# Enerji yatırımları 400 milyar dolar azaldı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/enerji-yatirimlari-400-milyar-dolar-azaldi-54074h/
- Yayımlanma: 2020-06-24T14:29:12+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Dr. Fatih Birol, 2020 yılında dünyadaki
enerji yatırımlarında 400 milyar dolara denk gelen yaklaşık yüzde 20’lik bir düşüş
olduğunu söyledi

Sabancı Üniversitesi İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi’nin (IICEC) düzenlediği“
Sürdürülebilir Enerji ve Yeni Gerçeklik” konulu webinar dün gerçekleşti. Sabancı
Üniversitesi Kurucu Mütevelli Heyeti Başkanı Güler Sabancı’nın açılış konuşmasını
gerçekleştirdiği webinar IICEC Araştırma Direktörü Bora Şekip Güray  tarafından 
yönetilen panelle devam etti. Panele, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Dr.
Fatih Birol ve TÜSİAD Enerji Çalışma Grubu Başkanı Kıvanç Zaimler katıldı.

Sabancı Üniversitesi Kurucu Mütevelli Heyeti Başkanı Güler Sabancı, webinarın açılışında
yaptığı konuşmada, “Değişimin hızlandığı  bu günler bizi “yeni bir gerçekliğe” taşırken,
aşina olduğumuz  salonlar yerlerini bugün birlikte olduğumuz gibi dijital platformlara
bıraktı. Dijitalleşmenin olanaklarıyla, IICEC de enerji sektörü  paydaşlarını bu
süreçte bir araya getirmeye devam ediyor. Dolayısıyla  bugünü, enerji sektöründe
yaşadığımız değişimleri ve geleceğimizi  değerlendirmek için önemli bir fırsat olarak
görüyorum” dedi.

Pandemi sürecini de değerlendiren Güler Sabancı, şunları söyledi:  “Türkiye enerji
sektörü olarak kamu ve özel sektör, hep birlikte,  enerji arz güvenliği, arz kalitesi
ve müşteri memnuniyeti, hizmetlerin  ve saha operasyonlarının güçlü bir şekilde 
sürmesi alanlarında  başarılı bir performans gösterdik  göstermeye de devam ediyoruz.

Ayrıca bu dönem bir kez daha gösterdi ki, sürdürülebilirlik  sektörümüzün ana gündem
maddesi olmaya devam edecek. Finansal  sürdürülebilirliğin güçlendirilmesi, çevresel
ve sosyal  sürdürülebilirlik odağının artırılması, daha verimli, rekabetçi ve  teknoloji
odaklı bir enerji geleceği için atacağımız adımlarda bize  yol göstermeye devam 
etmelidir. Diğer taraftan da enerji ekosisteminin  paydaşları olarak, kamu, özel
sektör ve üniversite iş birliklerimizi  daha da güçlendirmeliyiz.”

Sabancı Üniversitesi’nin kuruluşunun 20. yılını kutladığını  hatırlatan Güler Sabancı,
sözlerine şöyle devam etti: “10 yaşını  tamamlayan, Üniversitemizin Enerji ve İklim
Merkezi IICEC ise her  geçen yıl büyüyen bir etki ile güçleniyor, enerji gündeminde
öne çıkan  konulardaki raporları ve bu tür etkinlikleriyle en üst düzey  paydaşları
bir araya getirmeye devam ediyor. Üniversitemizin  merkezlerinin üstlendiği rol 
bakımından, IICEC’in konumu bize büyük  memnuniyet veriyor.

Şimdi IICEC, analitik modelleme altyapısı ve analizleri ile  yürüttüğü Türkiye Enerji
Görünümü çalışmasını, Covid sürecinin  etkilerine de ışık tutacak şekilde güncelliyor.
Türkiye’de alanında  bir ilk olacak Turkey Energy Outlook kitabı da yakında tamamlanacak.”

