# Faturalar kabaracak, bu kış çok sert geçecek

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/faturalar-kabaracak-bu-kis-cok-sert-gececek-71362h/
- Yayımlanma: 2021-09-25T14:17:09+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Doğalgaz arzının ve stokların azalması ile Avrupa’da ortaya çıkan gelişmeler, enerji
ve gıda fiyatlarının artışına ilişkin endişeleri artırıyor.

Doğalgazdaki artışın elektrik gibi üretim girdilerini artırması ve bunun gübre ve
karbondioksit üretiminde ciddi bir krize sebep olması, gıda fiyatları için ciddi
bir artış endişesini de beraberinde getirdi.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’ne göre, eylülde küresel gıda fiyatları
son bir yılda yüzde 32,9 artmıştı. Halihazırda gıda fiyatlarındaki artışın enerji
maliyeti nedeniyle daha da artacak olması endişeleri daha da tetikledi.

Avrupa’nın çeşitli yerlerinde tüketiciler de enerji faturalarında ani artışla karşı
karşıya ve hükümetler de konuya çözüm bulmaya çalışıyor. 2022’de soğuk bir kışın
beklenmesi de doğalgaz arzına ilişkin endişeleri artırıyor.

## FATURALAR ZAMLANIYOR

BBC’ye göre, İspanya’da elektrik faturaları Ağustos’ta geçen yıla göre yüzde 35 
ve önceki aya göre yüzde 8 zamlandı.

Polonya’da da hükümetin fiyat artışlarını onaylayıp, faturaları yüzde 20’den fazla
artırması nedeniyle, Avrupa’daki artan gaz fiyatları Polonyalı tüketiciler tarafından
hissedildi.

Guardian’a göre ise İngiltere’nin gaz fiyatları geçen yıla göre dört katına çıkarak
komşu ülkelerdeki fiyatların çok üzerinde rekor bir seviyeye ulaştı.

## ZİNCİRLEME ETKİ GIDA FİYATLARINI ARTIRIYOR

Gaz fiyatlarının enerji maliyetlerini artırması ise zincirleme etki yaparak pek 
çok kritik sektörde krize neden oldu. Enerjideki artış nedeniyle gübre ve karbondioksit
üretiminin etkilenmesi nedeniyle gıda fiyatlarında da artış yaşanma ihtimali söz
konusu.

Doğalgaz fiyatlarından en çok etkilenen ürünlerden biri ise karbondioksit (CO2).
CO2, doğalgazın en büyük girdi maliyeti olduğu gübre imalatında yan ürün olarak 
ortaya çıkıyor.

Bu enerji artışları ise gıda endüstrisi için üretim yapan fabrikaların enerji maliyetlerini
azaltmak için daha az saat çalışmak zorunda kalmasına; gıda üretiminde yoğun olarak
kullanılan CO2’nin maliyetinin yükselmesi ise gıdaya ulaşım konusunu tehdit etmeye
devam ediyor.

CO2, nakliyesi gerçekleşen gıdaları taze tutmak ve kümes hayvanlarının kesimi için
kullanılıyor. Ayrıca gıda üretiminde önemli bir yeri olan kuru buzun yapımında  
da CO2 kullanılıyor. Buna ek olarak, nükleer reaktörleri soğutmak için de CO2 kullanılması,
doğalgazın yanında enerji maliyetlerini artıran bir başka etken.

## GÜBRE ÜRETİMİNE DEVLET DESTEĞİ

İngiltere’de önemli gübre üreticilerinden olan ABD’li CF Industries, artan maliyetler
nedeniyle üretimi durdurma kararı almıştı.

İngiltere hükümeti, zarar ettiği için gübre tesislerinde üretimi durduran şirketin
üretime tekrar başlaması için üç hafta süreyle onlarca milyon sterlin tutarında 
destek vermeyi kabul etti.

CF İngiltere’nin karbondioksit üretiminin yaklaşık yüzde 60’ını gerçekleştiriyor.

## TÜRKİYE’Yİ DE ETKİLEYECEK

Avrupa’daki artışın Türkiye’yi de etkilemesi kaçınılmaz görünüyor.

Sozcu.com.tr’nin haberine göre, GazDay Genel Müdürü Mehmet Doğan, bu kış aylarında
doğalgaz ve elektriğe çok yüksek zamların gelmesinin kaçınılmaz olduğunu, aksi takdirde
BOTAŞ’ın çok ağır zarara gireceğini söylemişti.

Uzmanlar ekim ayından itibaren tarifelerde yüksek oranlı zamlar bekliyor. Zammın
tek sefer yerine aylara dağıtılması muhtemel görülüyor.

Öte yandan, Türkiye’deki enerji üretim ve dağıtım sektöründen dört kaynağın Reuters’e
verdiği bilgiye göre, gelecek ay başında doğalgaz fiyatlarına ortalama yüzde 15,
elektriğe ise yüzde 8-15 oranlarında zam yapılması bekleniyor.