# Trump’ın gümrük vergileri, Bernanke ve Yellen tarafından eleştirildi

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/gumruk-vergileri-yuksek-mahkeme/
- Yayımlanma: 2025-10-24T23:00:30+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Eski [Federal Rezerv](https://www.federalreserve.gov/) başkanları Ben Bernanke ve
Janet Yellen dahil olmak üzere, siyasi yelpazenin farklı kesimlerinden önde gelen
ekonomistler, [ABD Yüksek Mahkemesinden](https://www.borsatek.com/abd-gumruk-vergileri-yasa-disi/)
Trump’ın küresel gümrük vergilerinin çoğunu iptal etmesini istedi ve bu vergilerin
küresel ekonomi hakkındaki yanlış algılara dayandığını belirtti.

Yaklaşık 50 ekonomistten oluşan bir grup, Cuma günü sunduğu raporda, ABD ile diğer
ülkeler arasındaki ticaret açığının beklenen bir durum olduğunu ve Trump yönetiminin
acil durum yasası kapsamında geniş kapsamlı gümrük vergileri uygulamak için gerekçe
gösterdiği “olağandışı ve istisnai” bir tehdit olmadığını belirtti. Ayrıca, ekonomistler
[gümrük vergilerinin](https://www.borsatek.com/abdden-cine-yuzde-155-oraninda-gumruk-vergisi/)
ticaret açığını kapatmayacağını da ekledi. Grup, “Karşılıklı gümrük vergileri ticaret
açığını ‘çözmez’,” diye yazdı. “Bunun yerine, ekonomiye trilyonlarca dolarlık bir
etki yapacaklar ve bu etki her hane ve eyalete yansıyacak.”

## Ekonomistler: Gümrük vergileri açığı kapatmaz

![gümrük vergileri](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/10/bernanke-
ve-yellen-1024x586.webp)

Grup, “Bu Ekonomi 101 dersinde öğretilen bir konudur, ancak etkileri çok derindir,”
diye ekledi. Yüksek Mahkeme, 5 Kasım’da yapılacak sözlü duruşmada Trump’ın gümrük
vergilerinin yasal olarak uygulanıp uygulanmadığını değerlendirecek. Bu arada, dış
gruplar, yargıçlara sundukları “mahkemenin dostu” brifinglerinde görüşlerini açıklıyorlar.

Ekonomistlerin sunduğu belge, Trump’ın gümrük vergilerine itiraz eden şirketlerin
destekçileri tarafından Cuma günkü son başvuru tarihinden önce sunulan birkaç belgeden
biriydi. Diğerleri arasında 31 eski federal yargıç, eski askeri ve ulusal güvenlik
görevlileri ve dış politika profesörleri de vardı. Ekonomistler, çok çeşitli geçmişlere
ve siyasi görüşlere sahip kişilerden oluşuyordu ve aralarında eski Kongre Bütçe 
Direktörü Douglas Holtz-Eakin, eski Başkan George W. Bush’un Ekonomi Danışmanları
Konseyi Başkanı Greg Mankiw ve Barack Obama’nın CEA Başkanı Jason Furman da vardı.

Grup, [Trump](https://www.borsatek.com/gumruk-vergileri-trump-cin/)‘ı dengelemesi
neredeyse imkansız olan açıkları gerekçe göstererek ülkelere gümrük vergileri uygulaması
nedeniyle eleştirdi. Nobel ödüllü Robert Solow’un, “benden hiçbir şey almayan” berberiyle
her zaman ticaret açığı olduğunu esprili bir şekilde ifade ettiğini aktardılar. 
Grup, Washington’da sunduğu dilekçede, “Amerika Birleşik Devletleri, dünyadaki en
güçlü teknoloji sektörüne sahiptir ve bu nedenle, on yıllardır hizmet ticaretinde
sürekli bir fazla vermektedir,” dedi. “Buna karşılık, Amerika Birleşik Devletleri’nin
iklimi muz yetiştiriciliği için uygun olmadığından, ülke uzun süredir muz ticaretinde
açık vermektedir.”

## Trump’ın yasal dayanağı: Acil durum yasası

![Trump'ın gümrük vergileri, Bernanke ve Yellen tarafından eleştirildi Borsatek](
https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/10/Trumpin-yasal-dayanagi-Acil-
durum-yasasi-1024x689.webp)

Trump yönetimi, 19 Eylül’de Yüksek Mahkeme’ye sunduğu dilekçede, başkanın “Amerika’nın
ülkeyi mahveden ticaret açıklarını düzeltmek” için gümrük vergilerinin gerekli olduğuna
karar verdiğini belirtti. Hükümet, “Başkan için bu davalar zor bir seçim sunuyor:
Gümrük vergileriyle zengin bir ülkeyiz, gümrük vergileri olmadan ise fakir bir ülkeyiz,”
dedi.

