# Enflasyon sepetinde dikkat çeken değişiklik

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/enflasyon-sepetinde-dikkat-ceken-degisiklik-79809h/
- Yayımlanma: 2022-02-03T13:23:22+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Türkiye İstatistik Kurumu ([TÜİK](https://www.borsatek.com/tuik-baskanligina-erhan-cetinkaya-atandi-79509h)),
Tüketici Fiyatları Endeksi’ni hesaplarken oluşturulan madde sepetinde ürünlerin 
ağırlıklarını güncelledi.

[Sözcü](https://www.sozcu.com.tr/2022/ekonomi/enflasyon-sepetinde-dikkat-ceken-degisiklik-6928710/)‘
nün haberine göre her yıl aralık ayında yapılan güncellemede ağırlığı artan mal 
ve hizmetleri endeks sepetine dahil eden ve ağırlığı azalan ürünleri sepetten çıkartan
TÜİK’in ocak zamlarıyla fiyatları fahiş bir şekilde artan enerji fiyatlarının, gıdanın
ve alkollü içeceklerinin ağırlıklarını düşürmesi dikkat çekti.

2022 yılı ocak ayında elektrik, doğalgaz, ÖTV gibi kalemlere yapılan büyük zamlar
tüketici fiyatlarına da yansımıştı. 1 Ocak tarihinde elektriğe yüzde 52 ile yüzde
130 arasında, doğalgaza ise yüzde 25 zam yapılmış, alkollü içkilerden alınan özel
tüketim vergisinde ise yüzde 17,07 oranında artışa gidilmişti.

Bununla birlikte Türkiye’de geçtiğimiz kasım ayında başlayan kur krizi nedeniyle
tüketici maddelerinin fiyatlarındaki artış da hızlandı. Aralık 2021’de yüzde 36’
yı gören yıllık [enflasyon](https://www.borsatek.com/euro-bolgesinde-enflasyon-rekor-kirdi-79729h)
Ocak 2022’de yüzde yüzde 48,69 olarak gerçekleşti.

### TÜİK tartışmaların göbeğinde

TÜİK aylık olarak enflasyon oranlarını açıklarken veriler kamuoyunda ve ekonomistler
arasında tartışma konusu oldu. Bu tartışmalar nedeniyle CHP Genel Başkanı Kemal 
Kılıçdaroğlu, aralık ayında dönemin TÜİK Başkanı Sait Erdal Dinçer’le görüşmek istemiş
ancak kurumun kapısından içeri alınmamıştı.

Bu gelişmelerin ardından 2021 aralık enflasyonu yüzde 36 olarak açıklanırken ocak
ayı enflasyon verileri öncesi bir başka önemli gelişme daha yaşandı. Geçtiğimiz 
hafta sonu yayınlanan kararname ile TÜİK Başkanı Sait Erdal Dinçer görevinden alındı.
Yerine Erhan Çetinkaya getirildi.

TÜİK tartışmaların odağında yer alırken her yıl düzenlenen madde sepeti ağırlıklarındaki
değişim dikkat çekti. Enflasyon sepetinde enerji harcamalarının da içerisinde yer
aldığı konut harcamalarının, gıda ve alkolsüz içecekler grubunun ve alkollü içeceklerin
ağırlıklarının düşürülmesi dikkat çekti.

Son dönemlerdeki fiyat artışlarıyla dikkat çeken kira, elektrik ve doğalgaz ücretleri
de konut alt grubunda yer alıyordu.

TÜİK’ten yapılan açıklamada endeksteki ağırlıkların hesaplanmasında Avrupa İstatistik
Kurumu’nun önerdiği hesaplamaların kullanıldığı belirtildi.

### Ağırlıkları güncellenen harcama grupları

2022 madde sepetinde gıda ve alkolsüz içecekler grubunun ağırlığı yüzde 25,94’den
yüzde 25,32’e düşerken konut harcamaları yüzde 15,36’dan yüzde 14,12’ye, alkollü
içecekler ve tütün grubunun ağırlığı yüzde 4,88’den yüzde 4,31’e, haberleşme alt
grubunun ağırlığı yüzde 4,64’ten yüzde 3,78’e düşürüldü. Sağlık harcamalarının ağırlığı
ise yüzde 3,25’ten yüzde 3,24’e düşürüldü.

Ev eşyası alt grubunun ağırlığı yüzde 8,64’den yüzde 8,85, lokanta otel grubunun
ağırlığı yüzde 5,91’den yüzde 7,11’e, giyim ve ayakkabı grubunun ağırlığı yüzde 
5,87’den yüzde 6,42’ye, ulaştırma grubunun ağırlığı yüzde 15,49’dan yüzde 16,80’
e çıkartıldı.

### Gıda ve konut harcamalarında büyük artış

2022 yılı ocak ayı için gıda ve alkolsüz içecek grubundaki yıllık fiyat artışı maliyet
artışları nedeniyle gelen zamların etkisiyle yüzde 55,61 olurken alkollü içeceklerdeki
yıllık fiyat artışı yüzde 45,3 oldu.

Konut harcamalarındaki yıllık artış ise yüzde 48,4 olarak gerçekleşti. Bu üç harcama
grubundaki yıllık fiyat artışları yıllık bazda toplam değişime etki eden artışlar
oldu.

### Enflasyon sepetinden çıkartılan maddeler

Bununla birlikte bazı maddeler enflasyon sepetinden çıkartıldı. TÜİK’in enflasyon
raporunda paylaştığı açıklama notuna göre, 2022 yılında TÜFE mal ve hizmet sepetinden
çıkan maddeler, mısırözü yağı, diğer bakliyat (kuru barbunya), kayısı, kiraz, yeşil
soğan ve kanepe oldu.

Ayrıca elektrik ücreti, sigara, otomobil (dizel), otomobil (benzinli), otoban geçiş
ücreti, şehirlerarası tren ücreti, cep telefonu görüşme ücreti, sıcak içecekler (
servis edilen), magazin ve dergi, yurtiçi bir hafta ve daha fazla süreli turlar 
ve otel ücreti maddeleri altında kapsanan madde çeşitleri değiştirildi ve madde 
çeşit ağırlıkları güncellendi.

2022 yılı için mal ve hizmet sepetine eklenen yeni bir madde olmadı.
