# Google’ın kurucusu Tesla hisselerini tepeden sattı kendi fonunu kuruyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/googlein-kurucusu-tesla-hisselerini-tepeden-satti-kendi-fonunu-kuruyor-97482h/
- Yayımlanma: 2023-04-23T09:18:49+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Brin’in kurduğu kuruluş Catalyst4, Brin’in milyarder bağışçılara vergi muafiyetinin
yanı sıra benzersiz düzeyde esneklik, gizlilik ve siyasi etki sağlayan yeni ve güçlü
bir hayırseverlik stratejisinden yararlanmasına olanak tanıyan bir 501(c)(4) kuruluşu.

Dosyalara göre [Tesla](https://www.borsatek.com/tesla-iki-modelde-fiyatlari-yeniden-dusurdu-97425h)
hisseleri Catalyst4 tarafından 14 Aralık 2021’den başlayarak dört gün içinde 366
milyon dolara satıldı. Bu tarih, Brin ile otomobil üreticisinin kurucu ortağı [Elon Musk](https://www.borsatek.com/roketi-dustu-tesla-satislari-eridi-musk-13-milyar-dolar-kaybetti-97459h)
arasında belirgin bir çatlağın yaşandığı döneme denk geliyor.

Wall Street Journal Temmuz ayında 49 yaşındaki Brin’in eşi Nicole Shanahan’ın Musk
ile ilişkisi olduğu iddiasının ardından danışmanlarından hisselerini elden çıkarmalarını
istediğini bildirmişti. Musk o zamandan beri ilişkiyi reddetti ve Brin Ocak 2022’
de Shanahan’dan boşanma davası açtı.

Kasım ayında vergiden muaf statü başvurusunu onaylayan İç Gelir Servisi’ne yapılan
başvuruya göre, Catalyst4’ün iki ana hedefi var: “Nörolojik hastalıkların / bozuklukların
tedavisi, iklim değişikliğinin etkilerini azaltma ve tersine çevirme çabalarında
atılımları desteklemek”.

Bloomberg Milyarderler Endeksi’ne göre yaklaşık 93 milyar dolarlık net servetiyle
dünyanın en zengin 10. kişisi olan Brin’in 2021 sonu itibariyle 4,9 milyar dolar
toplayan kendi vakfı zaten var. Ancak bağışları bir 501(c)(4) üzerinden yönlendirerek,
hayırsever dolarların iş sahipliği ve siyasi faaliyetler için kullanılmasını engelleyen
vakıf kurallarından kaçabiliyor.

Catalyst4, Kongre’nin Enflasyon Azaltma Yasası olarak yasalaşacak bir ekonomi ve
iklim tasarısını tartıştığı Mayıs 2022’de yaptığı bir başvuruda, “yakın zamanda 
temiz enerji mevzuatını desteklemek için başka bir 501(c)(4) kuruluşuna hibe yaptığını”
söyledi.

Catalyst4 ayrıca, 19 Nisan tarihli bir dosyalamaya göre, 2023’ün ilk çeyreğinde “
halk sağlığı müdahalelerini bilgilendirmek için belediye atık su sistemleri aracılığıyla
hastalıkların izlenmesi” için lobi faaliyetlerine 30.000 dolar harcadı. Kuruluş,
Brin’in vakfını web sitesinde ortak olarak listeleyen hastalıklar için kanalizasyon
sistemlerini örnekleme girişimi olan WastewaterSCAN adına lobi firması FGS Global’i
işe aldı. 

Catalyst4’ün “ilaç keşfi ve araştırması” konusundaki çabaları, Mayıs 2022 dosyasına
göre, merkezi sinir sistemiyle ilgili “karşılanmamış yüksek tıbbi ihtiyaçları karşılayan
ürünleri icat eden, geliştiren ve/veya ticarileştiren şirketlere odaklanan” risk
sermayesi yatırımlarını içerecek. Bir Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu dosyasına
göre, 2021 vergi beyannamesi, Mayıs 2021’de 100 milyon dolar toplayan bir fon olan
Column Group-Neuro’nun %74,25 sahipliğini gösteriyor. Column Group’un kurucusu Peter
Svennilson, yorum talebine yanıt vermedi.

501(c)(4)ler on yıllardır vergi yasasının bir parçası olsa da, genellikle “kara 
para” siyasi fonları tarafından istismar edilse de, önde gelen milyarderler bunları
daha geniş amaçlar için kullanmaya başlıyor. Brin, bu stratejiyi benimseyen Patagonia’nın
kurucusu Yvon Chouinard, hedge fonun kurucusu Ray Dalio ve Koch ailesinin üyelerine
katılıyor.

Vakıflar ve diğer 501(c)(3)lerin aksine, 501(c)(4)lere yapılan bağışlar gelir vergisinden
düşülemez. Ancak bu araçlar bağışçıları sermaye kazancı vergisi ödemekten koruyabilir
ve emlak ve hediye vergisinden kaçınabilir – her ikisi de en üstteki %0,1’in üyeleri
için tek seferlik bir indirimden daha değerli olma eğiliminde.

501(c)(4)lerin bir diğer avantajı da gizliliktir. Catalyst4 ile Brin arasındaki 
bağlantılar, Brin’in adının geçmediği dosyalarda kolayca görülemiyor. Bununla birlikte,
kuruluşun başkanı ve saymanı olarak listelenen yönetim kurulu üyeleri, Catalyst4
ile bir posta adresini paylaşan Brin’in aile ofisi Bayshore Global Management’ın
üst düzey yöneticileri.

Diğer yönetim kurulu üyeleri ise bir vergi uzmanı ve Brin destekli bir başka araştırma
grubu olan Aligning Science Across Parkinson’s ya da ASAP’ın genel müdürü Ekemini
Riley. Brin’in Parkinson hastalığı için 1 milyar dolardan fazla bağışta bulunduğu
ve Riley’i bu çabalarda lider olarak görevlendirdiği bildiriliyor.

Catalyst4’ün toplam varlıkları 2021 sonunda 469 milyon dolardı ve IRS başvurusunda
2022’de ve 2023’te 100 milyon dolar daha bağış beklendiği belirtildi. Catalyst4,
Tesla hisselerini satarken, Google’ın holding şirketi Alphabet Inc. hisselerini 
elinde tuttu ve bu hisselerin değeri 2021 sonunda 78 milyon dolardı.

Vakıflar genellikle her yıl varlıklarının %5’ini hayır amaçlı bağışlar için harcamak
zorundadır, ancak 501(c)(4)lerin aynı zorunluluğu yoktur. Bununla birlikte, Catalyst4’
ün başvurusunda, yılda en az %5’ini “aktif olarak sosyal refah veya hayırseverlik
faaliyetleri yürüten diğer kuruluşlara” dağıtmayı amaçladığı belirtiliyor.