Yargıçlar, Trump’ın 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası (IEEPA)
kapsamında gümrük vergilerini yasal olarak uygulayıp uygulamadığını belirleyecek.
Bu yasa, başkana ulusal güvenlik, dış politika ve ekonomik acil durumları ele almak
için bir dizi finansal araç sağlıyor. ABD ticaret mahkemesi, federal temyiz mahkemesi
tarafından onanan bir kararla Trump aleyhine karar verdi. Mahkeme, federal bir yargıç
yönetimin aleyhine karar verdikten sonra, iki aile şirketi olan eğitici oyuncak 
şirketinin ayrı bir itirazını da değerlendiriyor.

Trump yönetimi, 23 Eylül’e kadar başvuruda bulunmak zorunda olan bir grup dış gruptan
da Yüksek Mahkeme’de destek aldı. Amerikan Hukuk ve Adalet Merkezi, başkanın dış
ilişkilerde “tek organ” olduğunu savundu. “Federal mahkemeler, uluslararası acil
durumlar ve ekonomik tehditler konusunda başkanın kararlarını sorguladıklarında,
sadece kendi rollerini aşmakla kalmazlar, aynı zamanda iki yüzyıldan fazla bir süredir
Cumhuriyetimizi yöneten anayasal çerçeveyi de zayıflatırlar,” dedi.

## Başkanlık yetkisine karşı Kongre yetkisi

![gümrük vergileri](https://i1.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/10/Baskanlik-
yetkisine-karsi-Kongre-yetkisi-1024x827.webp)

Gümrük vergileri, küresel ekonomiyi sarsmaya ve finansal piyasalara belirsizlik 
getirmeye devam ederken, Trump, ticaret ortaklarını ABD’nin lehine anlaşmalar yapmaya
zorlamak için daha yüksek gümrük vergileri tehdidini kullanıyor. Gümrük vergileri,
Trump’ın dış politikasının o kadar merkezi bir parçası haline geldi ki, kabine yetkilileri
Ağustos ayında federal temyiz mahkemesine, vergilere karşı karar vermenin yıkıcı
sonuçları olacağı konusunda uyarıda bulundu ve Hazine Bakanı Scott Bessent “tehlikeli
diplomatik utanç” uyarısında bulundu.

Dış tarafların sunduğu özetler, davayı açan küçük işletmeler ve Demokratların liderliğindeki
eyaletlerin ülkenin en yüksek mahkemesine kendi argümanlarını sunmalarından birkaç
gün sonra geldi. İşletmelerden biri olan Learning Resources Inc., Trump’ın gümrük
vergilerini, on yıl boyunca Amerikalılara uygulanan 3 trilyon dolarlık yasadışı 
bir vergi olarak nitelendirdi. Oregon Başsavcısı Dan Rayfield’ın önderliğindeki 
eyaletler, Trump’ın basit bir hukuki meseleyi gizlemek için ABD’nin “vasal devlet”
haline geldiği konusunda “abartılı retorik” kullandığını söyledi. Eyaletler, yargıçlara
sundukları önceki dilekçede, “Yurt dışından mal ithal eden Amerikalılara vergi uygulanıp
uygulanmayacağına ve ne kadar vergi uygulanacağına başkan değil, Kongre karar verir,”
dedi. “Bu mahkeme, başkanın bu yetkiyi kendisine devralma girişimini reddetmelidir.”

Trump, gümrük vergilerinin IEEPA olarak bilinen acil durum yasası kapsamında yasal
olarak yetkilendirildiğini, çünkü yasanın önemli bir hükmünün başkanın acil durumlarla“
başa çıkmak” için malların ‘ithalatını’ “düzenleyebileceğini” söylediğini belirtiyor.
İtiraz edilen vergiler arasında, Trump’ın 2 Nisan’daki “Kurtuluş Günü” tarifeleri
de bulunuyor. Bu tarifeler, menşe ülkesine bağlı olarak çoğu ABD ithalatına %10 
ila %50 arasında vergi uyguluyor. Trump, ABD’nin ticaret açığını ulusal bir acil
durum olarak ilan ederek IEEPA kapsamında bu vergileri haklı çıkardı.

Temyiz, Trump’ın göçmen akışını ve fentanil kaçakçılığını durduramadıkları iddiasıyla
Kanada, Meksika ve Çin’e uyguladığı gümrük vergilerini de kapsıyor. Trump yönetimi
yetkilileri, gümrük vergilerinin çoğunun başka yasal yollarla da uygulanabileceğini
söyleyerek davanın etkisini küçümsedi.