**Enerji talebinde 2009 yılına göre 7 kat daha hızlı düşüş yaşandı**

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Dr. Fatih Birol, panelde  yaptığı konuşmada,
Covid-19 sürecinin dünya enerji sektörüne şimdiye  kadar yaşamadığı bir şoku yaşattığına
dikkat çekerek, “2020 yılı  içinde ekonomik sorunlardan dolayı dünya enerji talebinde
çok büyük  düşüş bekliyoruz. Bu seneki düşüş, 2009 yılındaki finansal krizden  sonra
yaşanan enerji talebi düşüşünden 7 kat daha hızlı bir düşüş”  dedi.

Enerjide tüm yakıtlar ve sektörlerde önemli etkiler görüldüğünü  belirten Dr. Fatih
Birol, bu etkinin bazı yakıtlarda daha az olduğunu  ifade etti. dünya petrol talebinin
yüzde 60’ının ulaştırma sektöründen  geldiğini hatırlatan Dr. Fatih Birol, yakıtlar
içinde en fazla darbeyi  petrolün aldığını,söyledi. Dünya petrol talebinde Nisan
ayı başında  büyük bir düşüş yaşandığını ve petrol fiyatlarının ilk kez eksiyi  
gördüğünü belirten Dr. Birol, dünya petrol tarihine bu dönemin Kara Nisan olarak
geçtiğini ifade ederek sözlerini şöyle sürdürdü :

“Petrol piyasalarındaki kırılganlık dünya finans piyasalarında  çatırdama yaratacak
düzeye geldi. Bu nedenle Uluslararası Enerji Ajansı olarak G20 Enerji Bakanlarını
olağanüstü bir toplantıya davet  ettim. Toplantı sonrasında alınan kararlar ve üretimle
ilgili yapılan  düzenlemeler neticesinde petrol piyasalarında yavaş da olsa toparlanma
görüyoruz. Ekonomideki ve sanayideki çöküş ve aynı zamanda pek çok  ülkede beklendiğinden
sıcak geçen kış nedeniyle doğalgaz talebinde 2. Dünya savaşından beri yaşanan en
büyük düşüş yaşandı. Kömür talebinde  de çok büyük düşüş var. Dünya kömür talebinin
yarısı Çin’den geliyor. Çin bu salgından çok etkilendi, Hindistan da aynı şekilde.
Yenilenebilir enerji bütün kara haberlerin içinde çok az da olsa  büyüdü. Elektrik
talebi hafta arası günlerinde dahi covid öncesi tipik  bir Pazar günü eğrisinde 
döndü”

**Dünyada enerji yatırımlarında 400 milyar dolarlık düşüş var**
 

Pandemi sürecinde elektriğin ne kadar önemli olduğunun  anlaşıldığını söyleyen Dr.
Fatih Birol, sözlerini şöyle sürdürdü:
“2020 yılında dünyadaki enerji yatırımlarında
yaklaşık %20’lik bir  düşüş var, bu da 400 milyar dolarlık bir düşüş demek. Bu da
tarihte  olmamış bir şey. En büyük etkiyi petrol sektörü alıyor. Enerji  sektöründe
çok ciddi bir işten çıkarma dalgası var. Şu an itibarıyla  sadece enerji sektöründe
ilk 6 ay itibarıyla dünyada 3 milyonu aşkın  insan işini kaybetti. Önümüzdeki 6 
ay içinde buna 3.5 milyon kişinin  daha eklenmesi riski ciddi olarak önümüzde duruyor.“

Dr. Fatih Birol, bu dönemde hükümetlerin ekonomilerini yeniden  canlandırmak için
toparlanma paketleri hazırladığını belirterek, “Ekonomik toparlanma paketlerinin
güncel büyüklüğü 9 trilyon dolar  seviyesinde ve yıl sonuna kadar bu miktarın 20
trilyon dolara  ulaşacağını düşünüyoruz. Enerji verimliliği, yenilenebilir enerji
yatırımları ve elektrik şebekelerinin modernizasyonu, bu kurtarma  paketlerinde 
desteklenmesi gereken ve istihdam oluşturacak kritik  alanlar olarak öne çıkıyor”
dedi.Yenilenebilir enerjide büyümenin  hızının ekonomik toparlanma paketlerinde 
yenilenebilir enerjiye  verilecek teşviklere bağlı olduğunu, ABD’de alım garantilerinde
uzatmaya gidildiğini ve yenilenebilir enerjinin istihdam açısından da  çok önemli
olduğu belirtti.

