# Fitch’den faktoring sektörü için büyüme uyarısı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/fitchden-faktoring-sektoru-icin-buyume-uyarisi-93960h/
- Yayımlanma: 2023-01-11T07:37:34+03:00
- Yazar: Selim Soydan

[Fitch Ratings](https://www.fitchratings.com/), Türk faktoring sektörünün, şirketlerin
kaynaklarını devlet tahvillerine bağlayan ve [faiz](https://www.borsatek.com/dalyfed-subatta-faiz-oranlari-25-veya-50-baz-puan-artabilir-93926h)
oranlarını düşürmeyi teşvik eden yeni düzenleme nedeniyle 2023’te daha yavaş büyüme
ve kâr marjları üzerinde baskı ile karşı karşıya kalacağını söyledi. Fitch, 2022’
de “sürdürülemez” olarak gördüğü büyümenin ardından bu durumun büyüme ve kârlarda
yavaşlamayı artıracağını kaydetti.

Yeni kuralların kredi etkisinin genel olarak kısmen olumsuz olması muhtemel görülürken
kârlılık üzerindeki olumsuz etkinin, sürdürülemez derecede hızlı büyümedeki ılımlılıkla
kısmen dengeleneceği değerlendiriliyor. Fitch Ratings, faiz oranlarını düşürmek 
için daha kaliteli müşterilere geçiş ve daha yüksek getirili alacaklar için gerekli
olan devlet tahvillerine daha yüksek bir tahsisat kaynaklı olarak aktif kalitesinde
hafif bir iyileşme beklediklerini belirtti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından 31 Aralık 2022 tarihinde açıklanan 
yeni düzenleme, faktoring şirketlerinin alacakları üzerindeki faiz oranının belirli
bir eşiği aşması durumunda faktoring alacakları karşılığında devlet iç borçlanma
senetlerini karşılık olarak tutmalarını zorunlu kılıyor.

Kurallar, faktoring büyümesini sınırlamayı ve faktoring şirketlerini alacaklara 
uygulanan faiz oranları ile politika faiz oranları arasındaki farkı kapatmaya teşvik
etmeyi amaçlıyor. Raporda 2022 Eylül ayında bankacılık sektörü için de benzer kurallar
getirildiği ve sektörün büyümesi ve kârlılığı üzerindeki etkinin ölçeğinin, henüz
açıklanmayan ayrıntılı uygulama talimatlarına bağlı olacağı ifade edildi.

Fitch, faiz oranı eşiği ve rezerv gerekliliklerinin henüz kamuya açıklanmadığını,
ancak bazı şirketlerin faiz oranının Merkez Bankası’nın referansının 2,7 katını 
aşması durumunda riskin yüzde 90’ına eşdeğer bir rezerv ayırmak zorunda kalabileceklerini
söylediğine dikkat çekti. Yüzde 10,3’lük mevcut referans oranında bu, yaklaşık yüzde
28’lik bir eşik faiz oranı anlamına geliyor.

Kredi derecelendirme kuruluşu, ortak rezerv gereklilikleri göz önüne alındığında,
şirketlerin bu seviyedeki bir eşiği aşmasının ekonomik olarak imkansız olacağına
inanıyor. Fitch’e göre halihazırda yaklaşık yüzde 8,5 getiri sağlayan uzun vadeli
Türk lirası cinsinden devlet tahvillerinde riskin yüzde 90’ını ayırmanın, işlemlerdeki
efektif getiriyi en az üçte bir oranında azaltacak ve yasaklayıcı olacak. Buna göre
şirketler ya faktoring oranını eşik içinde tutacak ya da borç vermekten kaçınmak
durumunda kalacak. Öte yandan kurum, KOBİ’ler, tercih edilen sektörler ve ihracata
yönelik finansman gibi bazı işlemlerin zorunlu karşılıktan muaf tutulabileceğini
de ekledi.

Zorunlu karşılıkların kısıtlı varlıklarla ilgili olduğuna dikkat çeken Fitch Ratings,
düzenlemenin likidite profillerini önemli ölçüde etkilememesi gerektiğini ve finansman
gereksinimleri üzerindeki etkinin, daha yavaş büyüme ve daha yüksek rezerv gereksinimlerinin
birleşik etkisine bağlı olacağının altını çizdi.

Raporda Türk faktoring sektörünün, çok yüksek enflasyon ve kredi talebini yansıtan,
2022’nin ilk dokuz ayındaki hızlı alacak büyümesi (yıllıklaştırılmış yüzde 54) ve
güçlü bir nominal kârlılık (ortalama aktiflerin yıllık ortalama getirisi: yüzde 
5,5) yaşadığı belirtildi. Yönetmelik duyurulmadan önce Fitch, sektör büyümesinin
2023’te yaklaşık yüzde 25’e düşeceğini öngördüğünü ancak düzenleme sonrası büyümenin
bundan önemli ölçüde daha düşük olmasını beklediğini vurguladı.