# Fed’den yapay zekaya ilişkin üç senaryo

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/fedden-yapay-zekaya-iliskin-uc-senaryo/
- Yayımlanma: 2026-11-16T22:16:21+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

ABD Merkez Bankası ([Fed](https://federalreserve.gov)) Başkanı [Kevin Warsh](https://www.borsatek.com/kevin-warsh-fed-baskanligi-gorevine-basladi/),
yapay zeka teknolojisinin yeni fikirlerin üretilmesini hızlandırarak ekonomik büyümeyi
uzun vadeli ortalamasının üzerine taşıyabileceğini açıkladı. San Francisco Fed’in
ev sahipliğinde düzenlenen verimlilik ve istihdam konferansında konuşan Warsh, ekonomik
kazanımların geniş kesimlere yayıldığı iyimser bir tablonun yanı sıra, güçlü büyümeye
rağmen işsizliğin arttığı veya yatırımların beklentileri karşılamamasıyla ekonominin
yavaşladığı senaryoları da değerlendirdi.

Konuşmasında yapay zeka gelişimini ekonomi ve toplum açısından özel ilgi gerektiren
yeni bir güç olarak nitelendiren Warsh, birkaç yıl önce insanların ceplerinde taşıdıkları
cihazlarla neredeyse her konuda üst düzey bir zekaya anında erişebilmesinin uzak
bir ihtimal gibi göründüğünü hatırlattı. Her türlü soruya yanıt bulmanın marjinal
maliyetinin hızla düştüğünü belirten Fed Başkanı, finans piyasalarının da söz konusu
teknolojik dönüşümü anlamaya çalıştığını kaydetti.

![Fed](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/05/Kevin-Warsh-Fed-1024x683.
jpg)

## Yapay zeka yeni fikirlerin üretilmesini hızlandırabilir

En iyi fikirleri ortaya çıkaran toplumların genellikle en yüksek refah düzeyine 
ulaştığını ifade eden Warsh, söz konusu dinamiğin ekonomi politikası açısından büyük
önem taşıdığını vurguladı. Bir fikri keşfetmenin başlangıçta maliyetli olabileceğini
ancak o fikri kullanmanın ek maliyet getirmediğini açıklayan Warsh, bir kişinin 
bir fikirden yararlanmasının başkalarının aynı fikirden yararlanma imkanını azaltmadığını
ve kullanıcı sayısı arttıkça fikrin değerinin de yükseldiğini belirtti.

Bazı hesaplamalara göre araştırma çabalarının 1930’lardan bu yana 20 kattan fazla
arttığını kaydeden Warsh, verimlilik artışının ise tarihsel olarak dalgalı seyrettiğini
söyledi. Son çeyreklerdeki görece güçlü seyrin daha yüksek ve kalıcı bir büyüme 
eğilimine geçildiğini göstermek için henüz yeterli olmadığını vurgulayan Fed Başkanı,
uzun vadeli büyümenin fikir üreten ve bunları hayata geçiren insanların sayısındaki
artış hızına bağlı olduğuna dikkat çekti.

Konferanstaki değerlendirmesinde 1930’larda ortaya atılan durgunluk tartışmalarına
değinen Warsh, şu ifadeleri kullandı:

“Çığır açan fikirler üretmenin giderek zorlaşması ve nüfus artışındaki yavaşlama
bir araya geldiğinde, ekonomi alanındaki birçok uzmanın neden özellikle küresel 
finans krizinin ardından 1930’larda ortaya atılan seküler durgunluk tartışmasına
geri döndüğünü anlayabiliyoruz.

Dolayısıyla hepimizin yanıtlaması gereken ve bugün çalışma arkadaşlarımızla ele 
almak istediğim soru şu: Yapay zeka bu tabloyu köklü biçimde değiştirebilir mi? 
Bunun mümkün olduğuna işaret eden bazı göstergeler kesinlikle var.

![Federal Rezerv](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/08/fed_detailed_gorunum_us_federal_rezerv_system_seal_doviz_yellow_dijital-
2-1024x576.jpg)

İçten yanmalı motor, elektrik veya transistör gibi genel amaçlı teknolojiler, onlarca
yıl boyunca devam eden yeniliklerin önünü açtı. Dolayısıyla bunların önemini küçümsemek
istemiyorum. Ancak söz konusu teknolojiler, yeni fikirlerin üretilmesini doğrudan
otomatikleştirmedi.”

