# FT: Çin’in inşaata dayalı büyüme modeli yıkılıyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/ft-cinin-insaata-dayali-buyume-modeli-yikiliyor-89397h/
- Yayımlanma: 2022-08-30T14:12:45+03:00
- Yazar: Selim Soydan

[Financial Times](https://www.ft.com/)’da dün kaleme alınan bir analizde [Çin](https://www.borsatek.com/cinden-yarim-kalan-konut-projelerine-29-milyar-dolar-destek-89393h)’
in küresel ekonomiye en az yirmi yıldır güç veren emlak odaklı büyüme modelinin 
bozulduğu aktarıldı.

FT yayın kurulu imzası ile yayımlanan analizde mevcut ekonomik modeli onarmanın 
veya dünyanın en büyük ikinci ekonomisi için alternatif yollar bulmanın birkaç yıl
alabileceği belirtildi. Metinde Pekin’in politika yapıcılarının karşı karşıya olduğu
seçimlerin çok kritik olduğu aktarıldı.

Analizin öne çıkan kısımları şöyle:

“İnsanlık tarihinin en büyük emlak patlaması sona erdi ve şimdi bir çöküşe dönüşüyor.
Ancak bu durum Çin ekonomisinin kalbindeki daha inatçı bir rahatsızlığı ortaya koyuyor.

Yatırım faaliyetlerini büyük ölçüde emlak geliştiricilerine arazi satarak finanse
eden yerel yönetimler, büyük borçları ödemekte zorlanıyor. Bunun nedeni, geliştiricilerin
artık arazi satın almak için gereken paraya veya iştaha sahip olmaları. Bunların
yaklaşık 20’si temerrüde düşürecek kadar ciddi mali sıkıntılar içinde.

Bu durumun zincirleme etkileri var. Bu nedenle, emlak sektöründeki acıyı hafifletmek
için mütevazı fonlar tahsis eden Çin’in önündeki soru çok açık. Küresel refaha bu
kadar çok katkıda bulunan büyüme şimdi borçla tıkanmışsa onun yerini ne alabilir?

Tek bir açık cevap var. Çin’in ekonomisini aşırı yatırım bağımlılığından uzaklaştırarak
daha fazla tüketici harcamasına doğru yeniden yönlendirmesi gerekiyor. Özel tüketim,
geçen yılın sonunda nominal GSYİH’nin yüzde 38,5’ini oluşturuyordu. Bu ABD ve AB’dekinden
çok daha düşük bir oran.

Çin’in maaşların güçlü bir şekilde yükseldiği ve finansal piyasaların sağlıklı, 
uzun vadeli bir tasarruf getirisi sağladığı bir ekonomi yaratması gerekiyor. Ayrıca
Pekin, son 40 yılda yaşanan olağanüstü ekonomik ilerlemenin büyük oranda özel sektör
dinamizminden kaynaklandığını kendisine hatırlatmalı. Ancak son yıllarda Alibaba’nın
kurucusu Jack Ma’nın düşüşü ve özel sektör teknoloji şirketlerinin azalan itibarı
Pekin’in özel girişime verdiği desteğin azaldığını düşündürtüyor.

Bu durum zihniyette de sezgisel bir değişim gerektirecek. Pekin, artık kaçınamayacağı
uzun ve zorlu bir ekonomik dönüşüme kendisini hazırlamalı. Dünya ise kendini Çin’in
aşırı hızlı büyümesiyle geçen kırk yıllık bir dönemin sonuna hazırlamalı.”