# Gıda fiyatları yüzünden enflasyon düşmedi

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/gida-fiyatlari-yuzunden-enflasyon-dusmedi-2930h/
- Yayımlanma: 2014-07-04T11:00:00+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Merkez Bankası beklentilerin üstünde çıkan haziran ayı enflasyonuna ilişkin değerlendirmesini
yayınladı. Gıda grubu ürünlerde yaz aylarında beklenen fiyat düşüşlerinin sınırlı
kalması nedeniyle tüketici fiyatlarındaki düşüşün sınırlı kaldığının vurgulandığı
açıklamada şunlara yer verildi: “Haziran ayında tüketici fiyatları yıllık enflasyonu
yüzde 9,16’ya gerilemiştir. Gıda grubunun yüksek seyri tüketici fiyatlarındaki düşüşü
sınırlamıştır. Bu dönemde, Türk lirasındaki değer kaybının birikimli etkileri hafiflerken
çekirdek göstergelerde yıllık enflasyon nispeten yatay bir seyir izlemiştir.

 

Haziran ayında tüketici fiyatları yüzde 0,31 oranında artmış ve yıllık enflasyon
yüzde 9,16’ya gerilemiştir. Bu dönemde yıllık artış oranı ÖKTG-H endeksinde yüzde
10,17 ile yatay seyrederken ÖKTG-I endeksinde sınırlı bir düşüşle yüzde 9,65’e gerilemiştir.
Alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkıları incelendiğinde, gıda grubunun
katkısı 0,36 puan düşmüş, enerji ve hizmet gruplarının katkısı da sınırlı miktarda
gerilemiştir.

Diğer alt grupların katkısında belirgin bir değişiklik gözlenmemiştir. Haziran ayında
hizmet fiyatları aylık bazda yüzde 0,88 oranında artmış ve grup yıllık enflasyonu
şoför kurs ücretlerindeki bazın da etkisiyle yüzde 8,18’e gerilemiştir. Gıda enflasyonundaki
seyir yemek hizmetleri fiyatlarını olumsuz yönde etkilemeye devam etmiştir. Bu doğrultuda
lokanta -otel grubunda yıllık enflasyon, hizmet alt kalemleri arasında en yüksek
seviye olan, yüzde 13,22 oranına yükselmiştir. Bu dönemde kira yıllık enflasyonu
yüzde 6,80 ile yukarı yönlü seyrini sürdürmüştür.

Öte yandan, hizmet grubu diğer alt kalemlerinde ılımlı seyir korunmuştur. Mevsimsellikten
arındırılmış veriler hizmet grubu enflasyonu ana eğiliminin yavaşlamakla birlikte
yüksek seviyesini koruduğuna işaret etmiştir. Temel mal grubu yıllık enflasyonu 
Haziran ayında yüzde 11,4 ile yatay bir seyir izlemiştir. Dayanıklı tüketim malları
fiyatları Türk lirasının Nisan ve Mayıs aylarında sergilediği değerlenme eğilimi
sonucunda Mayıs ayının ardından bu dönemde de aylık bazda gerilemiştir. Buna karşılık,
döviz kuru etkilerinin daha gecikmeli bir şekilde hissedildiği giyim ve dayanıklı
dışı temel mal fiyatlarındaki artış eğilimi sürmüştür. Giyim fiyatlarında ise Haziran
ayı indirimlerinin bir önceki yıla kıyasla daha sınırlı kalması ile grup yıllık 
enflasyonu yüzde 8,5 düzeyine yükselmiştir. Sonuç olarak, temel mal fiyatları bir
önceki aya benzer bir görünüm sergilemiş, dayanıklı tüketim mal fiyatları azalış
gösterirken diğer gruplar üzerinde Türk lirasındaki birikimli değer kaybının gecikmeli
etkileri yavaşlamakla birlikte sürmüştür.

Bu doğrultuda, mevsimsellikten arındırılmış veriler grup enflasyonunun ana eğiliminde
belirgin bir iyileşmeye işaret etmiştir. Haziran ayında enerji fiyatları yüzde 0,40
oranında yükselmiştir. Bu dönemde uluslararası petrol fiyatlarındaki görünüme bağlı
olarak yurt içi akaryakıt fiyatları yüzde 1,42 oranında artarken katı yakıt ve tüp
gaz kalemlerinde fiyat düşüşleri görülmüştür. Bu gelişmelerle yıllık enerji enflasyonu
yüzde 4,25’e gerileyerek ılımlı seyrini korumuştur. Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda
yıllık enflasyon yaklaşık 1,6 puanlık düşüşle yüzde 12,47’ye gerilemiştir. İşlenmemiş
gıda grubu fiyatları sebze ve beyaz et fiyatları kaynaklı olarak düşmüş ve grup 
yıllık enflasyonu baz etkisiyle yüzde 12,7’ye gerilemiştir.

Bu dönemde endekse yeni giren taze meyve fiyatlarının yüksek seyri işlenmemiş gıda
fiyatlarındaki azalışı sınırlamıştır. Öte yandan işlenmiş gıda fiyatları arz yönlü
sorunlara bağlı olarak yukarı yönlü seyrini sürdürmüştür. Bu grupta yıllık enflasyon
alt gruplar geneline yayılan artışlarla yüzde 12,2’ye yükselmiştir. Ekmek ve tahıllar
alt grubu fiyatlarındaki artış eğilimi yurt içi buğday fiyatlarındaki yükseliş paralelinde
bu dönemde de sürmüştür. Diğer işlenmiş gıda grubunda ise et ve süt ürünleri ile
çay ve şeker fiyatlarındaki artışlarla beraber yükseliş eğilimi devam etmiştir.

Yurt içi üretici fiyatları Haziran ayında nispeten yatay seyretmiş ve grup yıllık
enflasyonu yüzde 9,75’e gerilemiştir. Bu dönemde uluslararası emtia fiyatlarındaki
artışa paralel olarak petrol ürünleri yüzde 1,72, ana metal sanayi fiyatları ise
yüzde 0,61 oranında yükselmiştir. Petrol ve ana metal hariç imalat sanayi fiyatları
yatay seyretmiş ve grup yıllık enflasyonu yüzde 12 seviyesine gerilemiştir. Ana 
sanayi gruplarına göre incelendiğinde, Haziran ayında dayanıksız tüketim malları
fiyatlarında azalış kaydedilirken diğer ana gruplarda fiyatlar sınırlı oranda yükselmiştir.
Dayanıksız tüketim malları grubunda yıllık enflasyon büyük ölçüde gıda imalatı fiyatları
kaynaklı olarak yüzde 13 seviyesine gerilemiştir. Yıllık enflasyon dayanıklı tüketim
mallarında yatay seyrederken ara ve sermaye mallarında gerilemeye devam etmiştir.
Sonuç olarak, imalat sanayi fiyatları son aylarda yatay bir seyir izleyerek tüketici
fiyatları üzerinde maliyet yönlü baskıların hafiflediğine işaret etmiştir.”
