda, elektrikli araçların sadece çalışanlara ve tüketicilere
fayda sağlamadığı; havayı temizlediği ve karbon salımını azalttığı için küresel 
ısınmanın yavaşlatılması ve çevrenin korunmasını da sağladığı kaydedildi.

Kearney uzmanlarına göre, elektrikli araçları tüketici açısından daha tercih edilir
kılmanın bir yolu da seçenek sayısını arttırmak. Ucuzdan pahalıya, büyükten küçüğe,
arazi için olanından şehir içi versiyonuna pek çok model seçeneğinin bulunması, 
elektrikli araçların yaygınlaşabilmesi için büyük önem taşıyor.

**Vergi teşvikleri fiyatları düşürür**

Rapora göre elektrikli araçların yaygınlaşması için devlete düşen önemli sorumluluklar
da var. Bunların başında vergi teşvikleriyle fiyatın azaltılması geliyor. Yerel 
yönetimlere ve enerji şirketlerine yönelik destekler de, Kearney uzmanlarına göre
altyapının gelişmesini sağlayacağı için önem taşıyor. Rapora göre devletlere düşen
bir başka görev, otoparklar ve trafikte bazı avantajlar sağlayarak elektrikli araçların
cazibesini artırmak.

**En fazla destek Norveç’te**

Raporda, güçlü destekler sunan ülkelerde elektrikli araçların daha hızlı yaygınlaştığına
dikkat çekildi. Dünyada elektrikli araçlara en fazla destek sağlayan ülkelerin başında
Norveç geliyor. Sağlanan vergi teşvikleri maliyet dezavantajını tümüyle ortadan 
kaldırdığı için, satılan araçların yüzde 50’den fazlası elektrikli. Ekim ayında 
Norveç’te elektrikli araçların payı yüzde 60’ı da aştı.

**Destek kesilince satışlar düşüyor**

Danimarka’da elektrikli araçlara yönelik destekler 2016’da azaltılınca fiyatlar 
anında yükseldi ve satışlar yüzde 60’dan fazla düştü. Kanada’nın Ontario eyaletinde
teşvik programı 2018’de sona erdirilince satışlar yüzde 50 geriledi. Çin’de elektrikli
araçlara yönelik destekler 2019’da yarı yarıya azaltılınca, yerli üretici BYD’nin
satışları bir önceki yıla göre yüzde 39 azaldı.

**Salgın döneminde destekler sürmeli**

Kearney uzmanlarına göre, Covid19 salgınından çıkış dönemi, teşviklerden vazgeçilerek
elektrikli araç üreticilerinin kendi ayakları üzerinde durmalarını beklemek için
pek doğru bir zaman değil. Kearney Türkiye Direktörü Onur Okutur, halihazırda sağlanan
tüm desteklere rağmen elektrikli araçların maliyetinin konvansiyonel araçlardan 
hâlâ çok yüksek olduğuna dikkat çekerek, “Buna rağmen elektrikli araçların, bireysel
alıcılar için ağırlıklı olarak tüketici hassasiyetinden, kurumsal alıcılar açısından
ise karbon nötr yaklaşımından ötürü tercih edildiğini söyleyebiliriz. Fosil yakıtlı
muadillerine göre pahalı olduğu halde bu araçları almayı tercih edenleri caydırabilecek
adımlar atmamakta fayda var” dedi.

**Devlet destekleri vergi teşvikinden ibaret değil**

Kearney raporunda, elektrikli araçlara yönelik devlet desteklerinin vergi teşviklerinden
ibaret olmadığı, farklı desteklere de ihtiyaç duyulduğu belirtildi. Bunlardan biri,
yerleşim bölgelerinde şarj altyapısının oluşturulması. Bu kapsamda, yeni yerleşim
bölgelerinde şarj altyapısının oluşturulmasının yasal bir zorunluluk haline getirilebileceği
belirtildi. Bir diğer seçenek olarak, şarj altyapısının oluşturulmasına yönelik 
düşük faizli kredilerin sağlanması. Kearney Türkiye Direktörü Onur Okutur, elektrik
dağıtım şirketlerinin çeşitli desteklerle, ücretsiz veya kar marjı konulmayan şarj
istasyonlarının inşaatı konusunda cesaretlendirilmesinin faydalı olacağını belirtti
ve başta EPDK olmak üzere kamu kurumlarının gerekli düzenlemeler için çalışmalarını
sürdürdüğünü vurguladı.

**Ar-Ge destekleri nereye yönelmeli?**

Elektrikli araçların gelişiminin önündeki en büyük engellerden biri, halihazırda
yüksek gelir gruplarına yönelik üretiliyor olması. Bunun nedeni, pil ve diğer bazı
kritik ekipmanların yüksek maliyeti. Kearney uzmanları, elektrikli araçların menzilini
artırmanın maliyet üzerinde aşağı yönlü bir etki doğurmayabileceğine dikkat çekti
ve devlet desteklerinin fiyatı azaltmaya yönelik Ar-Ge çalışmalarına yöneltilmesi
gereğini belirtti. Raporda, “Elektrikli araçlarda en maliyetli kısım pil olduğu 
için devlet destekleri özellikle bu alandaki çalışmaları hedeflemeli” denildi.

**Nadir elementlere bağımlılık**

Kearney raporunda dikkat çekilen bir başka nokta, elektrikli araçlarla alanındaki
teknolojilerin nadir bulunan elementlere ve kobalta bağımlılığı. Nadir element olarak
nitelendirilen maddelerin çoğunlukla Çin’de, kobaltın ise Orta Afrika’da çıktığı
hatırlatılan raporda, ülkeler arasındaki politik sorunların arz kesintilerine yol
açabileceği vurgulandı. Raporda, bu nedenle nadir bulunan elementlere bağımlılığı
ortadan kaldıracak Ar-Ge çalışmalarının desteklenmesinin özel bir önem taşıdığı 
kaydedildi.

**İşbirlikleri desteklenmeli**

Devletin elektrikli araçlara destek verebileceği bir başka alan, otomotiv üreticilerinin
filo şirketleri ve bankalarla işbirlikleri. Kearney uzmanlarına göre, tüketicideki
elektrikli araçlara yönelik psikolojik bariyerleri kaldırmak için devletler görev
üstlenmeli. Raporda bu kapsamda ilgili resmi makamların şarj istasyonlarının görünürlüğünü
artırması önerildi. Bir başka öneri, kamu spotları ile başlangıç maliyetleri yüksek
olsa da elektrikli araçların uzun vadede daha kârlı olduklarını vurgulamak.
