# Fonu 5 yıl sermaye olarak tutana vergi avantajı geliyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/fonu-5-yil-sermaye-olarak-tutana-vergi-avantaji-geliyor-90815h/
- Yayımlanma: 2022-10-06T08:01:48+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Şirketlere sermaye azaltımında avantaj getiren bir hüküm torba yasaya eklendi. İşletmeler
5 yıl boyunca sermayeye ilave edilen enflasyon farkları ve özel fonların bünyede
tutulması halinde, [sermaye](https://www.borsatek.com/investazde-sermaye-artisi-90735h)
azaltımını vergisiz yapabilecekler.

Dünya’nın haberine göre AK Parti, bu hafta Meclis’e ekonomiye ilişkin bir [torba yasa](https://www.borsatek.com/torba-kanun-teklifinde-son-asamaya-gelindi-90450h)
sunmaya hazırlanıyor. Torba yasa teklifiyle bireysel katılımcı indirimi uygulamasının
süresi uzatılıyor. Halen, melek yatırımcılar hisselerini en az 2 tam yıl elde tutmaları
şartıyla hisselerinin yüzde 75’ini yıllık beyannamelerine konu kazanç ve iratlarından
yani gelir vergisine tabi kazançlarından indirebiliyorlar. Torba teklifle, 31 Aralık
2022 tarihinde sona erecek bu vergi teşvikinin süresi 31 Aralık 2027 tarihine kadar
uzatılıyor. Mevcut yasada yıllık 1 milyon liraya kadar olan indirim tutarı yasa 
teklifinin kanunlaşmasıyla birlikte 2 milyon 500 bin liraya çıkarılacak. Melek yatırımcılar
2022 yılında verilen beyannameler çerçevesinde 225 milyon lira tutarında istisnadan
yararlandılar.

### Uluslararası deniz taşımacılığına vergi desteği

Hazırlanan yasa teklifinde yer alan diğer bir maddeyle uluslararası deniz taşımacılığına
ilişkin vergi desteğini içeren düzenleme yapılıyor. Teklifte yer alan maddeye göre;
gerçek kişilerce, kanuni iş merkezi Türkiye’de bulunmayan anonim ve limited şirket
niteliğindeki münhasıran uluslararası deniz taşımacılığı yapan yabancı ulaştırma
kurumlarının, ödenmiş sermayesinin en az yüzde 50’sine sahip olması halinde elde
edilen kar paylarının yarısı gelir vergisinden istisna edilecek.

### 163 bin engelli ve yaşlıya yapılan fazla ödeme geri istenmeyecek

65 Yaşının Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması
Hakkında Kanun kapsamında yapılan aylık ödemelerden, ölüm, gelir değişikliği, engel
durumu değişikliği gibi sebeplerle durumunda değişlik olduğu tespit edilenlere yapılan
yersiz ödemelerin ilgililerinden tahsil edilmesi yerine bu alacaklar silinecek.

Teklifteki bu düzenleme ile borç ödeme gücü olmayan 163 bin 572 vatandaşın 566 milyon
262 bin 916 lira borcu silinecek.

### Transit ticarette kazanç indirimi

Yasa teklifindeki bir diğer düzenlemeye göre; kazancın elde edildiği hesap dönemine
ilişkin yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye
transfer edilmiş olması, malların satıcı ve alıcısının Türkiye’de olmaması ya da
malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında alınıp satılması şartıyla, yurt
dışından satın alınan malların yurt dışında satılmasından elde edilen kazançların
yüzde 50’si kurum kazancından indirilecek. Cumhurbaşkanına bu oranı sıfıra kadar
indirme veya yüzde 100’e kadar artırma yetkisi veriliyor. Düzenlemeyle, kurumların
transit ticaret faaliyetlerinin teşvik edilerek Türkiye’nin dış ticaret dengesine
olumlu katkı sağlanması hedefleniyor.

### Sermayeye ilave edilen fonların 5 yıl boyunca sermayede kalması özendirilecek

Yasa teklifi ile sermayeye ilave edilen enflasyon farkları, özel fonlar gibi fonların
sermaye azaltımında orantılı olarak vergilendirilmesine ilişkin düzenleme yapılıyor.
Sermaye aktarılan çeşitli kaynakları aktarıldığı tarihten itibaren 5 yıl boyunca
sermaye azaltımı yapmayan kurumlarda, bu sürenin sonunda sermaye azatılmışsa, işletmeye
konulan nakdi veya ayni sermaye ile sermayeye eklenen diğer unsurların toplam sermaye
oranlaması suretiyle azaltıma konu edilen tutar içerisindeki sermaye unsurları tespit
edilerek vergilendirme yapılacak.

