# Gıdada yıllık fiyat artışı yüzde 119’u geçti

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/gidada-yillik-fiyat-artisi-yuzde-119u-gecti-89352h/
- Yayımlanma: 2022-08-29T13:32:26+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Türk-İş’in çalışmasına göre Ağustos ayında gıda fiyatları aylık %0,73, yıllık %119,11
arttı. Türk-İş araştırmasının sonuçlarına göre aynı ayda açlık sınırı 6.889 TL, 
yoksulluk sınırı Ağustos’ta 22.442 TL oldu.

TÜRK-İŞ Araştırmasının detayları şu şekilde:

“Dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması
gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı)  6.889,76 TL’ye,

Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık
ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı(
yoksulluk sınırı) 22.442,20 TL’ye,

Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ ise aylık 8.999,13 TL’ye yükseldi.

Mevcut hayat pahalılığında, bir ay veya bir yıl sonra bu fiyatı bulamama endişesi,
bireyleri ve şirketleri tedarik zinciri içerinde canlı kılarken bu talep de arzı
diri tutuyor. Fakat son aylarda tüketici güven endeksi ile sektörel güven endeksleri
arasında bir uyumsuzluk söz konusu olmakta. Tüketici Güven Endeksi 68, Tüketici 
ve üreticilerin genel Ekonomik Güven Endeksi 93 (100’ün altı kötümser durum). Üretici
ve tüketici fiyat endeksleri arasındaki gibi bir makas burada da söz konusu ve bu
koşullarda ya talep artacak ya da üretim yavaşlayacaktır. Reel gelirleri günden 
güne eriyen ve toplumun çoğunluğunu oluşturan dar gelirli ücretli, maaşlı ve yevmiyelilerin
tüketimlerini nasıl arttıracakları ise meçhul…

Giderin nasıl değiştiğine bakılmaksızın gelirin ne kadar arttığına bakmak yanıltıcı
olabilir.  FAO Dünya Gıda Fiyatları Endeksi Mart’tan bu yana %19 gerilerken Ankara’da
mutfak enflasyonu (TASE) son 5 ayda %40 arttı. Tarım Kredi Kooperatifleri Marketlerinde
33 üründe yapılması planlanan indirim kooperatifin zarar etmesine sebep olabilir.
Ancak daha önemlisi bu indirimler önceki aylarda gıda fiyatlarındaki artışların 
durdurulmaya çalışıldığı KDV indirimleri, tanzim satışları, ithalat kapılarının 
açılması uygulamalarında olduğu gibi yetersiz ve geçici olacaktır. Çünkü tarladan
sofraya üretim ve tedarik maliyetleri hızla artmaya devam ediyor. Asgari ücretli
bekâr bir çalışanın Ankara’da gıda ve diğer yaşama maliyetlerini karşılayabilmesi
için bu ay 3500 TL daha temin etmesi gerekiyor. 

TÜRK-İŞ’in verileri temel alındığında “mutfak enflasyonu”ndaki değişim Ağustos 2022
itibariyle şu şekildedir: 

Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama
tutarındaki artış bir önceki aya göre % 0,73 oranında gerçekleşti.

Son on iki ay itibariyle artış oranı % 119,11 olarak hesaplandı.

Sekiz aylık değişim oranı ise % 68,13 oranında oldu.

TÜRK-İŞ hesaplamasında temel alınan ve doğrudan piyasadan derlenen fiyatlara göre,
gıda ürünlerinde Ağustos 2022 itibariyle gözlemlenen değişim harcama gruplarına 
göre şu şekilde oldu:

Süt, yoğurt, peynir grubunda;

Ortalama süt fiyatı arttı. Yoğurt fiyatı %11 yükseldi. Peynir fiyatı geriledi. Tüketiciler
alışverişlerinde özellikle özel markalı (private label) ucuz süt ve süt ürünlerine
kayıyorlar.

Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller, yağlı tohum ürünlerinin bulunduğu grupta;

Aylık tabanda dana etinin fiyatı %6, yumurta %7 zamlandı. Kuzu eti fiyatı %10, balıketi%
12, tavuk eti %5 azaldı.  Baklagillerden nohut, kuru fasulye ve kırmızı mercimeğin
fiyatları geriledi. Yeşil mercimek zamlandı. Yağlı tohumlarda fiyat artışı ortalama%
7 olarak tespit edildi. Kurban bayramında kesilen hayvanlarla birlikte bollaşan 
kırmızı etin fiyatında artış devam ediyor. Et ve Süt Kurumunun toplam satışları 
içinde %1’lik paya sahip kuzu etinde %25 indirime gitmesi serbest piyasada koyunun
üreticiden ucuza satın alınmasına neden oldu. Bu durum maliyetlerini çıkartmakta
zorlanan küçükbaş üreticisini zor durumda bırakıyor, daha yüksek besleme maliyetlerine
katlanmaktansa damızlık koyunlarını keserek sektörden çıkmaları tehlikesini doğuruyor.
Bu da koyun etinin çok daha pahalıya satın alınması tehlikesini ortaya çıkarıyor.
Normal şartlarda kışın gerileyen yazın artan tavuk fiyatları kurban bayramı, mangal
yasakları ve Mart, Nisan, Mayıs aylarındaki hızlı fiyat artışlarının getirdiği talep
azalması gibi sebeplerle son 3 aydır düşme eğilimde. Tavuk, indirim marketlerinde
29 TL’ye kadar gerilerken üreticiler maliyetleri karşılamada zorluk çekiyor. Eğer
bu durum geçmiş yıllardaki örnekleri gibi iflasları getirirse önümüzdeki günlerde
olması gerekenden çok daha pahalıya tavuk yenilmesi sonucunu doğurabilir. Baklagillerde
indirim, marketlerde yeni mahsul ürünlere yer açmak için stoklarını tüketmeye gittikleri
için gözlemlendi. 

Ekmek ve tahıllar grubunda;

Kuzey yarım kürede buğday hasadının ve Karadeniz’den tahıl ihracının başlaması ayrıca
küresel buğday, pirinç, arpa fiyatlarında gerileme olmasına rağmen bu ay Ankara’da
tahılların tamamı zamlandı. Aylık tabanda makarna %10 fiyat artışı yaşadı. Pirinç,
bulgur, un ve irmik fiyatları da yükseldi. Ekmek fiyatı -şimdilik- aynı kaldı. 

Taze sebze-meyve grubunda;

Semt pazarlarında maydanoz, kıvırcık gibi salata yeşilliklerinin fiyatı yükseldi.
Pazı, ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzelerin fiyatları değişmedi. Patates ve kuru
soğanın fiyatları da aynı kaldı. Domates, biber, salatalık, turp fiyatları düşüş
yaşadı. Şeftali, kayısı gibi çekirdekli meyvelerin ortalama fiyatları azaldı. Karpuz%
24 ile bu ay gıda sepetinde fiyatı en çok gerileyen ürün olarak tezgâhlardaydı. 
Çilek ortalama 27 TL’den satılırken en uygun fiyatlı meyve ortalama 10 TL’den alıcı
bulan kırmızı erik oldu. Ortalama sebze kg fiyatı 13,01 TL, ortalama meyve kg fiyatı
15,96 oldu. Hesaplamada 21’u sebze ve 10’u meyve olmak üzere toplam 31 üründeki 
fiyat değişimi dikkate alındı. Ortalama meyve-sebze kg fiyatı 14,07 TL olarak tespit
edildi.

Temel yağ ürünlerinin bulunduğu grupta;

Ayçiçek yağı ve zeytinyağının fiyatları artarken margarin ve tereyağının fiyatları
geriledi. 

Son grup içinde yer alan gıda maddelerinden;

Tuz fiyatı sabit kaldı. Çay %6, ıhlamur %32 zamlandı. Şeker, bal, reçel, pekmez 
ürünlerinin hepsi fiyat artışı yaşadı. Salça ise %40 ile bu ay fiyatı en çok artan
ürün oldu. Yeşil ve siyah zeytinin fiyatı düştü.  Raflarda özel şeker markalarındaki
çeşitlilik sınırlı ve kamu üretimi şekerler de marketler geldiklerinden kısa süre
içinde tükeniyorlar. “