Teknolojik dönüşümü önceki buluşlardan ayıran temel özelliğin, yeni fikirlerin üretilmesini
doğrudan ve belirgin biçimde hızlandırma potansiyeli olduğunu kaydeden Warsh, fikir
üretiminin yaygınlaşması halinde ekonomik büyümenin uzun vadeli ortalamasının üzerinde
kalabileceğini açıkladı. İnsan bilgisini bir araya getirebilen sistemlerin insanların
muhakeme yeteneğinin, ahlaki değerlerinin, onurunun veya sorumluluğunun yerini alamayacağını
vurgulayan Başkan, tasarlama ve karar verme sorumluluğunun insanlarda kalması gerektiğini
belirtti. Kötü niyetli aktörler de dahil olmak üzere herkese yeni imkanlar sunan
yapay zeka nedeniyle, kritik altyapıların ve olası kırılganlıkların üzerinde titizlikle
durduklarını ifade etti.

## Üç senaryoda büyüme ve istihdam farklı seyrediyor

Fed’in teknolojik gelişmelerin ekonomi üzerindeki olası etkilerine ilişkin farklı
ihtimallere hazırlıklı olması gerektiğini vurgulayan Warsh, Yönetim Kurulu çalışanlarının
önümüzdeki birkaç yılda karşılaşılabilecek çeşitli ekonomik olasılıkları değerlendirmeye
başladığını açıkladı.

Warsh’ın aktardığı ilk senaryoda verimlilik artıyor ve elde edilen ekonomik kazanımlar
çalışanlarla sermaye sahipleri arasında geniş ölçüde paylaşılıyor. İyimser olarak
nitelendirilen bu tabloda reel gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) uzun vadeli ortalamasının
üzerinde kalıcı bir büyüme gösterirken, ABD ekonomisi tam istihdama yakın seyrediyor.

İkinci senaryoda teknolojik verimlilik sayesinde büyüme yine uzun vadeli ortalamasının
üzerine çıkıyor. Ancak otomasyonun bazı iş kollarında çalışanların yerini alması
ve işgücü piyasasının yaygın dönüşüme uyum sağlamakta zorlanması, işsizlik oranını
tam istihdamla uyumlu seviyenin üzerine taşıyabiliyor.

![Yapay Zeka](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/01/yapay-zeka-
1024x567.jpg)

Üçüncü senaryoda ise büyük sermaye yatırımlarına rağmen beklenen teknolojik performans
karşılanamıyor. Beklenen getirilerin düşmesiyle hisse senedi değerlemeleri önceki
yükselişin ardından gerileyebiliyor. Söz konusu gelişmelerin ekonomiyi yavaşlatabileceğini
ve işsizliği daha belirgin biçimde artırabileceğini belirten Warsh, ekonominin zamanla
toparlanmasına rağmen hedeflenen verimlilik kazanımlarının gerçekleşmeyeceği uyarısında
bulundu.

## Piyasalar ve ABD ekonomisi için uzun vadeli görünüm

Küresel finans piyasaları ve para politikası yapıcıları açısından büyük önem taşıyan
bu değerlendirmeler, ABD ekonomisinin önümüzdeki yıllardaki büyüme ve istihdam dengesinin
teknolojik dönüşümün hızına ve işgücü piyasasının uyum kapasitesine bağlı olacağını
gösteriyor. Piyasa aktörleri, özellikle yüksek sermaye yatırımlarının şirket karlılıklarına
ve hisse senedi değerlemelerine yansımasını yakından izlemeyi sürdürüyor.

Ulaşmak istedikleri ekonomik görünüme ilişkin daha önce yayımlanan bir makaledeki
hedefleri hatırlatan Warsh, önümüzdeki zorlukların aşılması halinde ABD’yi güçlü
ve kalıcı ekonomik büyümenin, bol ekonomik fırsatların ve canlı toplumların bulunduğu
bir dönemin beklediğini belirtti. Fed Başkanı, gelecek nesillerin insan ömrünü uzatacak
ve toplumsal gelişimi destekleyecek teknolojik ilerlemeler sağlayabilen dinamik 
bir ekonomi devralmasının temel amaçları olduğunu vurguladı.