**Sektörde konsolidasyonlar yaşanabilir**

Önümüzdeki altı aya baktığında iki önemli global belirsizlik  olarak Covid sürecinin,
ekonomide önümüzdeki dönemde toparlanmanın ne  tür bir seyir izeleyeceğinin ve Kasım
ayında ABD’de yapılacak  seçimlerin sonucunun da dünya enerji ekonomisine ve sektörüne
ciddi  etki yapacağına dikkat çeken Dr. Fatih Birol, şu değerlendirmeyi  yaptı:

“Halen dünyada yatırım yapma kapasiteleri sınırlı. Bu, arz talep  dengesine damga
vurabilir. Yatırımlar yeteri kadar olmazsa bazı  ülkelerde ciddi sorunlar çıkabilir.
Enerji sektöründe birçok şirket  ciddi anlamda işten çıkarma yapmak zorunda kalacak.
Ayrıca enerji  sektöründe konsolidasyonlar yaşanabilir. Yeterli finans kaynağı olan
bazı enerji şirketleri Covid-19 sürecinden dolayı zor durumda olan  enerji şirketlerini
yutabilir. Özellikle finansal açıdan daha güçlü  durumdaki Asya ve Orta Doğu’daki
ulusal enerji şirketlerine dikkat  çekmek isterim.”

Dr. Birol, petrolde Kara Nisan’dan beri bir toparlanma  yaşandığını, hava ulaşınında
talebin halen zayıf olduğu ancak bu  sektörün dünya toplam petrol talebinin sadece
yüzde 7’sini  oluşturduğunu belirtti. Petrol tüketicisi diğer sektörlerde normale
doğru bir geçiş olduğunu, üretici ülkelerin politikalarında bir  değişiklik olmazsa
fiyatlarda toparlanmanın sürebileceğini ancak  global belirsizliklerin bu konuda
da önem taşıdığını belirtti. İklim  değişikliğine de değinen Dr. Fatih Birol, pandemi
sürecinde  karbondioksit emisyonlarında büyük bir düşüş görüldüğünü, bu seneki  
düşüşün son 10 yıldaki emisyon artışını bir kalemde sileceğini  söyledi. Birol, “
Ama bu düşüşe sevinmiyorum. Çünkü bunun nedeni doğru  enerji politikaları, doğru
çevre politikaları değil. Ekonomilerin  çökmesi ve yüzbinlerce insanın hayata veda
etmesi. O yüzden bu düşüşü  kaydediyorum ama kutlanacak bir şey değil” diye konuştu.

**Türk enerji sektörü Covid-19 sürecinde arz güvenliğindeki  etkinliğini kanıtladı**

TÜSİAD Enerji Çalışma Grubu Başkanı Kıvanç Zaimler, panelde  yaptığı konuşmada, 
Covid-19 salgını sürecinde Türk enerji sektörünün  arz güvenliğindeki etkinliğini
kanıtladığını ve kesintisiz enerji  sağlamayı sürdürdüğüne dikkat çekti. Bu dönemde
enerji sektöründe  istihdam kaybının olmadığını söyleyen Kıvanç Zaimler, “Salgın
döneminde enerji talebinde daralma yaşandı, fakat toparlanma başladı..

