# Fon krizinin gölgesinde, kritik ilk uluslararası değerlendirmeden ne çıkacak - Bağlantı: https://www.borsatek.com/fon-krizinin-golgesinde-kritik-ilk-uluslararasi-degerlendirme/ - Yayımlanma: 2026-10-05T15:23:19+03:00 - Yazar: Kenan SÖZBİR **Yabancı yatırımcının Türkiye piyasalarına bakışını şekillendirecek kritik gün geldi çattı: Ağustos ayında yaşanan ‘endeks güncelleme ertelemesi’ şokunun ardından, SPK ve MKK’nın fon krizinden hemen önce ve sonra aldığı bazı karar ile yaptığı değişiklikler 6 Ekim’de (yarın) FTSE’nin küresel vitrininde sınav verecek.** Uluslararası endeks sağlayıcısı FTSE Russell, küresel hisse senedi piyasaları için merakla beklenen yıllık ülke sınıflandırma (Country Classification) değerlendirmesini 6 Ekim Salı günü ABD piyasaları kapandıktan sonra açıklayacak. Halihazırda “İleri Gelişmekte Olan Piyasa” (Advanced Emerging) statüsünde yer alan Türkiye için bu yılki rapor, her zamankinden çok daha kritik bir anlam taşıyor. Doğrudan etkisinin 100 milyar doları bulması beklenen fon krizi ve yaz aylarında Borsa İstanbul’daki fiili dolaşım hesaplamalarına yönelik yaşanan metodoloji krizinin ardından, atılan adımların küresel yatırımcı nezdinde nasıl bir karşılık bulacağı bu raporla netleşecek. Bir diğer endeks sağlayıcısı MSCI’ın yaptığı Borsa İstanbul ve fonlar hakkındaki açıklamalar, yaşanan fon krizinin tetikleyicilerinden birisi olarak kabul ediliyor. Bu nedenle yarınki rapor da oldukça önemli. ## Ağustos ayında neler yaşandı? FTSE Russell, 18 Ağustos’ta aldığı sürpriz bir kararla, Türkiye’de işlem gören menkul kıymetlere ilişkin eylül ayı endeks güncellemelerinin bir kısmını ertelediğini duyurmuştu. ^() Bu kararın arkasında yatan temel sebep, Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun (MKK) 15 Haziran’da fiili dolaşım oranı hesaplama metodolojisinde yaptığı değişikliklerin, FTSE’nin kendi küresel standartlarıyla veri bazında uyumlaştırılamamasıydı.^() Söz konusu dönemde küresel endeks sağlayıcısı;^() ortaklık yapısının şeffaflığı, piyasa erişilebilirliği ve özellikle likiditesi düşük hisselerde yoğunlaşan pozisyonlara ilişkin endişelerini doğrudan dile getirmişti.^() FTSE, süreçle ilgili olarak Borsa İstanbul ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ile görüşmelerin sürdüğünü ve Türkiye piyasasına ilişkin nihai değerlendirmenin aralık ayındaki endeks gözden geçirmesinden önce yapılacağını bildirerek piyasaya bir açık kapı bırakmıştı. ## SPK ve MKK’dan gelen hamleler Endeks güncellemelerinin ertelenmesinin ardından regülatörler, yabancı yatırımcının şeffaflık ve hesaplanabilirlik kaygılarını gidermek için bazı adımlar atıldı. SPK’nın 8 Eylül’de yayımladığı ve 11 Eylül’de yürürlüğe giren yeni ilke kararlarıyla, Borsa İstanbul’da şeffaflığı artırma amaçlı bazı değişikliklere gidildi: * **Bildirim Sınırı Yüzde 3’e Çekildi:** Borsada işlem gören şirketlerde, pay sahipliği bildirim yükümlülüğü alt sınırı yüzde 3’e indirildi. Bu oran ve üzerindeki doğrudan veya dolaylı (serbest fonlar üzerinden) sahipliklerin MKK tarafından derhal güncellenerek kamuoyuna duyurulması karara bağlandı. * **Fiili Dolaşım Kriterleri Netleşti:** Şirket kurucularının, yüzde 10 ve üzeri paya sahip ortakların, üst düzey yöneticilerin ellerindeki paylar ile hukuken kısıtlı ve teminatlı hisseler, fiili dolaşım hesaplamasının kesin olarak dışında bırakıldı. * **Günlük Şeffaf Veri Akışı:** MKK, yeni metodoloji ve daraltılmış kriterlere göre fiili dolaşımdaki pay adedi ve oranlarını 11 Eylül’den itibaren günlük olarak hesaplayarak şeffaf bir şekilde yayımlamaya başladı. ## FTSE Ülke Sınıflandırması neden önemli? FTSE Russell’ın ülke sınıflandırması, küresel ölçekte trilyonlarca doları yöneten pasif ve aktif fonların hangi ülkeye ne kadar yatırım yapacağını belirleyen en temel pusulalardan biridir. Piyasalar, sahip oldukları altyapı ve erişilebilirliğe göre“ Gelişmiş” (Developed), “İleri Gelişmekte Olan” (Advanced Emerging), “İkinci Derece Gelişmekte Olan” (Secondary Emerging) ve “Sınır” (Frontier) olmak üzere dört ana kategoriye ayrılır. Türkiye’nin halihazırda bulunduğu “İleri Gelişmekte Olan Piyasa” kategorisi; yüksek piyasa derinliği, gelişmiş takas/saklama altyapısı ve yabancı yatırımcıya sunulan şeffaf erişilebilirlik standartlarını gerektirir. Bir ülkenin statüsünün alt kategoriye indirilmesi (downgrade) veya izleme listesine (watch list) alınması, küresel endeks fonlarının o ülkeden otomatik olarak çıkış yapmasına neden olur. Buna karşın, regülatörlerin attığı adımların pozitif karşılanarak mevcut statünün teyit edilmesi, piyasaya olan uluslararası güveni tescilleyerek yeni yabancı sermaye girişlerinin önünü açar. 6 Ekim’de ABD piyasalarının kapanışının ardından yayımlanacak değerlendirme, sadece teknik bir endeks güncellemesi değil. Fon krizi ile itibar kaybına uğrayan ve çok ciddi eleştirilerin odağındaki SPK ve MKK’nın piyasa standartlarını uluslararası normlara taşıma çabasının küresel finans çevrelerindeki ilk resmi karnesi olacak. Sermaye piyasasında yarın açıklanacak raporda, bir önceki raporda bahsedilen olumsuz durumun düzeltildiğine dair bir durum tespiti olması beklenmiyor. Beklentiler, Türkiye hakkındaki değerlemenin yine erteleneceği veya ” Türkiye’de yaşanan özel dönem nedeniyle bir süre daha gelişmeleri takip etmeyi tercih ediyoruz” benzeri bir açıklama olacağı yönünde.