# Enerji maliyetleri artıyor, sanayici fiyat artışlarına tepkili

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/enerji-maliyetleri-artiyor-sanayici-fiyat-artislarina-tepkili-90740h/
- Yayımlanma: 2022-10-04T08:12:57+03:00
- Yazar: Selim Soydan

[BOTAŞ](https://www.botas.gov.tr/)’ın [enerji](https://www.borsatek.com/ingiltere-dogal-gaz-arzinda-buyuk-bir-riskle-yuz-yuze-90715h)
yoğun sektörlerde doğalgaz fiyatını günlük referans fiyata (GRF) endekslemesi, ilgili
sektörlerde keyifleri kaçırdı. Mekanizmanın sanayide ‘öngörülebilirliği ve sürdürülebilirliği’
engellediğini söyleyen sektör temsilcileri en az yüzde 37,2 olan fiyat artışı karşısında
kapasite kayıpları ve fiyat artışlarının kaçınılmaz olduğunu belirtiyor.

Dünya’nın haberine göre BOTAŞ’ın sanayicilerin tepkisine neden olan kararı 1 Ekim
itibariyle yürürlüğe girdi. Buna belli müşteri gruplarına uygulanacak satış fiyatları,
Türkiye Organize Toptan Doğalgaz Satış Piyasası’nda belirlenen günlük referans fiyata(
GRF) endekslendi. Yeni fiyatlamayı DÜNYA’ya anlatan GazDay CEO’su Mehmet Doğan, 
önceki uygulamada sanayi tüketimlerinin yüzde 60’lık dilimi için tarifenin yüzde
50 daha fazlasının ödendiğini, Ekim 2022 tarifesiyle birlikte, yüzde 60’ın üzerindeki
tüketimlerin 1-25 Eylül 2022 tarihleri arasındaki GRF ortalamasına bağlandığını,
yani 1.000 sm3/fiyatın 26.097 TL olduğunu aktardı. Bu durumun sanayi doğalgazı fiyatının
en az yüzde 5 artması anlamına geldiğini kaydeden Doğan, bunun yanında altın, alüminyum,
bakır, bor, çinko, demir/çelik, gümüş, krom, kurşun ve magnezyum üretimi ile petrol
rafinerisi ve petrokimya sektörlerinde ise tüketimlerinin tamamına günlük referans
fiyat uygulanacağını söyledi. Doğan, “Böylece ekim fiyat artışı bu sektörlerde yüzde
37,2 şeklinde gerçekleşmiş olacak” dedi.

Piyasa fiyatı iyi takip edilmeli Türkiye’nin bu kış gazı çok pahalı almak zorunda
kalacağını hatırlatan Doğan, bu nedenle sanayinin tüketimini bir miktar azaltmak
adına böyle bir karar alınmış olabileceğini kaydetti. Sanayicilerin kasım ayı fiyatını
belirlemeleri için ekim ayı GRF’yi çok iyi takip etmesi gerektiğini belirten Doğan,“
BOTAŞ tarifeyi değiştirmezse ekim ayının son 5 günü kasım fiyatı ortaya çıkmış olacak.
Ancak BOTAŞ’ın tarifeyi değiştirip değiştirmeyeceğini henüz bilmiyoruz. Yarın kaldırıyorum
da diyebilir ya da belki bütün sanayiye uygulayabilirim de diyebilir. Bekleyip göreceğiz”
diye konuştu. Öte yandan, Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) verilerine göre doğalgazda
3 Ekim günlük referans fiyat 26.100 TL olarak açıklandı.

### Yayan: Sürekli zamma dayalı yaklaşım sürdürülemez

Tüketiminin tamamı GRF’ye bağlanan sektörlerde, enerji giderlerinin daha az desteklenecek
olması keyifleri kaçırmış durumda. TOBB Demir ve Demir Dışı Metaller Sanayi Meclis
Başkanı Veysel Yayan, sanayi doğalgazına bir önceki ay yapılan yüzde 50 zammı hatırlatarak,
buna ilave olarak sektörün yüzde 50’ye yakınının yeni bir zamla karşı karşıya kaldığını
söyledi. Aynı zamanda Türkiye Çelik Üreticileri Derneği Genel Sekreteri de olan 
Yayan, söz konusu enerji fiyat artışının çelik sektörüne ‘daha fazla üretim yapmayın’
demek olduğunu dile getirirken, “Ümit ederim ki getirisi ve götürüsü iyi hesaplanmıştır.
Biz belirli sıkıntıların olduğunu biliyoruz, bunu anlıyoruz da… Sıkıntıları dengelemek
için arayış var. Ama bir taraftan bazı şeyleri yaparken diğer taraftan düzgün çalışan
sektörlerin daha da zor duruma düşmesini engelleyici bir gayret içine girmek gerekiyor.
Mümkün olduğu kadar bu konularda yapıcı bir tavır içinde olmaya gayret gösterdik
ama geldiğimiz noktada sadece zamma dayalı yaklaşımın da sürdürülemez olduğunu düşünmeye
başladık” dedi. Çelikte kapasite kullanım oranlarının yüzde 65 seviyelerine düştüğünü
aktaran Yayan, “Bu durumda çelik üretimin daha büyük zarara uğramasından endişeleniyoruz.
Biz bu zamları fiyatlara da yansıtamıyoruz, maliyet olarak da kaldıramıyoruz. Sürekli
birikimleri tüketmeye dayalı bir ekonomi politikası, birikimlerin de eridiği noktada
çok olumsuz sonuçlar doğuracaktır” uyarısında bulundu.

