# Emeklilik fonlarıyla ilgili çok kritik likidite uyarısı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/emeklilik-fonlariyla-ilgili-cok-kritik-likidite-uyarisi-93652h/
- Yayımlanma: 2023-01-02T07:20:20+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü [faiz](https://www.borsatek.com/abdde-mortgage-faizleri-yeniden-yukselise-gecti-93598h)
oranlarındaki artış ve küresel hisse piyasalarında yaşanan düşüşün emeklilik fonları
için görünümü değiştirdiğine dikkat çekerek likidite riskleri konusunda “aşırı dikkatli”
olmaları gerektiğini söyledi. [OECD](https://www.oecd.org/)’den yapılan uyarıda 
bankalar gibi katı regülasyon kurallarına tabi olmayan emeklilik fonlarının özellikle
likit olmayan varlıklara yatırım yaparken “aşırı dikkatli” olmaları gerektiği belirtildi.

### Büyüklükleri 60 trilyon dolara dayanmış durumda

ekonomim.com’un haberine göre Thinking Ahead Institute tarafından yayınlanan bir
rapora göre 2021 yılında büyümesini sürdüren küresel emeklilik fonu varlıkları son
10 yılda neredeyse iki katına yükselerek 56,6 trilyon doları buldu. 22 emeklilik
fonu pazarının incelendiği raporda sadece 7 pazarın – Avustralya, Kanada, Japonya,
Hollanda, İsviçre, İngiltere ve ABD – bu varlıkların 52 trilyon dolardan fazlasını
bulundurduğu aktarılıyor. Bu 22 pazar dışındaki ilave emeklilik fonu pazarlarının
da 3 ila 6 trilyon dolar büyüklükte olabileceği tahmin ediliyor.

Düşük faiz oranları döneminde emeklilik fonları hükümet tahvillerinde getirilerinin
düşük olması nedeniyle altyapı projeleri ve özel sermaye gibi alternatif yatırım
kanallarına büyük paralar akıttı. Ancak Financial Times’da konuya ilişkin yer alan
analize göre bu alternatif kanallar genelde likit değil ve ihtiyaç olması durumunda
hızlı bir şekilde nakte çevrilemiyor. Son 10 yılda emeklilik fonlarının acil nakte
ihtiyaç duyduğu bir durum olmamıştı ancak ekim ayında İngiltere’nin emeklilik fonlarında
yaşanan çalkantı faiz oranlarındaki keskin artışın bu kuruluşları nasıl etkileyebildiğini
gösterdi.

OECD’nin özel emeklilik birimi OECD Financial Aff airs Division’dan 2021 itibariyle
yaklaşık 60 trilyon dolar büyüklüğe ulaşan emeklilik fonlarına OECD’den likidite
uyarısı geldi. 2021’de İngiltere emeklilik fonlarında yaşanan kriz bir uyarı niteliğinde
olarak görülüyor ve fonlara getiri için riskli ve likit olmayan varlıklara yatırım
yaparken “aşırı dikkatli” olmaları çağrısı yapılıyor. başekonomist Pablo Antolin
konuya ilişkin açıklamasında “Regülasyonların emeklilik fonlarının likit olmayan
altyapı gibi alanlara yatırım yapabilmesi gibi esneklikler için bir çağrı yapılıyor
ve bunda sorun yok, ancak aynı zamanda çok dikkatli olmalıyız çünkü likidite sorunları
yatırım stratejilerinin yönetilmesi konusu için çok önemli bir unsur” diyor.

### Küçük fonlar yeterli due dilligence yapacak yetkinlikte değil

OECD’den yapılan uyarıda birçok küçük fonun bu alternatif yatırım kaynakları konusunda
yeterli due diligence de yapamadıkları aktarılıyor. Antolin bu konuda da şu değerlendirmeyi
yapıyor: “Geniş bir yatırım ekibi olan büyük bir emeklilik fonu belirli tercihler
yapabilecek kaynağa sahip ve bu likit olmayan varlıkları iyi değerlendirebiliyor.
Ancak küçük ve orta ölçekli emeklilik fonları bunu yapamıyor ve yatırım yapmak için
finansal enstrümanlara ihtiyaçları var. Likit olmayan varlıklara ve altyapıya yatırım
yapabilecek çok fazla finansal enstrüman olmadığını görmüş bulunuyoruz”.

### Emeklilik fonları alternatifler varlıklara yatırımlarını artırmayı planlıyor

Merkez bankacılığı, ekonomik polita ve kamu yatırımları konusunda bağımsız bir forum
olan Official Monetary and Financial Instutitons Forum (OMFIF) tarafından yapılan
bir anket, toplam 3 trilyon dolardan fazla varlık yöneten kamu emeklilik fonlarının
neredeyse yarısının OECD’nin riskli olabileceği konusunda uyardığı bu alternatif
varlıklara yatırımlarını artırmayı planladığını ortaya koyuyor. Ankete göre enflasyona
karşı koruma amacıyla tercih edilen bu varlıklar arasında en fazla ilgi çeken alanlar
altyapı ve bazı gayrimenkul yatırımları. OMFIF raporunda da daha yüksek getiri için
tercih edilen bu likit olmayan pazarlara yatırım yapmalarının, emeklilik fonlarının
gelecekte stratejilerini değiştirmeleri konusunda esnekliklerini azaltan bir durum
olduğu aktarılıyor: “İngiltere’de emeklilik fonlarında yaşanan kriz kötü zamanlar
için aniden ihtiyaç olacak nakte erişebilmek için fonların likit varlıklarda da 
yatırımları olması bir gereklilik”.

### IMF de “Risk bankacılık dışına kaydı” uyarısı yapmıştı

IMF de finansal istikrar raporunda 2008 finansak krizinden bu yana bankacılık sektörünün
yapılan reformlarla güçlenmiş olsa da, küresel finansal sistemdeki risklerin emeklilik
fonlarının da yer aldığı bankacılık dışı sistemde biriktiğine vurgu yapmıştı. Avrupa’da
da bankacılık otoritesi EBA konut piyasasına ilişkin risklerinin arttığına dikkat
çekmişti.
