# Filo şirketleri kredilerde ‘yatırım’ istisnası bekliyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/filo-sirketleri-kredilerde-yatirim-istisnasi-bekliyor-90689h/
- Yayımlanma: 2022-10-03T06:56:21+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Son yıllarda üst üste daralma yaşayan araç kiralama sektöründe, artan müşteri talebi
doğrultusunda filoya yatırım iştahı arttı. Tedarik krizindeki gevşeme ve [perakende](https://www.borsatek.com/abdde-perakende-satislar-yuzde-0-3-yukseldi-90017h)
satışlarındaki daralmanın etkisiyle, araç bulunurluk sorununu kısmen aşan kiralamacılar,
bu kez de finansmana takıldı. Krediye erişimde büyük zorluk yaşayan şirketler, binek
araç alımını ‘yatırım kredileri’ kapsamı dışında tutan Merkez Bankası’nın, kiralama
şirketlerine bu konuda istisna tanımasını istiyor.

### TOKKDER ve İTO harekete geçti

Dünya’nın haberine göre [Merkez Bankası](https://www.tcmb.gov.tr/), geçtiğimiz haftalarda
bankalara gönderdiği talimat yazısında, işletmelerin faturaya bağlı yatırım harcamalarının
karşılanması amacıyla, Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında en az iki yıl kullandırılan
yatırım kredilerinin içeriğini belirledi. İlgili yazıda; “Arsa, bina vb. gayrimenkul
edinimi, finansal yatırımlar ile binek araç alımı için kullandırılan krediler, yatırım
kredisi kabul edilemez. Ağır ticari araç kredileri, yatırım kredisi olarak değerlendirilir”
ifadesi yer aldı. Binek araçların yatırım kredisi kapsamına alınmaması, asıl iştigal
alanı araç kiralama olan işletmelerde büyük hayal kırıklığı yarattı. Bu işletmeler
için binek otomobillerin bir yatırım aracı olması nedeniyle ilgili maddede araç 
kiralama şirketlerine istisna tanınması isteniyor. TOKKDER ve İTO, konuyu ilgili
bakanlıklara iletti.

### “Bankalar da şaşkın”

DÜNYA’ya konuşan Tüm Oto Kiralama Kuruluşları Derneği (TOKKDER) yetkilileri, bu 
konudaki taleplerini ilgili kamu yetkililerine ilettiklerini ancak henüz olumlu 
bir sonuç alamadıklarını vurguladı. Sektör temsilcileri, filo kiralama şirketleri
için yatırım dönemi olduğunun altını çizerek, bu konudaki desteğin aciliyet kazandığına
vurgu yaptı. İTO Taşıt Kiralama Meslek Komitesi Başkanı ve Meclis Üyesi İlhan Yılmaz,“
Asıl iştigal alanı oto kiralama olan sektörün araç alımının yatırım statüsünden 
çıkarılmaması gerekiyor. Bankalar da şaşkın, sektör de. Bu gelişme filo kiralama
sektörünün gelişimine dinamit koydu. Aslında birçok bürokrat bu konuda bize hak 
veriyor ancak konu çözüme kavuşturulamıyor” dedi.

### Neden ayrıcalık istiyorlar?

Peki, araç kiralama sektörü bu kapsama neden alınmadı? DÜNYA’ya konuşan bir araç
kiralama şirketi yöneticisi, konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı: “Kanun koyucu, 
faizleri indirip krediyi ucuzlatmak istiyor. Tabii ki, gerçek hayatta enflasyon 
inmeden tek başına bu maalesef mümkün değil. Diğer bir motivasyon unsurları da bazen
zorla ucuzlatılan bu kredilerin ağırlıklı ihracatçı sektörlere kullandırılarak kurun
baskılamaya çalışılması. Araç alımının yarıdan fazlası ithal olduğu için oradaki
talebi de kısmaya çalışıyorlar. İştigal konusu otomobil ya da kiralama olmayan firmalarda
araç alımını bir yatırım aracı ve döviz pozisyonunda hedge gibi değerlendirmeye 
başladığı için, zorunlu karşılıkları yükselterek bunun da önüne geçmeye çalışıyorlar.
İştigal konusu otomotiv, mobilite gibi işletmelerin doğal olarak bu kapsamdan çıkarılması
gerekiyor. Kiralama ve mobilite firmaları da bu kapsama alındığı ve istisna yapılmadığı
için şirketler araç kiralayamıyor ve kendi sermayelerini kullanarak araç almak zorunda
kalıyorlar bu da nakitlerini azalttıkları için yatırım yapma iştahlarını daha da
azaltıyor.”

