# Fon krizinde asıl mesele para değil, güven - Bağlantı: https://www.borsatek.com/fon-krizinde-asil-mesele-para-degil-guven/ - Yayımlanma: 2026-09-28T15:27:15+03:00 - Yazar: Zeliha SARAÇ Türkiye’de fon piyasasında yaşanan kriz artık yalnızca belirli yatırımcıların parasına ne zaman kavuşacağı meselesi olmaktan çıktı. Çünkü ortada yüz binlerce yatırımcıyı ilgilendiren, sermaye piyasasının işleyişine ve güven duygusuna doğrudan dokunan çok daha büyük bir sorun var. Sermaye Piyasası Kurulu’nun tasfiye kararı verdiği 131 fonda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor. Üstelik tartışılan büyüklük milyarlarca lirayla ifade ediliyor. Şimdi ise çözüm arayışında 1 milyon liranın altında hesabı bulunan yatırımcılara öncelik verilmesi gündemde. İlk bakışta bu yaklaşım anlaşılır görünüyor. Küçük yatırımcının parasına daha hızlı ulaşması, özellikle tasarruflarının önemli bölümünü fonlarda değerlendiren bireysel yatırımcı açısından ciddi bir rahatlama sağlayabilir. Fakat burada kritik bir ayrıntı var: Bir yatırımcının küçük olması, yaşanan sorunun da küçük olduğu anlamına gelmiyor. Asıl soru şu: Bu paralar neden bugün tasfiye edilmeye çalışılıyor? Fon yatırımcısına yıllardır anlatılan temel hikâye oldukça basitti. Profesyonel bir portföy yönetimi, farklı varlıklara dağıtılmış birikim ve mevzuatla çevrelenmiş bir sistem… Yatırımcı da parasını profesyonellere teslim ediyor ve karşılığında şeffaflık ile likidite bekliyor. Oysa son haftalarda yaşananlar, bu zincirin bazı halkalarının ne kadar kırılgan olabileceğini ortaya çıkardı. SPK, ağustos ayında yatırım fonlarına ilişkin rehberde kapsamlı değişikliklere gitmiş ve özellikle düşük fiili dolaşıma sahip hisselerdeki olağandışı fiyat hareketleri ile bazı fonların yapısal risklerine dikkat çekmişti. Kurulun 18 Eylül tarihli açıklamasında da bu düzenlemelerin arkasında 2025’in son çeyreğinden itibaren gözlemlenen sorunların bulunduğu açıkça anlatıldı. Bu nedenle bugünkü krizi yalnızca 17 Eylül’de başlayan bir piyasa olayı olarak görmek eksik kalır. Çünkü piyasalarda bazen görünen sorun, asıl sorunun kendisi değildir. Borsada likiditesi sınırlı hisselerde yoğunlaşan pozisyonlar, fonların yatırımcıdan gelen nakit taleplerini karşılamak için daha likit varlıklarını satmak zorunda kalması ve satışların başka satışları tetiklemesi, finansal piyasalarda çok iyi bilinen bir mekanizmadır. Burada yatırımcı psikolojisi de devreye giriyor. Bir fonun günlük olarak değer kazanması yatırımcıya güven verir. Ancak yatırımcı parasını çekmek istediğinde o değerin ne kadar hızlı nakde dönüşebildiği, getirinin kendisinden bile daha önemli hale gelir. Çünkü ekranda görünen değer ile piyasada gerçekten realize edilebilecek değer aynı şey değildir. Fon krizinin en önemli derslerinden biri belki de tam burada yatıyor. **Getiri kadar likiditeyi de satın alıyoruz.** Yüksek getiri beklentisi yatırımcıyı fonlara çekebilir. Fakat yatırımcı için asıl sınav, piyasa stres altına girdiğinde başlar. Her şey yükselirken portföyün nasıl yönetildiğini anlamak kolaydır. Önemli olan, herkes aynı anda parasını istediğinde sistemin ne kadar dayanıklı olduğudur. Şimdi önümüzde tasfiye süreci var. SPK, 21 Eylül’de tasfiye süresindeki üç aylık süreyi altı aya çıkardı. Kurul bunun gerekçesini, fon portföylerinin ve piyasa koşullarının dikkate alınarak varlıkların mümkün olduğunca uygun koşullarda satılmasına imkân sağlamak olarak açıkladı. Bugün yapılan yeni açıklamada ise tasfiye kapsamındaki fonlarda 17 Eylül’de TEFAS üzerinden verilip iptal edilen bazı talimatların tasfiye bakiyesinden, yatırımcının fondaki payı oranında karşılanacağı belirtildi. Dolayısıyla önümüzde yalnızca “para ne zaman ödenecek?” sorusu yok. Daha önemli soru, **hangi varlık hangi değ****erden sat****ılacak ve ortaya çıkacak tasfiye bakiyesi yatırımcıya nasıl aktarılacak?** Çünkü panik dönemlerinde hızlı satış ile doğru fiyat arasında ciddi bir denge problemi vardır. Varlıkları aceleyle elden çıkarmak yatırımcı zararını artırabilir; süreci gereğinden fazla uzatmak ise belirsizliği büyütebilir. 1 milyon lira sınırı tartışmasının da bu nedenle yalnızca sosyal bir boyutu yok. Aynı zamanda hukuki ve piyasa açısından da dikkatle tasarlanması gerekiyor. Küçük yatırımcıya öncelik verilmesi, likiditesi daha yüksek fonların önce çözülmesi gibi seçenekler gündeme gelirken yatırımcılar açısından en önemli beklenti, yöntemin açık, öngörülebilir ve herkes için anlaşılabilir olması. Çünkü bugün fon yatırımcısının kaybettiği şey yalnızca para değil. Güven de kaybedildi. Ve finansal piyasalarda güvenin yeniden kazanılması, bir hesabın bakiyesinin yerine konulmasından daha uzun sürebilir. Buradan sonra düzenleyici kurumların işi yalnızca zararın tasfiyesi olmayacak. Hangi fonun hangi varlıkta ne kadar yoğunlaşabileceği, likidite yönetiminin nasıl yapılacağı, ilişkili taraf işlemlerinin nasıl denetleneceği, fon değerlerinin ne kadar gerçekçi olduğu ve yatırımcının hangi bilgiyi hangi sıklıkta görebileceği gibi soruların tamamı yeniden masaya gelmek zorunda. Çünkü yatırımcı bir fona para yatırdığında yalnızca getiri satın almıyor. Aynı zamanda sistemin kurallarına güveniyor. Fon krizinin Türkiye sermaye piyasalarına bırakacağı en önemli miras da burada belirlenecek. Mesele 1 milyon liranın altındaki yatırımcının parasını önce alması ya da almaması değil. Mesele, yarın bir yatırımcı parasını bir fona koyduğunda, ihtiyaç duyduğu anda o paranın gerçekten orada olduğuna inanıp inanamayacağı. Sermaye piyasasının gerçek sermayesi de zaten budur: **güven.**