### Eroğlu: Enflasyona olumsuz etkisi olacak

TOBB Plastik, Kauçuk ve Kompozit Sanayi Meclis Başkanı Yavuz Eroğlu ise BOTAŞ’ın
düzenlemeye ilişkin açıklamasında kullandığı ‘öngörülebilirlik ve sürdürülebilirlik
amacına’ atıfta bulunarak, bu uygulamanın sanayiciler için öngörülebilir ve sürdürülebilir
olmadığı eleştirisini getirdi. Plastik sektörünün de yer aldığı bazı tüketici gruplarında
fiyatı önceden kestirmenin artık mümkün olmadığını söyleyen Eroğlu, enerjideki maliyet
artışının enflasyona da olumsuz etkilerinin kaçınılmaz olduğunu dile getirdi. Eroğlu,“
Enflasyon sepetine baktığımızda burada plastiğin çok önemli bir yeri var. En basitinden
sepetteki birçok üründe ambalaj maliyeti artıyor. Makarnanın bile maliyetinin yüzde
16’sı ambalajı. Siz petrokimyanın doğalgazının maliyetini artırdığınızda onlar da
bu artışı fiyatlarına yansıtacak, plastikçiler de ambalaj fiyatına… Gıdadan kıyafete
kadar enflasyon sepetindeki birçok ürüne bu maliyet artışı yansıyacak” diye konuştu.
Sanayicilerin en büyük sorununun finansmana erişim olduğunu vurgulayan Eroğlu, “
Bütün sanayicilerin finansmana erişim sorunu var. Ödeme güçlükleri yaşanıyor. Enerji
maliyetini artırınca finansman ihtiyacı daha da artacak. Finansman bulamayan adama
daha fazla finansman maliyeti yükü yükleyeceksiniz” ifadelerini kullandı.

BOTAŞ’tan bir açıklama yapıldı. Buna göre; “BOTAŞ’tan doğal gaz satın alan OSB müşterilerinin
Kademe-2 katılımcılarından altın, alüminyum, bakır, bor, çinko, demir/çelik, gümüş,
krom, kurşun ve magnezyum üretimi ile petrol rafinerisi ve petrokimya sektörlerinde
faaliyet gösterenlerin” haricindeki diğer sektörler için OSB içerisinde yer alan
Kademe-2 müşterileri fatura bedeli hesaplamalarında aylık tüketimlerinin yüzde 60’
lık kısımları, birim fiyattan (15,833334 TL/Sm3) geri kalan %40’lık kısmı ise Organize
Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası’nda (OTSP) 2022 yılı eylül ayının 1’i (dâhil) ile
25’i (dâhil) arasında oluşan Günlük Referans Fiyatların (GRF) aritmetik ortalaması
olan 26,09734 TL/ Sm3’den fatura edilecek. Ekim 2022 ayı için aylık 20.000 m3 doğalgaz
kullanacak Kademe-2 tarifesine tabii bir sanayi tesisi aylık fatura bedeli hesaplaması
şöyle olacak: 20.000 m3 X %60 = 12.000 m3 X 15,833334 TL/ m3 = 190.000,01 TL 20.000
m3 X %40 = 8.000 m3 X 26,097340 TL/ m3 = 208.778,72 TL TOPLAM 398.778,72 TL (Taşıma,
ÖTV ve KDV bedelleri dahil edilmemiştir.) Yine Ekim ayında OSB Müşterilerinin Kademe-
2 katılımcılarından altın, alüminyum, bakır, bor, çinko, demir/çelik, gümüş, krom,
kurşun ve magnezyum üretimi ile petrol rafinerisi ve petrokimya sektörlerinde faaliyet
gösteren tesislerin tüm tüketimler Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası’nda (
OTSP) 2022 yılı eylül ayının 1’i (dâhil) ile 25’i (dâhil) arasında oluşan Günlük
Referans Fiyatların (GRF) aritmetik ortalaması olan 26,09734 TL/Sm3’den fatura edilecek.
Ekim 2022 ayı için aylık 20.000 m3 doğalgaz kullanacak yukarıdaki sektörlerde faaliyet
gösterecek Kademe-2 tarifesine tabii bir sanayi tesisi aylık fatura bedeli hesaplaması
da şöyle olacak: 20.000 m3 X 26,097340 TL/ m3 = 521.946,80 TL (Taşıma, ÖTV ve KDV
bedelleri dahil edilmemiştir.)

### Yorgancılar: Sanayicilerde kafa karışıklığı yarattı

Doğalgaz kullanımı yoğun sektörlerden biri de cam sanayi… Sektörün tecrübeli isimlerinden
Yorglass CEO’su Semavi Yorgancılar, yüzde 15-20 zam beklediklerini, ancak bu haliyle
ne olduğu belli olmayan bir zamla karşılaştıklarını dile getirdi. Düzenlemenin sanayicilerde
kafa karışıklığına yol açtığını anlatan Yorgancılar, “Bu düzenlemenin maliyetlere
mutlaka etkisi olacak, bu olunca da ürün fiyatlarımızın artmaması mümkün değil. 
Özellikle cam ve seramik gibi yüksek enerji kullanılan sektörlerde bu kaçınılmaz”
dedi. Kapasitenin arz-taleple doğrudan ilgisi olduğunu belirten Yorgancılar, ancak
bu artışların cebri olarak kapasiteyi daha düşük kullanmayı sağlayacağını belirtti.
Doğan, “Doğalgazı çok kullananın cezalandırıldığı bir model gibi duruyor. Ama cam
gibi bazı sektörlerde kapasiteyi çok düşürmeniz mümkün değil, bir miktar aşağıya
çekebilirsiniz, bu da en fazla yüzde 25’tir. Ama daha üstünde kapasiteyi düşürmeniz
mümkün değil” ifadelerini kullandı.