### “48 ay kiralama sınırı kaldırılsın”

Araç kiralama sözleşmelerinde, işletmeler en fazla 48 ay süreyle araç kiralaması
yapabiliyor. Özellikle tedarik krizinin yaşandığı pandemi döneminde sözleşmelerde
müşterilerin 48 kiralama tercihinde büyük artış olmuştu. Ancak sektör temsilcileri,
sözleşmelerdeki bu 48 ay sınırlamasının kaldırılmasını talep ediyor. Yetkililer,
48 ay sınırlamasının kaldırılmasının, filo şirketlerinin yeni araç alma ihtiyacını
önemli oranda azaltacağını belirtiyor. Bu durumun ithalatın azaltılmasına da katkı
sağlayacağı vurgulanıyor. Diğer yandan, şirketlerin mevcut araçlarını kullanmaya
devam ederek, bu dönemde nakitlerini kendi işlerinde kullanabileceklerine vurgu 
yapılıyor.

### Otomotivcinin de umudu filoda

DÜNYA’ya konuşan otomotiv marka temsilcileri, filo kiralama sektöründeki müşterilerinin
araç talebinin arttığını, ancak firmaların krediye erişimde büyük zorluk yaşadığının
duyumunu aldıklarını belirtti. Filo satışları, daralan otomotiv pazarı için büyük
önem taşıyor. Tedarik krizinin yanı sıra artan araç fiyatları ve krediye erişim 
zorlukları nedeniyle otomobil ve hafif ticari araç pazarında daralma hızlandı. Ağustos
ayında otomobil ve hafif ticari araç satışları yüzde 17,3, otomobil pazarı yüzde
21,3 daraldı. Böylece, Türkiye otomobil ve hafif ticari araç toplam pazarı, 2022
ocak-ağustos döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 8,5 daralarak 458
bin 446 adet olarak gerçekleşti. Toplam otomotiv satışlarının yüzde 40’ı son çeyrekte
yapılıyor. Filo şirketlerinin araç yenileme dönemi son çeyrek. Dolayısıyla perakende
satışlarında büyük kayıp yaşayan otomotivcilerin de umudu filo müşterilerine yapılacak
satışlarda.

### “Kısa dönem kiralama talebi 9 ayda %28 arttı”

Pandeminin etkisinin azalmasıyla Türkiye’yi ziyaret eden turist sayısının bu yılın
ilk 8 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 128 artması, özellikle kısa dönem
araç kiralama talebini de artırdı. Sektör kış sezonundan da umutlu. Bu firmalardan
biri olan Garenta & ikinciyeni.com Genel Müdürü Şafak Savcı, 2021’in araç kiralama
sektörü için normalleşmenin başladığı bir yıl olduğunu ifade ederek, talepteki artışa
yönelik şu açıklamayı yaptı: “Garenta’daki verilerimize baktığımızda yılın ilk dokuz
aylık döneminde kısa dönem kiralamaya olan talep bir önceki yılın aynı dönemine 
göre yüzde 28 arttı. Haziran, temmuz ve ağustos aylarında gerçekleşen talep ise 
geçen yılın aynı aylarına göre neredeyse yüzde 10 artış gösterdi. Kiralama gün sayısında
da yukarı yönlü bir ivme var. Bu yılın ilk dokuz aylık döneminde gerçekleşen kiralama
gün sayısı geçen yılın aynı dönemine göre neredeyse yüzde 50 arttı. Zor geçen iki
yılın ardından talebin artması memnuniyet verici. Yılın son çeyreğinde sonbahar 
ve kış turizmiyle birlikte pandemi öncesi dönemi yakalayacağımızı düşünüyorum.”