5 yıldan önce sermaye azaltımı yapan kurumlarda ise azaltılan sermayenin öncelikle;
sermayeye ilave dışında başka bir hesaba nakledilmesi, işletmeden çekilmesi veya
sermaye hesabından başka hesaba aktarımı kurumlar vergisine ve kar dağıtımına bağlı
vergi kesintisine tabi tutulacak hesaplardan, daha sonra sadece kar dağıtımına bağlı
tevkifata tabi hesaplardan oluştuğu kabul edilerek vergilendirme yapılacak. Böylece
sermayeye ilave edilen kaynakların en az 5 yıl boyunca sermayede kalması özendirilerek,
işletmelerin öz kaynaklarının güçlü kalması teşvik edilecek.

### Yeni Ekonomi Danışmanlık A.Ş Kurucu Ortağı Nazmi Karyağdı: “Maliye ile mükellef arasındaki sorun gideriliyor ama vergileme adil değil”

Şirketlerin sermaye olarak işletmelerine koyabileceği/ ekleyebileceği unsurlar nakit,
iktisadi kıymet, gayrimenkul, geçmiş yıl kârları, vb. olabildiği gibi, vergi kanunlarının
uygulanması sonucu ortaya çıkan yeniden değerleme değer artış fonu, maliyet artış
fonu, pasif kalemlere ait enflasyon fark hesapları gibi unsurlar da olabilmektedir.
Vergi kanunlarının uygulanması sonucu ortaya çıkan fonlar, vergi dışı bırakılan 
değer artışlarından kaynaklanır. Bu nedenle de yasa hükmü gereğince bu fonların 
sermayeye ilave dışında herhangi bir hesaba aktarılması, şirketten çekilmesi yasaktır,
eğer yasak çiğnenirse daha önce alınmayan verginin alınması gerekir.

Vergi mükellefleri ile Hazine ve Maliye Bakanlığı arasında yaşanan sorun; bu fonların
önce sermayeye eklenmesi ve bir müddet sonra da (kısa vadede veya uzun vadede) sermayenin
azaltılması yoluna giderek sermaye paylarının şirket ortaklarına ödenmesi durumunda,
sermayenin kompozisyonunu dikkate almaksızın, öncelikli olarak fonların işletmeden
çekildiği kabul edilerek vergileme yoluna gidilmesidir. Yani yapılan işlemin bir
tür muvazaa (danışıklık) olduğunun kabul edilmesidir. Bu sorun, vergi mükelleflerince
yargıya taşınmış, kararlar kimi zaman vergilenmeme kimi zaman da vergilenme yönünde
olmuştur. Kanun teklifinde ise, şirketlerde sermaye artırımından itibaren 5 yıl 
içinde sermaye azaltımına gidilirse sermayeye eklenen fonların tamamının öncelikli
olarak vergileneceği, 5 yıldan sonra sermaye azaltılırsa sermayenin kompozisyonu
içinde ne kadar fon ne kadar nakit vb. olduğunun oranlama yoluyla tespit edilerek
vergileme yapılması yönünde bir düzenleme öneriliyor.

Getirilmek istenen düzenleme, içinde bulunduğumuz duruma göre daha ileri ve iyi 
bir zemine işaret etmektedir. Ancak hâlâ işin özünde varsayıma dayalı, adil olmayan
bir vergileme söz konusudur. Zira 100 birimlik bir sermayenin 70 birimi fonlardan
30 birimi de ortaklarca verilen nakitten oluşuyorsa ve sermaye de 50 birime indiriliyorsa
bu 50 birimin tamamının fon kaynaklı olduğunu varsayarak doğrudan vergiye tabi tutmak
hukuka uygun olmayacaktır. Oysa adil olabilecek yaklaşım; hangi sürede olursa olsun
50 birim azaltılan sermayenin %70’nin yani 35 birimin vergiye tabi 15 biriminde 
vergiye tabi olmamasıdır.
