# F-35 teslimatı: ABD Kongresi geçici durdurma üzerinde anlaştı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/f-35-teslimati-abd-kongresi-gecici-durdurma-uzerinde-anlasti-38598h/
- Yayımlanma: 2018-07-24T09:41:32+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

ABD Kongresi’nin iki kanadı Senato ve Temsilciler Meclisi, 716 milyar dolarlık 2019
savunma harcamaları yasa tasarısının nihai hali üzerinde uzlaşma sağladı.

Üzerinde uzlaşma sağlanan tasarıda, Türkiye’ye F-35 yeni nesil savaş uçağı teslimatının
geçici olarak durdurulması da yer alıyor.

Varılan uzlaşma metnine göre, tasarının yasalaşmasından 90 gün içerisinde ABD Savunma
Bakanlığı’nın Türkiye-ABD ilişkilerinin durumuna yönelik bir raporu Kongre’ye sunması
gerekiyor.

Bu raporda, Savunma Bakanlığı’nın Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi
satın almasının askeri ilişkilere etkisi ve F-35 yeni nesil savaş uçağı programından
çıkarılmasının ABD sanayisi için yaratacağı sonuçların değerlendirilmesi bekleniyor.

ABD Savunma Bakanı Jim Mattis, geçen haftalarda Kongre’ye yazdığı mektupta F-35 
teslimatının durdurulması yönünde bir adım atılmaması gerektiğini söylemişti. 

Mattis, her ne kadar “Türkiye’nin otoriter bir yönetime doğru kaydığına ve bunun
insan hakları ile hukukun üstünlüğüne etkilerine dair Kongre’nin kaygılarını paylaşıyor
olsalar da” F-35 projesinden çıkarılmasının tedarik zincirinde sıkıntı yaratacağını
ifade etmişti.

Tasarının Temsilciler Meclisi’nde kabul edilen versiyonunda Savunma Bakanlığı’nın
raporu gelene kadar teslimatın geçici olarak durdurulması yer alırken, Senato’dan
eklenen değişiklik maddesinde ise Türkiye’nin projeden tamamen çıkarılması öngörülüyordu.

## Türkiye’nin projedeki rolü nedir?

Türkiye, dünyanın önde gelen silah üreticisi Lockheed Martin tarafından geliştirilen
Müşterek Taarruz Programı kapsamındaki beşinci nesil savaş uçağı F-35 Lightning 
II projesine 2002 yılında dahil oldu.

Türkiye, F-35 savaş uçaklarının bazı parçalarını tedarik etmesinin yanı sıra filosuna
eklemek için 116 adet uçak sipariş etti. Bu uçaklar için yapılacak toplam ödemenin
25 milyar dolar olduğu açıklandı.

F-35 projesinin web sitesinde yer alan bilgiye göre, bu projenin Türkiye’deki şirketlere
toplam katkısı yaklaşık 12 milyar dolar olarak hesaplanıyor. Projenin tedarikçileri
arasında ASELSAN, HAVELSAN, ROKETSAN, AYESAŞ, Alp Havacılık, Türk Havacılık ve Uzay
Sanayii (TUSAŞ) gibi şirketler yer alıyor. 

## Kongre’deki süreç bundan sonra nasıl işleyecek?

ABD’deki düzenlemelerde, savunma harcamalarıyla ilgili tasarının yasalaşması sürecinde
Kongre’nin iki kanadı ilk etapta kendi taslaklarını ayrı ayrı oylayıp onaylamaları
gerekiyor.

Bu aşamadan sonra Temsilciler Meclisi ve Senato’dan müzakere heyetleri bir araya
gelerek, tasarının iki farklı versiyonu üzerinde uzlaşma arıyorlar.

Bu uzlaşmanın sağlanmasının ardından üzerinde anlaşılan metin tek bir tasarı halinde
bir kez daha iki farklı kanatta oylamaya sunuluyor.

Bu oylamadan da geçtikten sonra onay için Başkan Donald Trump’a sunuluyor.

Yasa, Trump’ın imzalamasıyla birlikte yürürlüğe girmiş oluyor.

Türkiye’ye yönelik 90 günlük takvim de bu onay sürecinin tamamlanmasının ardından
başlayacak. BBC Türkçe