Sektörde risk yönetimi ve esneklik için bu sürecin önemli bir sınav  olduğunu ve
halen devam ettiğini belirtti. Bu süreçte de sektörün daha  rekabetçi ve verimli
yönde gelişmesi için öngörülebilirlik ve  sürdürülebilirliğin önemini bir kez daha
gördük” dedi.

Zaimler salgın sürecinde iklim ve dijitalleşme konularının  sektörün genelinde daha
üst sıralarda konuşulmaya başlandığını,enerji  verimliliğinin burada da en önemli
büyüme alanı olarak ortaya  çıktığını,yenilenebilir enerji ve enerji altyapısının
sağlamlığının  ana bileşenleri olduğunun da altını çizdi. Zaimler, Türkiye’nin  
verimli büyüme odağının önemine değinerek, bu sene TÜSİAD Enerji Çalışma Grubu olarak
çalışmalarını da verimli büyüme, yenilebilir  dönüşüm, tüketici ve teknoloji odağında
şekillendirerek sektörün  gelişimine katkı sunmaya devam ettiklerini belirtti. Sermaye
yapısı  güçlü ve kurumsal şirketlerin piyasada bulunmasının önemine ve  enerjide
tüketici bilincine dikkat çeken Zaimler, enerjide tüketicinin  kamunun odağından
çıkıp enerji sektörünün odağına konumlanması  gerektiğini ifade etti. Enerjinin 
geleceği için yatırımların  gerektiğini belirten Zaimler, piyasanın öngörülebirliğinin,
sürdürülebilirliği odağa almanın, fiyatların rekabetçi ortamda  oluşmasının ve doğru
fiyat sinyallerinin yatırım kararları için de  önemine işaret etti. Kuralların yazıldığı
şekilde uygulanmasının  önemli olduğu belirten Zaimler, “Verimlilik alanında sektör
olarak  ödevlerimizi yapmaya devam etmeliyiz.” dedi. Zaimler, yenilenebilir  enerjinin
Türkiye için istihdam, rekabetçilik ve enerji sektörünün  geleceğe taşınması için
büyük fırsat olduğunu ifade ederek, YEKA  modelinin önemine ve bu alanda iyileştirme
alanlarına da dikkat çekti.
Avrupa’da iklim odaklı gelişmelerin sanayinin rekabetçiliği
için  taşıdığı önem içerisinde tartışılmaya devam ettiğini de belirtti.    Türkiye
için enerjide teknoloji ve veri alanında da büyük  fırsatlar olduğunu belirten ve
Türkiye’nin kaynaklarınının ve talep  yapısının rekabetçi avantajlar yarattığını
ifade eden Kıvanç Zaimler,  enerjide dijital çarpanı yüksek projelere odaklanılarak
değer  yaratılması gerektiğinin altını çizdi. Depolama teknolojileri,  e-mobilite
ekosistemi gibi gelişen teknolojilere de değinen Zaimler,  yeni gerçeklik içerisinde
de tüm gelişmelerin ve oyun değiştirici  teknolojilerin merkezinde ortak unsur olarak
verinin yer aldığını  vurguladı. Zaimler, teknolojik adaptasyonu iyi sağlayan, veriyi
işleyen, anlamlandırabilen ve veriden operayonel gelir ve  sürdürülebilir toplumsal
değer yaratabilen kuruluşların fark  yaratacağını belirtti.

Panel moderatörü IICEC Araştırma Direktörü Bora Şekip Güray ise  panelde, global
ve Türkiye perspektifleriyle, Covid-19 pandemisinin  enerji sektörüne etkileri, 
enerji sektöründe ekonomik kurtarma ve  sürdürülebilir kalkınma odaklı çalışmalar,
bu çerçevede istihdam  boyutu, enerji verimliliğinin özel önemi, bunun yanı sıra
yenilenebilir enerji ve enerji teknolojilerinde fırsatlar ve karbon  ayak izini 
daha politika odaklı olarak azaltmanın ve verimli büyümenin  önemine ilişkin çok
değerli tespit ve görüşler aldıklarını belirtti.
